De Groene Gordel van De Panne_15

slufterAls we de “Groene Gordel wandeling” van De Panne uitwandelen zullen we, vertrekkende vanaf het Canadezenplein” in wijzerzin, na ongeveer 16 km de “slufters” passeren. Zoals over de “Romeinse Vlakte” wordt  hierover ook veel onzin over verteld.  Wat is het doel en wat is het resultaat van deze ingreep? Evaluatie na 10 jaar. Toekomst?

Op bovenstaande foto ziet men duidelijk dat minstens tot 1978, de zeeintrede op die plaats vroeger een natuurlijk fenomeen was. Alleen bij een storm met windrichting uit zee braken de zeereepduintjes op deze locatie door en kreeg men tijdelijk zout/brak water in de duinen. Zo’n verschijnsel noemt men een “slufter” en deze van De Panne was nog de enige aan de Belgische kust. Niet te verwarren met een “zwin” cf Knokke waar het water ELKE DAG tweemaal de duinen inspoelt bij hoog water. Bij een slufter is dat alleen maar occasioneel bij felle storm. (voor de onderste betonnen drempel van de 2 slufterbruggen werd gebouwd op een hoogte zodat men verwachte dat het zeewater ongeveer 12 keer per jaar zou binnenstromen. Dus in de winter misschien meer dan éénmaal per maand maar in de zomer wellicht O keren/maand althans wanneer geen storm). In een slufter blijft het zeewater niet staan maar langzaam dringt in de bodem en vloeit na enkele dagen terug naar de ondergrondse duinwater met als bovenoppervlak het niveau van het hoogwater van de zee (wet van de communicerende vaten). In een zwin daarentegen blijft het water op meerdere plaatsen staan wat natuurlijk een zege is voor de watervogels. P1060243Er zijn weinig foto’s van dergelijke waterintreden want dan moet je wat moed hebben om de stormomstandigheden te trotseren en de vliegende zilte fijne zeewaterdruppeltjes  zijn niet bevorderlijk voor je fototoestel. Daarbij gevaarlijk.slufter Tot in de jaren 60 was er dichtbij ook een slufter in de Franse Perroquet duinen maar aan de volledige Belgische kust was De Panne uniek. Wel nu nog mooie slufter in de Platier d’Oye juist voorbij Grevelingen en de Verdronken Zwarte Polder iets voorbij Cadzand.

Platier d'Oye

Platier d’Oye

zwarte_polder_eyecatcher

Zwarte Polder

De natuuradministratie is altijd negatief geweest tegen het dumpen van het bunkerpuin vòòr de duinen en het bedekken van dat stort met een betondijk. Vandaar dat als sluitstuk van het eerste natuurbeheerplan van 1996 men 2 doorbraken in de duinvoetversteviging voorzien had. Vanuit toeristische hoek werd zwaar aangedrongen om ter hoogte van die sluftermonden 2 bruggen te voorzien waardoor de promenade-functie van de “wandeldijk” tot aan de Franse grens zou verzekerd blijven. Eerst eenvoudige houten boogbruggetjes maar hierop kwam vanwege  “Onroerend Erfgoed” negatief advies. Maar ook het “Agentschap Maritieme Dienstverlening en Kust” (de beheerder van de “dijk”) wou met zwaar materieel op de dijk kunnen rijden zelfs bij storm. Vandaar deze dure betonnen bruggen bestand tegen zwaar vervoer. Deze 2 doorbraken en sulfterbruggen werden gebouwd in 2004.  Het initieel budget werd ruimschoots overschreden. Nu, in 2015, is deze situatie niet meer actueel want de zeereepduinen voorbij de slufter zijn sindsdien serieus aangegroeid en er is zeker geen sprake van terug ontzanden van het wandelpad ten westen van de slufters. In het kader van het kustveiligheidsplan tegen de 1.000 jarige storm is immers elke duinvorming positief. (deze wandeloptie heeft de CD&Vplus nochtans als essentieel punt op hun verkiezingscampagne geplaatst alhoewel dan reeds bekend was dat deze optie uitgesloten was). 17Wat is er sinds … veranderd? Is de verstuivingsdynamiek hier niet stilgevallen zoals recent algemeen in onze duinen? (zie vorige artikels over onze “Groene Gordel”? Inderdaad, hier is nog wel veel dynamiek. We zitten er op het eerste front van de duinvorming nl de zeereepduinen. Hier is geen afscherming voor de aanvoer van vers zeezand. Het is zelfs zo dat hier ook het wegwaaien van vers zand veelal een probleem kan zijn (“afslag” genoemd). De meer dan 30 jaar jaarlijkse hoogtescans in opdracht van het Vlaams Agentschap voor Maritieme Dienstverlening en Kust (MDK) hebben aangetoond dat over de ganse Belgische Kust zowel zones van afslag al zones van aanwas voorkomen. Deze gebieden verschuiven lateraal met de kust maar de som van de volumes afslag en de volumes aanwas is ongeveel nul. (wat logisch is omdat veelal hetzelfde zand zowel via de overheersde W-ZW stormwinden (>20 m/s) zich evenwijdig met de kust verplaatst als door de minder frequente N-NO winden terug tegen de duinen geduwd wordt. Er is ook nog dagelijks geringe nieuwe aanwinst van zand door de getijden maar ook wat verlies door inwaaiing in de kustagglomeraties en in de diepere duinen.

