Het Hospitaal van de Koningin (vervolg)

oceanIn een vorig artikel werd reeds veel info en Links gegeven  over de geschiedenis van de Océan. Dit was ter gelegenheid van de inhuldiging van de tentoonstelling, in de Scharbiellie, begin november Lees>>>

Er is een grote belangstelling voor deze  tentoonstelling   (reeds meer dan 3.000 bezoekers). Vandaar dat er maandelijks een gratis gidsbeurt  gegeven wordt om deze geschiedenis nog beter over te brengen naar de Pannenoaren. Luc de Munck, co-auteur van het gelijknamige boek, zal de geïnteresseerden op volgende data rondleiden: zondag 27/01: ; zaterdag 23/02; zondag 17/03 zaterdag 13/04 TELKENS om 13.00u. (einddatum tentoonstelling 14 april).
Hierna volgt nog een interessante aanvulling opgestuurd door onze geschiedeniskenner van De Panne Jacques Bauwens

ocean1

Ingestuurd door Jacques Bauwens


Bij het lezen van de genitiefvorm in de titel zou je kunnen denken dat koningin Elisabeth ook eigenares van het Hôtel de L’Océan in De Panne geweest is. Dat was niet zo, en al evenmin waren de villa’s Bortier-Calmeyn, de Terschueren en Maskens – waar koning Albert en zijn gezin tijdens de oorlog verbleven – ooit eigendom van het koningshuis. De oorspronkelijke bewoners hadden, toen de vijandelijkheden de Westhoek bereikten, de wijk naar Frankrijk genomen. De meeste leegstaande huizen achter de IJzer werden door het leger opgevorderd. Dit kan volgens het oorlogsrecht, maar hoe kun je opvorderen als de rechtmatige bezitter niet thuis is? Vermoedelijk is dit dan gebeurd na ruggenspraak met de burgemeester of de gemeentesecretaris. Hoewel het ook zou kunnen dat huizen in die hectische periode tijdens en meteen na de Slag aan de IJzer gewoonweg werden ‘gekraakt’?

Van LnR: Villa Maskens; villa Mulle de ter Scheuren; Paviljoen Bortier; villa Orban,, villa Les Oyats, villa Les Moëttes. Helemaal rechts Afspanning Aliance

Van wie koningin Elisabeth te horen kreeg dat er aan de oostzijde van de zeedijk in De Panne een groot hotel stond dat eventueel als hospitaal zou kunnen

Ernest d’Arripe

dienen, is onduidelijk gebleven. Volgens sommige bronnen, o.a. in bovenvermeld boek, hoorde ze het van ene comtesse de Spoelbergh. Andere bronnen houden het bij Ernest d’Arripe, eerste burgemeester van De Panne dat pas in 1911 een zelfstandige gemeente was geworden. Het is evident dat iemand die al jaren in de gemeente woont beter op de hoogte is van de bewoonde en leegstaande gebouwen dan een gravin die vanuit Brussel door oorlogsomstandigheden aan de kust verzeild is geraakt. En d’Arripe kende Albert en Elisabeth die als prinsen nog een vakantie in De Panne hadden doorgebracht. Naar verluidt zou de eigenaar, brouwer Huysseune, akkoord gegaan zijn met het gebruik als hospitaal. Of hij daarvoor tijdens of na de oorlog een huurprijs of een financiële compensatie voor geleden schade ontvangen heeft, blijft een open vraag…

Antoine Depage

Het is een vaststaand feit dat zonder de steun van de koningin het dr. Depage niet gelukt zou zijn om op nauwelijks een 15-tal kilometer van het front een groot hospitaal te installeren. Als zodanig is de titel van ‘hospitaal van de koningin’ terecht. Luitenant-generaal dr. Leopold Mélis, tijdens de oorlog hoofd van de medische dienst, vond dat het front té nabij was. Hij verzette zich, maar voor Elisabeths invloed moest hij plooien. Achteraf bleek deze generaal ongelijk te hebben gehad, maar in de maanden november-december 1914 was het helemaal nog niet zo zeker dat het Duitse leger gedurende meerdere jaren aan de IJzer zou blijven steken. Mélis had geen glazen bol ter beschikking! Heel terecht wou hij niet het risico lopen om bij een Duitse doorstoot kostbaar medisch personeel en apparatuur kwijt te raken. Duitse soldaten hebben dan wel De Panne nooit bereikt, maar hun granaten wél en die hebben het hospitaal toch enkele keren geraakt…!

