Onze “Markt”

11898832_922490737822910_66491225802376980_n

De Markt nu

In vele steden en gemeente worden grote inspanningen gedaan om het wonen in de stad terug aantrekkelijk te maken. Men probeert de stadvlucht om te keren en het stadswinkelen recreatief te maken. (dit laatste in grote concurrentie met de grote “shoppingcentra” buiten het stadscentrum). Het is dus lovenswaardig dat het nieuw schepencollege de visie rond “onze markt” van plan is te herzien. Tijdens de gemeenteraad van 1 juni 2015 werden de voorwaarden van gunning voor het aanstellen van een studiebureau goedgekeurd voor de “herinrichting van de Markt en de heraanleg van de Meeuwenlaan (stuk tussen Markt en J. Demolderlaan)” . Intussen is het “huisstudiebureau” Lobelle hiermee gestart.

De Markt vroeger

De Markt vroeger (jaartal?)

De 2 geplande dossiers, Markt en Meeuwenlaan, werden samengevoegd. Deze werken waren reeds aangekondigd in het verkiezingsprogramma van de CD&Vplus en opgenomen in het  strategisch beleidsplan 2014-2019 waar gebudgetteerd wordt op 400.000 € voor de Markt + 250.000 € voor de Meeuwenlaan = 650.000 €.
De vraag is natuurlijk waarom deze 2 dossiers samengevoegd werden. De markt is een openbare ruimte waar recreatie (incl. horeca) en beleving van de omwonenden primordiaal zijn, de Meeuwenlaan kadert eerder in het kader van de herinrichting van meerdere straten in De Panne (in het beschouwde stuk van de Meeuwenlaan is de verkeerssituatie de laatste jaren aanzienlijk gewijzigd door de leveringen aan 3 groot-warenhuizen). De Meeuwenlaan kan gezien worden in het verlengde van het zeer mooie ontwerp van de Verenigingsstraat met het gepland schoolpleintje. Beide liggen inderdaad in elkaars verlengde en het is goed hier hetzelfde studiebureau aan te stellen i.v.m. de duidelijke eenheid in concept wat zeer belangrijk is omdat een groot gedeelte van de straten in De Panne volgens dit concept zal gebouwd worden. Dus ongetwijfeld studiebureau Lobelle. Daarenboven hebben Meeuwenlaan en Verenigingsstraat zelfde éénrichtingsverkeer nl. richting Brouwersstraat.
De oostelijke straat op de markt valt hiertussen en wordt vrij druk bereden evenals de noordelijke Marktlaan (verbinding Zeelaan met Veurnestraat via Ollevierlaan evenals met Koninklijke Baan via Prins Albertlaan). Zal men op dit stukje het verkeer wat ontlasten door verkeer uit de Ollevierlaan om te leiden via Marktlaan? Zodoende zou de as Meeuwenlaan-Verenigingsstraat een uniform rustiger geheel vormen (eventueel verschuiven aslijn ter hoogte van deMarkt voor bredere terrassen aan de kant Cecil Hotel, zeker indien hier ook éénrichtingsverkeer zou komen). De Marktlaan ter hoogte van de markt zal een drukke tweerichtings-verbindingsweg moeten blijven in het verkeerscirculatieplan. Aan de kant Hotel Mon Bijou is momenteel maar 1 brasserie en dat zal wellicht zo blijven ten ware men de winkelfunctie van de andere appartementsgebouwen nog kan wijzigen, wat moeilijk blijkt. Een dergelijke verschuiving zou de oppervlakte van de markt ongewenst verkleinen.hotelcecil3Voor de Markt zelf zijn de prioriteiten gans anders: nl dagelijkse recreatie, terrassen en soms evenementen. Er zal veel creativiteit nodig zijn om de huidige inrichting verder te verbeteren. Waarom geen wedstrijd uitschrijven voor het meest creatieve visie? De bewoners, de politiekers en ook ons studiebureau zijn teveel vertrouwd met het huidig beeld en allen hebben ze hierdoor oogkleppen. Buitenstaanders hebben soms zeer vernieuwende ideeën + dat er ook zeer veel recente mooie projecten gerealisserd werden in andere gemeenten en in het buitenland. Een gemiste kans om eens alles te herzien. Belet het voorziene budget is beperkt nl 400.000 €. Daarmee zullen zeker geen kunstwerken kunnen aangekocht worden.