Windrozen voor station Koksijde op basis van gemiddelden en windstoten . Verdeling van windrichting in percenten van de tijd.

Windrozen voor station Koksijde op basis van gemiddelden en windstoten . Verdeling van windrichting in percenten
van de tijd.

In de evalutie van INBO lezen we  Lees 4.2 De evolutie van het ‘hoogstrand’ >>>> Voor hun analyse werd het strand tussen de Franse grens en de esplanade onderverdeeld in 9 zones met een breedte van ca. 300 m. naamloos

Naamloos1

Gemiddeld hoogteverschil van het hoogstrand (boven 4m TAW = laagwater) in 9 zones

Bovenstaande figuur geeft een beeld van de gemiddelde hoogteverschillen van het hoogstrand (droog zand) voor de 9 strandzones . We stellen globaal voor de periode 2005- 2010 is een aanwas in de westelijke zones 1 t.e.m. 5 (tot en met het Vissersdorp). Gemiddeld is de hoogte van het hoogstrand er tussen 2005 en 2010 met 20 cm toegenomen. Oostelijk hiervan is er netto erosie (waar het zeewater dagelijks tot de duinvoetversteviging komt). De sedimentatie en erosieprocessen vertonen ruimtelijk een golvend patroon.  Wat niet vastgesteld werd binnen de onderzochte periode is een ruimtelijke verschuiving van de zones met erosie of sedimentatie zoals in de literatuur beschreven wordt (o.a. Noël Hoste van De Panne in “De zeereepduin van de Westhoek – Terreinstudie januari 2011”). Hiervoor zijn wellicht langere tijdsreeksen noodzakelijk.