Vaak hoor je de vraag of Elisabeth echt een verpleegster was? Tijdens en na de oorlog werd ze in allerlei magazines maar wat graag als zodanig voorgesteld. Ze had vooraleer ze trouwde in Beieren haar vader, een oogarts, geholpen in zijn praktijk. Alzo verkreeg ze wel enige kennis van verpleegkunde, maar voor de operatiekamer en voor het verzorgen van zwaar verminkte soldaten miste ze een jarenlange medische opleiding en de broodnodige ervaring.

koninginverpleegsteryy5

Foto’s waarop Elisabeth, samen met chirurg Depage, in de operatiekamer staat – aan een koningin kon je zoiets toch niet weigeren! – zijn geposeerd. Zoon Henri Depage schreef in een boek over zijn vader dat deze tijdens een operatie om een specifiek instrument vroeg; Elisabeth reikte een verkeerd exemplaar aan en de opvliegende Depage gooide het ding op de grond. Een blamage voor de behulpzame vorstin, maar beiden lieten het passeren. Er moet ook gezegd worden dat Elisabeth zich er niet toe liet verleiden om als een echte verpleegster het kapje met rood kruisje en de sluier te dragen. Ze droeg weliswaar een witte jurk, maar had gewoon een muts op het hoofd.

Elisabeth kon zich uiteraard verdienstelijk maken door geregeld gewonden te bezoeken en al eens een licht verband of een pleister aan te brengen. Maar als vorstin had ze beslist niet de tijd kunnen vinden om zich tot een volleerd verpleegster te bekwamen. Vooral voor de leken-verpleegsters, er werkten er dagelijks tientallen in L’Océan, waren haar talrijke bezoeken een blijk van waardering. In een tijd dat veel mannen – en dus ook geneesheren – machotrekken vertoonden, stak deze intelligente en geïnteresseerde koningin het vrouwelijk personeel een hart onder de riem. De verpleegsters hadden het lichamelijk en emotioneel zwaar bij de verzorging van de vele zwaargewonde en verminkte patiënten. Heel wat artsen maakten gebruik van hun positie om deze toegewijde vrouwen zo’n beetje als meid-voor-alle-werk te zien.

HET  HOSPITAAL  VAN  DE  KONINGIN_html_m7fb2c35d

A l’hôpital: la partie d’échecs’ A. de Broca.

Ver van het oorlogsgeweld een partijtje schaak, de aanwezigheid van een vrouw en een boeket rozen op de tafel….
Voor de meeste frontsoldaten een bijna vergeten wereld !

HET  HOSPITAAL  VAN  DE  KONINGIN_html_53ecf4f5Aanvankelijk telde het Hôtel de l’Océan 37 kamers, lag aan de zeedijk en had een uitkijktorentje.

In 1909 werd het hotel door een enorme uitbouw (4 etages plus mansardekamers) aan de zijde Nieuwpoortlaan op 100 kamers gebracht; toen mocht ook de naam wat ‘uitgebreider’ klinken en het werd: Grand Hôtel de L’Océan.

Door zijn oorlogsverleden kreeg het Grand Hôtel de l’Océan een enorme bekendheid. Het oudste deel – aan de zeezijde – werd luxueus verbouwd. Op vandaag is deze gevel verdwenen, want toen het hotel ophield te functioneren werd het opgedeeld in flats.

De uitbouw aan de zijde Nieuwpoortlaan is vandaag eveneens in flats onderverdeeld. Sinds enkele jaren geel geschilderd, maar de contouren van het vroegere gebouw blijven goed herkenbaar. 

HET  HOSPITAAL  VAN  DE  KONINGIN_html_m3fed80ac

PANNESPROKKELS:(wordt permanent bijgewerkt)

– Diverse meteokaarten kan je voortaan  aanklikken in de rechtermarge.– Uit het politiereglement van De Panne:


sneeuw ruimen
– Apotheek van Bernard Staelens in de Nieuwpoortlaan verhuist naar Oostduinkerke Dorp (dus nu nog 5 apotheken in centrum)

michel-brichet

Aanvullende info: partner van Jeannine Lison; geboren te Erquelinnes op 26 april 1946; overleden te De Panne op 17 januari 2013
Plaats dienst : in de aula van uitvaart Cura te De Panne op 23 januari 2013 om 10.30 uur. Begrafenis om 14 uur in Ollignies ( Woelingen – Lessen )

Website Francis Brichet>>

Rouwbrief in Pdf>>>

 Artikel over  dochter Elisabeth Brichet>>

 

Advertenties

Over DE BLIEDEMAKER

"Teruggespoelde" echte Pannenoar sinds 1993. Vroeger burgerlijk ingenieur bij ELECTRABEL, nu zelfstandig natuurgids. Het e-mail krantje DE BLIEDEMAKER is gestart in september 2005
Dit bericht werd geplaatst in Geschiedenis. Bookmark de permalink .

3 reacties op Het Hospitaal van de Koningin (vervolg)

  1. Kurt Van Hoeck zegt:

    Maandagavond bij de eerste sneeuwval werd er heel goed sneeuw geruimd op de grote assen van De Panne maar het voorbije WE was het een pak minder. En de Esplanade is een hele week lang een perfecte ijspiste geweest. Hier werd door heel veel mensen over geklaagd en ik denk wel terecht.

  2. Walter Willaert zegt:

    Uitstekend artikel over L’Océan. Ik zoek de biografie van lt-gen Léopold Mélis (insp-gen van de medische dienst. Hebt u toevallig wat meer gegevens over deze belangrijke persoon?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.