Op 20 augustus is er een persartikel verschenen:
De toekomst van de fontein op het Marktplein in het centrum van De Panne is onzeker. “We zijn van plan om de fontein te verwijderen, want we willen van onze markt een open plein maken. Veilig is zo’n fontein niet en ze is ook verouderd.”
Schepen van Openbare Werken Johan Blieck (CD&Vplus) treedt de burgemeester bij. “Dit najaar (2015) zullen we met een kraan de bult in het plein verwijderen. Dit jaar willen we ook nog een studiebureau aanstellen dat in de loop van volgend jaar een visie over het marktplein zal uitwerken. Dat de fontein zal verdwijnen, staat bijna vast, maar er kan wel een alternatief komen.” (GUS)..”
Dit was aanleiding tot nogal wat felle reactie op diverse facebook-pagina’s. Vooral het verwijderen van de “bult” (door de meesten de “trap” genoemd)  i.v.m. de geruchten over een vergroting van de Kerstmarkt werd unaniem afgekeurd. Ook leek het moeilijk te verdedigen naar de omwonenden toe dat een openbaar bestuur dat zomaar zonder bouwvergunning kan doen omdat het openbaar domein is.
Niet alleen het reliëf wordt gewijzigd maar één van de essenties van het huidige marktplein wordt grondig gewijzigd. Blijkbaar is een stedenbouwkundige vergunning niet nodig voor de uitvoering van de volgende handelingen op openbaar domein indien :“..de aanleg of wijziging van verhardingen waarvan de oppervlakte 150 vierkante meter of minder bedraagt, met een reliëfwijziging van minder dan 50 cm
Zowel het oppervlakte criteria (ongeveer 4x50m) als het hoogtecriteria (75 cm) worden hier overschreden. Een burger moet een stedenbouwkundige vergunning vragen voor kleinigheden maar een openbaar plein mag verminkt worden zonder dat dit kadert in een algemene visie, tot heden onbekend bij de omwonenden.
We zijn dus in grote verwachting wat deze nieuwe visie zal zijn. De “muur” en de fontein afbreken is vlug gezegd maar wat zal er in de plaats komen? (de muur heeft niet alleen een camoeflage bedoeling van de parking maar wordt ook recreatief zeer veel voor alles en nog wat gebruikt. De fontein vraagt inderdaad wel eens een opfrisbeurt maar ik heb daar nog nooit een ambulance zien komen voor een kind dat in het water gevallen is en fietkot verplaatsen is ook moeilijk (extractoren parking, toegang parking, buskotje, frietconsessie van nog 3 jaar, ect…). Wel zijn veel kleine onderhoudswerkjes dringend nodig (losliggende en gebroken stenen, kapotte roosters rond de lindebomen, reinigen blauwsteen fontein, …

Om de “visie” voor de nieuwe markt te bepalen is het eens goed naar de geschiedenis van de markt te kijken om aldus aan te tonen hoe het gebruik geëvolueerd is van een open zandplein naar een monotome parking naar nu een terrassenpleintje.

Eigen schets

Plan van architect (geen kadasterplan)

Uit de 2 bovenstaande kaartjes is te zien dat de huidige locatie van de markt, vòòr WO I, hoofdzakelijk onbebouwd in de duinen van Ollevier lagen. De Dumontwijk en de Zeedijk waren reeds vrij bebouwd (zie vele postkaarten>>>). Ook de Zeelaan tussen de Albert Dumontlaan en de Duinkerkelaan (nu Dumontwijk genoemd). De rest van de Zeelaan was nog hoofdzakelijk duinen. Aan de Markt waren wel reeds de hotels Mon Bijou (1905), de Bains (1907), Grand Place (1906) en Delhaize op de hoek  reeds gebouwd.