naamloos

Sluftermonden

Ter hoogte van de slufter-monden kunnen we wel een dergelijke verschuiving  vaststellen. Ter hoogte van de westelijke slufter is reeds een aantal jaren een zandtoevoer. Zeker na 2006 is er een positief zandbudget is in deze zone. De oostelijke sluftermond kende tot 2008 nog erosie maar daarna wordt ook een positief zandbudget vastgesteld; dit suggereert in ieder geval een oostwaartse verplaatsing van de sedimentatie. Wat sterk opvalt is  de sterk gelokaliseerde sedimentatie ter hoogte van de slufters (vooral de westelijke). De sluftermonden zijn dus zandvangende structuren en gaan zonder beheer spontaan (en snel) verder verzanden. Vanuit kustverdediging (Kustveiligheidsplan) vormt de duinvoetversteviging GEEN aandachtsgebied meer (men heeft de “harde structuren” verlaten en opteert voor selectieve periodieke zandopspuitingen). Dit betekent ook dat men de betonnen duinvoetversteviging niet meer zal onderhouden door MDK. Hiermee is ook een van de belangrijkste obstakels van de baan om ter hoogte van De Westhoek tot een meer natuurlijke strand-duinovergang te komen wat tot hogere natuurlijke duinvorming zal leiden zoals vroeger. In het eerste beheerplan van 1996  was gekozen voor een partiële ontdijking en ontwikkeling van twee slufters. Ongeveer 15 jaar later is de context radicaal gewijzigd. Door de kustaanwas kennen de sluftermonden een sterke verzanding…Ook de kracht van de golven werd bij de aanleg van de infrastructuur duidelijk onderschat want na een aantal hevige najaarsstormen bleek dat de voet van de bruggen sterk beschadigd zijn en veel zand weggespoeld is. Zal men hiervoor verdere infrastructuurwerken uitvoeren?. Dit zou leiden tot een situatie die ons eigenlijk nog verder weg brengt van een natuurlijke strand-duin overgang. Het herstel van een natuurlijke strand-duinovergang vergt evenwel een volledige ontmanteling van de duinvoetverstevigingen. Gezien die ter hoogte van het reservaat reeds grotendeels onder het zand verdwenen is, kan geopteerd worden voor een fasering in de tijd. Op korte termijn wordt geopteerd om de betondijk en de 2 bruggen radicaal te verwijderen vanaf de oostelijke sluftermond tot een eind voorbij de westelijke mond. Dit betreft een lengte van maximaal 350 m. Natuurlijke verzanding of doorbraak zou zich hier terug kunnen voordoen. Zolang de dijk het niet begeeft ter hoogte van de Westhoekverkaveling zal de wandeldijk kunnen bewandeld worden tot aan de eerste sluftermond. Het huidig gemeentebestuur droomt ook van een wandelverbinding te bouwen op het hoogstrand tussen de Esplanade en het zeilwagencentrum. Nog geen investeringsprijzen en subsidiebeloften voorhanden. Zal bijgevolg wellicht niet meer voor huidige gemeentelegislatuur zijn. ANB stelt wel voor een binnenduinswandelpad aan te leggen door de gemeentelijke voorduinen tussen de Esplanade en de eerste slufter (! duinendecreet tussen zeegevels buildings en strand). Daar zou eventueel een uitkijkplatform kunnen opgericht worden. Maar hebben deze slufters nu het verwachte effect voor de fauna en flora opgeleverd? Niettegenstaande de verzanding zijn de slufters toch een tijdlang actief geweest. Door meerdere overstromingen kon een lichte slibafzetting plaatsvinden, vooral in de meest stabiele depressie in de westelijke slufter. Er hebben zich verschillende kenmerkende soorten weten te vestigen. Onder de vaatplanten zijn dit onder meer zeeraket, zeebiet, zeepostelein, strandmelde, zeekraal, heen, … De meest spectaculaire botanische aanwinst was een relatief grote populatie gelobde melde die voornamelijk in 2008 aanwezig was. Ook op faunistisch vlak zijn positieve resultaten bekend, al is hier geen systematische inventarisatie gebeurd. Voor broedvogels is het gebied te klein en te sterk verstoord. Besluit: het behoud van de slufters is zeker wenselijk maar dan wel in een meer natuurlijke  context. Dit omvat op termijn de volledige verwijdering van de 2 bruggen en duinvoetversteviging (de zware bruginvestering is dus een verloren investering en het gevolg van een nog grotere historische vergissing nl. de nutteloze bouw van de duinvoetversteviging).

