Eerste Hotels van ” ’t BAD”

IMG_6817

Hotel Kursaal met erachter villa Bel-Air (d’Arippe) en Les Oyats (Pauline-Emelie Bortier),  en pavillon Bortier

In vorige DE BLIEDEMAKER werd duidelijk gemaakt dat de toeristische ontwikkeling van De Panne begonnen is in ” ’t Dorp” omstreeks 1870 (spoorlijn Lichtervelde-Duinkerke). Het eerste hoteletje dat aan zee gebouwd werd was niet in het latere De Panne -Bad maar tussen de huidige “Mont Blanc” (nu “Witte Berg”) en de Pannekalsijde (nu Koning Leopold I Esplanade). Dit was in 1874 en werd met een chic woord “Hotel Ter Kursaal” genoemd.

IMG_6819

Hotel Ter Kursaal

Pannekalsijde. L Herberg “L’Alliance” (van 1754) met rijkswachtpost. Verder gebouw telefoonkabel. uiterst recht muurtje Pavillon Bortier

Menig Pannenoar denkt dat het eerste hotel op het strand het hotel Terlinck was, (voorafgegaan door het “Pavillon Islandais), gesticht door de zeer ondernemende dame mevrouw Terlinck. Niets is minder waar.
Immers De Panne-Bad is ontstaan in de duinen van Ollevier (nu beter gekend onder de naam Houtsaegerduinen). Pas in 1892 heeft de Veurnenaar Pedro Ollevier deze duinen kunnen “verzilveren” door op eigen kosten een Zeelaan en Zeedijk aan te leggen en dan pas was er daar een toeristische explosie. Het “Hotel Ter Kursaal” lag op het strand in de Bortierduinen (vanaf de ‘Mont Blanc” tot de grens met Frankrijk).
De Diksmuidenaar Pieter Bortier heeft de ontwikkeling van het toerisme op zijn duinen steeds tegengehouden gedurende zijn meer dan 50 jaar heerschappij. Hij was zeer Katholiek en had het lastig dat ieder jaar  feestvierders hier kwamen zwemmen vooral ter gelegenheid van Veurne Kermis. Hij kon niet tegen die naaktheid en dronken lui. Hijzelf had in 1842 een bouwvergunning bekomen om zijn jachtpaviljoen  vlak aan het strand: een zeer mooi gebouw in Italiaanse stijl (lelijk vergroot in 1874)
Toen prins Leopold langs hier in 1831 binnenkwam in België met zijn koets op het strand zal hij dat “Paviljoen Bortier” niet gezien hebben. Wel had hij er een kleine cabine “Pavillon des Bains” laten bouwen in mei 1831.  Dat zal Leopold wel gezien hebben toen hij op 17 juli 1831 de Pannekalsijde opreed en verwelkomd werd aan de afspanning “L’Alliance”  (gebouwd in 1754)

Pannekalsijde. L Herberg “L’Alliance”  met rijkswachtpost. Verder gebouw telefoonkabel. uiterst recht muurtje Pavillon Bortier

Van LnR: Villa Maskens; villa Mulle de ter Scheuren; Paviljoen Bortier; villa Les Oyats, villa Bel-Air, villa Les Mouettes (of Kasteel Orban). Helemaal rechts Afspanning Alliance

De eerste hotelklanten die De Panne bezochten vanaf 1870 konden via de verharde weg van hun hotel in ” ’t Dorp” wandelen tot aan deze prachtige villa. Er is niet beschreven of deze wandelaar een pintje konden drinken onderweg, eventueel in  “L’ Alliance” want tussenin waren het alleen witte duinen alle eigendom van Pieter Bortier met alleen een klooster en een bewaarschool (1867) waar nu het Immaculata-instituut (oud klooster is beschermd). (afhangend van de Zusters van de H. Gehoorzaamheid, “blauwe nunnen” genoemd). Geleidelijk werden langs het strand meerdere villa’s bijgebouwd allemaal door afstammelingen van de Bortiers.
Daar is alleen de Paterskerk + klooster bijgekomen in 1906.

Om hierover een duidelijke voorstelling te kunnen maken zie de foto’s op Flickr>>>

Hierover zijn ook 2 DE BLIEDEMAKERs geschreven
Artikel over Koninklijke villa’s Lees>>>
W
IKI Lees>>

Pas in 1874, toen Pieter Bortier reeds 69 jaar was, heeft hij een eerste “hotel” toegelaten op zijn strand. Hotel is een groot woord. Het was een houten loods op palen. Er is een reclame in het ‘Advertentieblad Veurne” van 1 juli 1874 dat een zekere Edmond David er op deze locatie “eeten te verkrijgen is aan zeer genodigde prijzen“. Men kon er zelfs een bootje huren om een “speelreisje op zee te doen“.

kursaal kursaal1

brakke

Op de bijgaande foto (van vóór 1877) ziet u het hotel de eerste versie van het “Hotel du Kursaal” aan de voet van de Persenhill (= “Mont Blanc”). Het is hier, in dat palenhotel, dat Artan verbleef om zijn mooie schilderijen ter plaatse “in zee” te schilderen. De oprichter was de gepensioneerde loods “Siessen Boels” en zijn vrouw in 1874. Tijdens de vliegende februari-storm van 1877 werd het hotel, in de vissersmond de “Brakke” genoemd, stukgeslagen en nadien terug heropgebouwd in 2 stuks (zie hieronder). Zijn weduwe is hertrouwd met “Siessen Lenoir” die de uitbating voortzette tot 1906.