Zeelaan richting Strand (foto genomen ter hoogte van huidige Mon Bijou)

Zeelaan richting Strand (foto genomen ter hoogte van huidige Mon Bijou)

Zeelaan richting dorp en Kasteelstraat (links) (foto genomen ter hoogte van huidie Mon Bijou)

Zeelaan richting dorp en Kasteelstraat (links) (foto genomen ter hoogte van huidie Mon Bijou)

In de Kasteelstraat waren reeds meerdere woningen. Is vlug uitgegroeid tot een bloeiende winkelstraat voor voedingswaren.
De Markt betekende dus niet veel vòòr WO I. In het interbellum krijgen we in de Zeelaan Panne-Bad een explosie van luxueuze hotels met veel mooie gevels. Veel van de westelijke gevels zijn nog mooi bewaard want die behoren tot de beschermde Dumontwijk. Lees Meer>>>
Tezelfdertijd werd een nieuw deel van de duinen van Ollevier/Houtsaeger verkaveld tot een mooie toeristische wijk met veel appartementen te huur + vele pension de familles (Meeuwenlaan, Barkenlaan, Prins Albertlaan, Koninginnelaan, Marktlaan, Ollevierlaan…). Later in het interbellum (in de jaren 30) werden er nog veel pareltjes van architectuur gebouwd o.a. door onze Pannese architect Louis Legein. Veel invloed van Art-Deco en Modernisme. De “architectuurwandeling” is een must om te beseffen hoeveel mooi erfgoed hier nog aanwezig is .
Gedetailleerde website over de Architectuurwandeling Lees>>>
Enkele mooie beelden Kijk>>>>.
Het gevolg was dat het aantal hotels en “pension de familles” als paddenstoelen uit de grond schoten. In 1930 staan ongeveer 130 hotels en “pension de familles” in de stadsgids. Lijst>>>;  Foto’s>>>
Maar in deze nieuwe huizen komen ook veel appartementen voor zomerverhuur (“appartement garni à louer”). De Pannese bewoners verhuurden alleen in juli en augustus eventueel hun eigen woonruimte en campeerden in de “sous-sol”. Deze verhuring, normaal op maandbasis, was erg populair voor families met kinderen. Vandaar ook het succes van de stacabines op het strand. Op het strand waren dan nog geen appartementgebouwen en de families trokken dus via de Zeelaan-Bad naar de vele appartementen in de straten rond de Markt. Intussen werd dit plein “Place Dewulf” genoemd naar de naam van de tweede burgemeester van De Panne. De gronden waren nog eigendom van de familie Ollevier/Houtsaeger.
De hoodfunctie van het plein was de wekelijkse zaterdagmarkt. Daartoe werd dit privéplein met gtote kasseien bestraat ook ingevolge het opkomen van het autotoerisme.  De eerste grote parking in het centrum van De Panne (de originele kasseistenen zijn nog niet versleten en werden herbruikt voor de wederaanleg.
Pas na de WO II kreeg dit plein ook een evenentenfunctie voor de vele zomertoeristen die in de onmiddelijke omgeving logeerden. Immers op de Zeedijk zijn de appartementen-buildings pas vanaf eind van de jaren 50 gekomen op de Zeedijk. Ook waren nog ongeveer 10 hotels tussen de Nieuwpoortlaan en de Markt.

2171098-0b5964c7db6939f9350fad2d2be04d62 1975235-bea58e610473c6e2c639d5e7724e22e8 21097Alle toeristische evenementen werden op de markt georganiseerd: circussen, vuurwerken, ballonopstijgingen, allerlei spelen (zoals gansrijden), automobielbegendigheid wedstrijd, jaarlijks Bobbejan Schoupen optreden met zijn tent, veel openlucht cinema, en vooral het grote evenement niet vergeten de kermis (in juli?). Dan stond de grote markt gans vol (cf Veurnekermis). Pas na protest van de omliggende hotels wegens hinder is dit evenement nu buiten de vakantie en is de opkomst minimaal.

markt - 28 markt - 12 942_001 bevrijding_0002Het marktplein had dus gans het jaar door marktfunstie iedere zaterdag en in het seizoen een uitgesproken evenementen functie + parking. Buiten het seizoen werd er ook basketbal beoefend op een gedeelte in het midden dat gevloerd werd met cementtegels (Club BBC De Panne had zijn lokaal in caf” de Sportwereld waar nu “Hotel aan Zee”). Bij niet gebruik konden de 2 basketbalpanelen weggenomen worden.