In het kader van de “Groene Gordel” rond De Panne kunnen we dus stellen dat de “Groene Gordelwandeling”  destijds veel gegidst door burgemeester Versteele nog steeds mogelijk is. Onlangs vernomen dat de burgemeester dat niet alleen deed voor politiekers van “Brussel” met champagne op het eind van de wandeling maar ook voor Panneburgers. Sinds verleden jaar heeft de toeristische dienst met goot succes terug een dergelijke wandeling op de kalender gezet maar nu met champagne voor iedereen (maar niet gratis) De route is evenwel veel korter en dit jaar in tegenwijzerzin met niet alleen op het einde maar nu ook onderweg regelmatig een champagnestop. (eerste op de villa Star in het duinpark (dit jaar MET oesters) Programma>>> DE BLIEDEMAKER reportage van verleden jaar Lees>>> foto’s van verleden jaar>>.

Hieronder een deelplan van de Champagnewandeling 2015.

Champagnewandeling EDITIE 2015

Champagnewandeling EDITIE 2015

brevet-groene-gordel

Op stap in de duinen met een glasje champagne om de hals

Op stap in de duinen met een glasje champagne om de hals

PANNESPROKKELS:

– de hoofdmoot in de gemeenteraad van maandag 4 mei was de bespreking en de vaststelling van  2 zeer ingrijpende wegenisprojecten: enerzijds de zone Brouwersstraat-Tegenthofflaan en Verenigingsstraat, anderzijds de ganse omgeving van de Koninginnelaan en de Astridlaan. Deze 2 zones van de gemeente zullen een ingrijpende metamorfose ondergaan. Wordt zeer mooi met respect voor de voetgangers (o.a. brede voetpaden)  en fietsers (o.a. fietssuggestiestroken..) . Veel groen en toch in beide projecten nog iets meer parkeerplaatsen dan momenteel. De schoolingang van de school De Tuimelaar wordt verplaatst naar de Verenigingsstraat. Speciaal pleintje. Brouwerstraat (ts Kasteelstraat en Tegenthofflaan wordt éénrichting. De Astridlaan + oostelijk gedeelte Koninginnelaan wordt ingericht in een hoger categorie 1 met “verbindend” karakter (idem als nu reeds de Prins Albertlaan. Dit werd reeds jaren geleden gesuggereed door DE BLIEDEMAKER i.v.m. de mogelijkheid om de Zeelaan-bad éénrichting te maken maar dan tegenstand van omwonenden)
De grote onbekende is: wanneer komen de rioolsubsidies (deze voor de Koninginnelaan waren reeds toegekend maar nu veel groter aantal straten). Voor de VMM vallen we in de derde prioriteitscategorie, maar doordat we praktisch 100% van het hemelwater kunnen wegkrijgen door inzijpelen in de zandgrond (cf Zeelaan-bad) kunnen we wellicht prioriteit krijgen. Lobbying in “Brussel” zal nodig zijn!
BRAVO voor het uitstekende werk van het studiebureau Lobelle in samenwerking met de gemeente.

– Ook nog in gemeenteraad:
– project “auto lenen” nog maar als proefproject voorlopig uitsluitend voor gemeentepersoneel (in tegenstelling met Depanneleeft)
– voor personen met problemen van te hoge inkomprijs voor Plopsaqua kan steun gekregen worden via het Jongerenfonds.

ingevolge de aanpak van de depositie van stikstofoxiden door landbouwbedrijven in De Panne zijn er 2 bedrijven met een rood label en 6 met een orange. Een motie werd goedgekeurd maar niet voorgelezen. Een probleem voor de toekomst van de weinig resterende landbouwbedrijven te Adinkerke. (=toepassing Europese richtlijn)

– Aan de voet van het klimmend gedeelte van de Hogeduinenlaan (hoek met A. Dumontlaan) wordt in samenwerking met “Onroerend Erfgoed” een proefvak aangelegd om de klinkers te testen voorzien voor de secundaire wegjes in de Dumontwijk.