“De Brakke” (onder glas)

“De Brakke” door Louis Artan de Saint Martin

Achteraan “Pavillon Bortier” door August Musin in 1879

img_6818

Hotel du Kursaal nu in 2 delen na de storm van 1877; door Georges Reinheimer

Naamloos0

Op bovenstaande foto links het nieuwe Hôtel du Kursaal met op de achtergrond het duin Mont Blanc of Witte Berg. Daarnaast een loods, (misschien ten behoeve van douaniers?) Verder een stenen gebouwtje waar vissersredder bij zwaar weer hun beschermende kledij ophaalden, dan de loods voor de reddingsboot (met acht roeispanen) en verder het lijkenhuisje.

Het is deze grote intensiteit aan licht die zo aanbeden werd door vele schilders. Reeds in 1880, voor het toerisme, waren ze aangetrokken naar De Panne (François Musin, Louis Artan, Euphrosine Beernaert, Anna Bosh, James Ensor…en nog veel meer). Het eindeloze zeelandschap met de mooie wolkenformaties had grote aantrekkingskracht. Weg uit de ateliers en naar de directe waarneming van de natuur. (de “marines”” verkochten goed). Ook veel later is Delvaux naar Baaltje gekomen omdat hier de rust en het licht zo goed vond (..en natuurlijk ook door zijn vriend Georges Grard)

Pas in 1906 werd de “Brakke” op het strand afgebroken en vervangen. Heeft dus 32 jaar dienst gedaan.

 

Depoorter0062witteberg

Het verhaal van de Hotel Terlinck begint bij de kranige mevrouw Eugenie Terlinck
Lees haar levensgeschiedenis>>>>

Depoorter0002

Chalet des Islandais

Toen Arthur Bonzel in 1892 de huidige Zeelaan gerealiseerd heeft in opdracht van Pedro Ollevier komt Eugenie op het idee om aan het strand een soort blokhut te bouwen, het “Chalet des Islandais” . (zie hierboven). Arthur BONZEL en Albert DUMONT zouden beiden, naar het schijnt, persoonlijk Eugenie geholpen hebben bij haar eerste onderneming. Deze bescheiden herberg, opgericht in de zomer van 1894, valt onmiddellijk in de smaak bij de vissers, Franse toeristen en vele kunstschilders die hier nog de weg naar ongerepte natuur vinden.
Eugenie koopt een oude kar om de dienst te verzekeren tussen het station van Adinkerke en haar zaak..
In 1897 nadert Eugenie de leeftijd van vijftig jaar. Ze beheert haar zaken goed en begint bekendheid te krijgen.
De heren Albert DUMONT en Eugeen BONZEL gaan haar dan betrekken in een veel groter en ambitieuzer plan : de oprichting en uitbating van een groot modern hotel, dat zal gebouwd worden op de hoek van de zeelaan en de dijk.Op 5 maart 1897 verkoopt Arthur Bonzel aan de echtgenoten TERLINCK, De plannen voor het hotel van 90 kamers worden opgemaakt door Albert DUMONT. Dit alles schrikt Eugenie niet af. Ze voelt zich in staat om bergen te verzetten (hier is het natuurlijk zand). ” Kenmerkend is het verhaal van de duin die het zicht op de zee belemmerde voor de gasten van het hotel van Mevr. Terlinck en die een oude visser, een nieuwe Sisyphe, kruiwagen per kruiwagen en tijdens zijn vrije uren, liet verdwijnen”.
Het oude primitieve “Chalet des Islandais” wordt wordt met zorg afgebroken en in 1903 op het strand van Koksijde heropgebouwd in afwachting van de opening van het Koksijdse Hotel Teirlinck.

In 1904,  kopen de echtgenoten TERLINCK-BAELDEN een nieuw stuk grond in De Panne, aanpalend aan het eerste. Het hotel wordt vergroot. Eugenie werkt dag en nacht aan haar hotel, ze neemt amper de tijd voor de strikt nodige slaap.
Haar werk werpt zijn vruchten af: in 1906 is alles terugbetaald.
Besluit: het eerste hotel op het strand was blijkbaar het “hotel du Kursaal” ongeveer 20 jaar voor het “hotel Terlinck”.

PANNESPROKKELS

Wegens overwegend succes nu niet meer hier maar alleen nog op facebook (zoek op DE BLIEDEMAKER)
Directe link>>>  en druk op “Vind ik leuk”

Advertenties

Over DE BLIEDEMAKER

"Teruggespoelde" echte Pannenoar sinds 1993. Vroeger burgerlijk ingenieur bij ELECTRABEL, nu zelfstandig natuurgids. Het e-mail krantje DE BLIEDEMAKER is gestart in september 2005
Dit bericht werd geplaatst in Geschiedenis. Bookmark de permalink .

3 reacties op Eerste Hotels van ” ’t BAD”

  1. Guido Sepelie zegt:

    Leuk en boeiend om te lezen, maar o zo jammer dat de Sprokkels nu voor vele gewone stervelingen onbereikbaar zijn geworden, ook via de zogenaamde directe link (want Facebook afgesloten voor niet-aangemelden).

    • Guido: ik heb ongeveer 6 maanden de “sprokkels” in parallel gepost op WordPress en op facebook en heb ervaren dat ik veel meer lezers had op facebook dan op WordPress. Vandaar keuze vlug gemaakt. Facebook maakt zeer veel “vrienden” en werkt veel vlotter dan een blog. Ook regelmatig DE BLIEDEMAKER op Twitter maar dan onder mijn naam: jose decoussemaeker.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.