1955

1955

Rond de Markt waren een 5 tal cafés maar met kleine open terrasjes. Ook aan de zuidelijke kant van de markt was vroeger een straat en de voetpaden waren te smal voor de uitbouw van een terras.
Toen in de jaren 60 de buildings op de Zeedijk het appartementtoeisme van de Houtsaegerwijk afgenomen hebben is de drukte rond de markt enigszins verminderd. De  vuurwerken werden groter en verhuisden nu naar het strand ter hoogte van de Terlinck en den Albert Premier. Maar toch bleef de Zeelaan tussen de Zeedijk en de Markt een drukke straat. Niet alleen als winkelstraat (tot ’s avonds laat), maar ook 2 cinema’s + veel populaire horecazaken (Sumatra, Ferme, Santos, ….). Alles bleef open tot ’s avonds laat. De vakantiegangers beschikten normaal nog niet over een TV, zelfs niet op de dijkappartementen (wel kon men er in 2 ijssalons naar “stomme filmps” gaan kijken).
Het avondleven in de Zeelaan en rond de Markt bruiste dan nog.
Midden in de jaren 70 werd de Westhoekverkaveling uitgebouwd vanaf het Bortierplein. Zodoende bouwde men de Esplanade en in de jaren 80 verschoven de meeste evenementen en vuurwerken naar dit plein.
Intussen verdwenen veel chique winkels in de Zeelaan, grote hotels werden op gelijkvloers  ketelwinkels, en het consumptiegedrag van de vakantiegangers veranderde (o.a. door de opkomst van de TV). De Zeelaan doofde uit ’s avonds na 6:30 en de Markt was niet meer het centrum van het gebeuren.
Ongeveer 25 jaar geleden heeft burgemeester Johan Degrieck een grote inspanning gedaan om veel straten in De Panne te verbeteren en zijn  koninginnewerk is ongetwijfeld  de heraanleg van de Markt. De ondergrond word opgekocht aan de familie Houtsaeger/Ollevier voor garages en de helft van de autoparking wordt volledig nieuw heraangelegd. De straat aan de zuidzijde wordt afgeschaft zodat de bestaande horecazaken hun terras gesloten kunnen uibouwen en in open lucht uitbreiden zonder gestoord te worden door het autoverkeer. Als compromis wordt maar de helft van het plein opgeofferd aan de auto’s en de helft wordt aldus een rustig recreatief pleintje. De uitgestrektheid van de markt wordt gebroken door een zitberm die terzelderijd de geparkeerde auto’s wegcamoefleert. Er komen zoveel mogelijk lindebomen, zelf ook op de scheidingsberm boven de garages. Het mobiele frietkot van Marcel Pla (schrijfwijze?), bushalte en parkingingang worden gegroepeerd in 1 gebouw waar zich ook de afzuiging van de garages in bevindt (frietkot nu ook in de winter open). En er komt ook een mooie pyramide-achtige fontein. Wellicht aanvankelijk hoofdzakelijk bedoeld als monument maar deze is direct ingenomen door spelende kinderen die aangetrokken worden door het water.
Deze formule heeft aangesproken bij de bestaande horeca ten zuiden die snel uitbouwterrassen gebouwd hebben (in het Pannes “aquariums” genoemd). Ook de buitenterrassen mochten uitbreiden zodanig dat dit plein nu veel succes heeft als terasjesplein. Vooral ook omdat terzelfdetijd met de heraanleg van de Markt een bocht bijgecreerd werd ter hoogte van de Bains en de Grand Place zodat ook hier de terassen een succes zijn (mede door de 2 goeie uitbatingen). Deze bocht is ook zeer effectief om het autoverkeer in de Zeelaan af te remmen. Bravo voor het algeheel concept.