– zaterdag met de opening van Flore&More heeft schepen Johan Blieck (CD&Vplus) staatssecretaris Bart Tommelein (VLD) verwelkomd aan het Albert Dumont Memoriaal (met 13 bloempotjes, cf de 13 kinderen van A. Dumont). In zijn speech heeft Bart zeer nadrukkelijk dat de witte kassa’s er zeker komen en ook als doel hebben om de eerlijke concurrentie in de HORECA te stimuleren. Hij had ook een lange lijst mee met maatregelen waarvan de witte kassa gebruikers zullen genieten vooral in verband met meer flexibiliteit (piekpersoneel, jobstudenten,….).

En Marc Deswarte was er ook natuurlijk bij om de staatssecretaris een bundeltje van zijn lekkere asperges te schenken.

IMG_7251

IMG_7269

– Deze morgen (maandag) is men EINDELIJK begonnen met het herstellen van de Zeedijk (de fameuze waterplassen). Voor een spotprijs (300 €) kunnen de Horeca-uitbaters een wachtbuis laten onderbrengen om hun terrassen van water, elektriciteit en andere leidingen te bevoorraden.
De werken gaan enorm snel vooruit. Maandagavond was het gedeelte tussen de Halmenstraat en de “Mont Blanc” reeds klaar (=1/3 oude Zeedijk).
Moest daar zo lang over nagedacht worden op de gemeente?
IMG_7265 IMG_7268

IMG_7175

Rubberen randen tegen beschadiging van de grasmachines

IMG_7270– Dit jaar DUMONTFEESTEN (deel van de vroegere Leopoldfeesten) op 16 juli 2015

– IN de GEMEENTERAAD wordt EEN ONTWERPER AANGESTELD voor de nieuwe visie over de markt.

– Eind maart werd het fietspad langs de Koninklijke Baan, kant Houtsaegerduinen, voorzien van nieuw schelpenzand. Nu geen waterputten meer.  IMG_7093

Over DE BLIEDEMAKER

"Teruggespoelde" echte Pannenoar sinds 1993. Vroeger burgerlijk ingenieur bij ELECTRABEL, nu zelfstandig natuurgids. Het e-mail krantje DE BLIEDEMAKER is gestart in september 2005
Dit bericht werd geplaatst in Geschiedenis, Natuur. Bookmark de permalink .

Een reactie op De Groene Gordel van De Panne_15

  1. noelhoste zegt:

    José, ik onderschrijf je conclusie helemaal. Het in inderdaad triest dat we op vandaag terug moeten pleiten voor een oplossing die reeds voor 1996 werd aangedragen, maar werd afgevoerd om politieke redenen, het vermeende toeristisch belang. In de voorbereidende fase voor het opstellen van het natuurbeheerplan van 1996 werd door bureau Haecon, op aangeven van het toenmalige Aminal, een studie uitgewerkt onder Het motto “Herstel van de natuurlijke kustontwikkeling”. Hierin waren diverse scenario’s opgenomen voor het creeren van toegangen voor het zeewater naar bestaande deflatiekuilen. Bedoeling was om in de duinen zout-zoet contactzones tot stand te brengen onder de vorm van slufters, waardoor zeldzaam geworden halofyten terug volop kansen zouden krijgen. Ook verwachtte men de vestiging van zeldzame broedvogels. Twee van de scenario’s betroffen de slufters zoals we die vandaag kennen, maar er was ook een maximaal scenario waarbij de volledige duinvoetversterking tussen beide slufters zou worden gesloopt. Van overbruggingen was er in die voorstudie nog geen sprake.

    Er is ook nog dat ander probleempje, de duinvoetversterking ten oosten van de slufters. In de INBO studie waarnaar je verwijst, wordt duidelijk aangetoond dat deze betonstrook een ernstige vorm van stranderosie veroorzaakt. Indien deze dijk zou weggenomen worden zal de ingesloten zeereep zich aanvankelijk over het natte strand verspreiden, waardoor geleidelijk een droog hoogstrand zal gevormd worden. Hierdoor zal hier de erosie zal stoppen en de natuurlijke kustontwikkeling die we in het westen zien ook hier in gang worden gezet. Hoelang blijft dit nog een droom?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.