De huidige functies van de Markt zijn dus vooral geëvolueerd naar:
1. wekelijkse markt + helft parking
2. mooie terassen
3. speelruimte kinderen (plein, trap, fontein)
4. zitruimte (trap, bankjes..)
5. kleine concertoptredens
6. Kerstmarkt
De inrichting kan herzien worden en een grondig opgekuist worden maar we zijn benieuwd wat er kan verbeterd worden aan het huidig concept.
Men spreekt van de trap en de bomen af te breken. Maar wat komt er in de plaats? Mobiel meubilair of iets vast? (wel moet de trap wat ingekort worden ter hoogte van “Hotel aan Zee” zodat daar ook een volwaardig zonneterras kan uitgebouwd worden)
Bredere terrassen aan de Noordkant en de Oostkant (inderdaad zonnekant) ten koste van pleinopprevlakte of aantal parkingplaatsen? Behoefte? Toelating syndics van de appartementgebouwen?
Wellicht nog een jaartje wachten tot een eerste voorontwerp. Dan blijkbaar pas inspraak van de omwonenden.

PANNESPROKKELS

  • Op de hoek van de Markt en de VerenigingsstraatIMG_8586

– maandag 7 september de eerste gemeenteraad na de zomer.

. Het project “Noordhoekstraat” werd besproken (raming 675.000 € = ongeveer gelijk aan budget “Herinrichting Markt en Meeuwenlaan”.
. Donderdag 19 uur eerste bijeenkomst van de nieuwe gemeenteraadscommissie Strandconstructies. (is openbaar maar weinigen weten het).
. Interventie van oppositieraadslid  Michele Vandermeeren over de geruchten dat de gemeente haar serviceflats zou verkopen en het OCMW gebouw. (Waarom?, kosten aanpassingen naar “assistentiewoningen” te groot?). Voorzitter OCMW dr Buysse antwoordt dat hierover nog niets beslist is maar dat dit een mogelijke denkpiste is. Men onderzoekt nog  hoe men de OCMW diensten zal centraliseren met het gemeentehuis.
. Men is wel van plan het nieuw nog te bouwen Fedasilgebouw in de J. Demolderlaan te bouwen volgens de normen om later ook senioren te kunnen opvangen (vb brede deuren). . Geruchten dat muziek op de terrassen vroeg moet stoppen (9 uur?) zijn rechtgezet. Normaal om 10 uur (cf VLAREM nachtlawaai). Éénmalige uitzonderingen voor evenementen kunnen aangevraagd worden.
. Problemen met onkruid ingevolge het niet meer gebruiken van onkruidverdelgers. Men zoekt oplossingen.(combineren met zwerfvuil ophalen?)

– De nieuwe uitbater van den Anvers, Yiming Chu, zal vanaf heden ook een wekelijkse sluitingsdag toepassen: nl de maandag op uitzondering van de eerste maandag van de maand na 16 uur (dan gemeenteraden)

– De poortjes voor de kinderfietsjes zijn geïnstalleerd. Mooi werk vanwege de Technische Dienst.

IMG_8549

IMG_8551

Verwijderen van de muur zal niet gebeuren vóór volgende Kerstmarkt. Intussen zal ook meer gekend zijn over het nieuw globaal ontwerp vanwege het aangesteld studiebureau.

– Kasteel van Houtsaeger te koop (ook foto’s van Jean Paul Samyn)
IMG_8595 IMG_8587 IMG_8588 IMG_8589 IMG_8590 IMG_8593
IMG_1498 IMG_1499 IMG_1500– De werken aan het nieuwe fietspad langs het kanaal naar Duinkerke zijn na het bouwverlof herstart. Voor meer info Lees meer hierover>>>>
IMG_8500

– Nog enkele foto’s van de koninklijke familie aan de villa’s in De Panne tijdens WO I 
..Deze zijn te zien op een tentoonstelling te Rumbeke over Albert I.  Loopt nog tot 31 december 2019. Deze tentoonstelling is in samenwerking met het paleis en veel documenten, ook filmbeelden, worden er voor het eerst getoond.
De moeite voor een bezoek. Alleen al historisch. Je moet daarom nog niet echt ‘royalistisch’ zijn..“. Vanwege: Rudy De Mets-Nicole Vandecatseye,IMG_1418 IMG_1419 IMG_1420

Advertenties

Over DE BLIEDEMAKER

"Teruggespoelde" echte Pannenoar sinds 1993. Vroeger burgerlijk ingenieur bij ELECTRABEL, nu zelfstandig natuurgids. Het e-mail krantje DE BLIEDEMAKER is gestart in september 2005
Dit bericht werd geplaatst in Achitectuur, Geschiedenis, Stedenbouw. Bookmark de permalink .

6 reacties op Onze “Markt”

  1. kenis.derycke@telenet.be zegt:

    Prachtig artikel!!!!

    Mvg,

    Rudy

  2. Jan Warreyn zegt:

    Inderdaad zeer interessant José, om te lezen hoe sinds de naoorlogse periode het oude centrum gaandeweg een ander karakter heeft gekregen! Louter gebaseerd op mijn herinneringen volgen hier een paar aanvullingen die echter niets afdoen van de teneur van je artikel.

    – Grote kermis op de markt: vond die niet in juni (of zelfs mei) plaats? In september hadden we de “kermis van het dorp” – op het terrein waar nu het gemeentehuis staat.

    – Tv in vakantieverblijven: in de jaren ’60 beschikten de (meeste?) nieuwe flatgebouwen op de Zeedijk over een centrale antenne-installatie. Voor bedrijven die tv’s te huur aanboden waren het gouden tijden, want vakantieverblijven waar een toestel tot de standaarduitrusting behoorde waren inderdaad nog zeldzaam. De appartementen van de Santa Helena (van de familie Harteel) waren van meet af aan in dit geval: de toestellen die daar opgesteld waren konden zelfs de BBC ontvangen! Maar ook dan was het verschil met de blitse CinemaScope producties van onze drie cinema’s nog te groot om de toeristen ’s avonds van de straat te houden.

    – Tenslotte nog iets over de filmvoorstellingen in de ijssalons. In de Cornet d’Amour (Nieuwpoortlaan) en de Saint Antoine (Zeedijk) werd in de jaren ’50 al, sprekende film in het 16mm-formaat vertoond. Oudere prenten die niet meer in de normale bioscooproulatie zaten en natuurlijk “parlant français” waren; maar Nederlandse ondertitels hadden ze gelukkig wel. Zo kon het kleine grut (zoals ik…) de film vanop straat mee volgen!

  3. Lamon André zegt:

    geen naam vermelding van de immobiliënkantoor die indien u een appartement verkoopt, u krijgt een smart auto !!
    Raar want u bent toch iemand die publiciteit maakt voor De Panne of niet ??

  4. André, bij “aankoop” van een appartement (niet verkoop). Locatie: hoek Markt/Verenigingsstraat.

  5. Guido Sepelie, Wioj zegt:

    Goed en helder overzicht van de markt-geschiedenis. Ik zou evenwel niet spreken van de huidige ‘doelstellingen’, maar van de huidige functies. Het gebruik/misbruik van de fontein als speeltuig kan nooit een doelstelling geweest zijn (terloops: geen enkele installateur zou ooit vergunning krijgen om dit soort speeltuig te zetten, aartsgevaarlijk, voldoet niet aan de normen voor speeltuigen).
    Cruciaal lijkt me dat eerst een lijst met de gewenste functies voor het plein wordt opgesteld. Die kan dan als leidraad dienen voor de ruimtelijke invulling van die functies. Daarbij hoort ook de vraag welke rol de omgevende straten (Marktlaan – Verenigingsstraat – Zeelaan – Kasteelstraat) hebben in verkeersafwikkeling, want dat zal mee bepalen of je straten kan voorbehouden voor voetgangers/fietsers of niet. Of zoals in Mechelen: een fietsstraat – fietsers bepalen snelheid en ritme, ook van de straatdelende auto’s.
    Vanuit het Gemeentebestuur heeft het Wijkcomité D’Achte de toezegging dat de omwonenden/wijkbewoners hun visie en/of ideeën kunnen uiten over het ontwerp (zoals bij de heraanleg Brouwersstraat).

    • Guido, Inspraak vind ik ook belangrijk. Vooral in de beginfase van het ontwerp.
      Inderdaad “functies” beter dan “doelstellingen” (wordt aangepast)
      Denk niet dat een kind kan verdrinken in de fontein. Moet wel eens opgeknapt worden.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s