Onze Lieve Vrouw Kerk is zeer mooi en waardevol (Deel 1/3)

Vele Pannenoars realiseren zich niet dat Onze Lieve Vrouw Kerk een pareltje van architectuur is.  De kerk is één van de mooiste van de ongeveer 10 modern-romaanse kerken die de beroemde architect Jozef Viérin en zijn zoon Luc ontworpen hebben.  Hij is ook zeer mooi gelegen in de sierlijke bocht van onze mooie Zeelaan-Bad aan de rand van de Dumontwijk.Aldus is het buitenzicht beschermd.
Lees dit artikel aandachtig en mogelijk zal het u motiveren om ook het interieur te beschermen en zeker niet te herbestemmen voor gewone zaken. Bescherming is aangewezen voor subsidies.  Het is een zeer goeie concertzaal. De omgeving van de Kerk wordt ook best vrijgemaakt zodanig dat hij maximaal tot zijn trekken komt.

©KIK-IRPA, Brussel

Ideaal voor orgelconcerten, goede orgel, goede akoestiek.

Fatima via 2 grote projectieschermen (Crypte zat reeds vol)

Luxeuitgave over het leven en het werk van architect Jos Viérin

1.Bouwstijl
De O.L.V. Kerk is gebouwd volgens de regels van de zuiver neoromaanse kerkarchitectuur. Alleen de oriëntatie naar het Oosten (de plaats van het opkomende licht of Jeruzalem) klopt niet. De aslijn is wel ongeveer O-W (de “heilige linie”) maar het koor kijkt niet naar het oosten, de opgaande zon (maar de St. Pietersbasiliek te Rome is ook zo’n uitzondering; de oriëntatie is wel ongeveer OK voor onze St-Pieterskerk). In dergelijk “verkeerd georiënteerde” kerken moesten vroeger bij zeer belangrijke gebeden de gelovigen zich 180 gr omdraaien met hun gezicht naar het oosten. Dat toch niet geweten in de O.L.V. Kerk. Wel scheiding van de seksen. (links vrouwen (eventueel met hoofddoek), rechts mannen zonder hun klak)
ROMAANS betekent niet Romeins. Dit is de benaming van een stijlperiode in de middeleeuwse kunst tussen ca. 1000 tot ca. 1200. Het is een typische West-Europese stijl   gegroeid uit de vroeg christelijke kunst, Deze stijl is weliswaar sterk beïnvloed werd door de Romeinse kunst maar deze die dan reeds van een evolutie getuigde. Soms spreekt men ook van de “rondbogenstijl”. Vooral de opkomende kloosters spelen een grote rol in de verspreiding (Cluny, Cîteaux…) en streven naar eenvormigheid, eenvoud en strengheid. Ook de pelgrimswegen naar Rome, Jeruzalem maar vooral Santiago de Compostela speelden een grote rol in de verspreiding van deze bouwstijl. (het staat vol met Romaanse kerken en kapellen langs de weg naar Compostella. ZEER MOOI !). Het is vooral ten dienste van die religieuze architectuur dat de Romaanse stijl zich ontwikkeld heeft en onze kerk is daar een schitterend voorbeeld van.
De vader Jos Viérin en zijn zoon Luc hebben strikt de oude regels gevolgd: een eerder gesloten opbouw met zware buitenmuren, veel rondbogen, een uitgesproken apsis en een typische toren. De vormen en structuren werden uit lokale bouwmaterialen vervaardigd: nl. gele baksteen uit Nieuwpoort. (cf. de Sint-Niklaaskerk te Oostduinkerke). Maar binnenin heeft men de moderne technieken aangewend. Vooral de overspanningen konden groter  zodanig dat meer ruimte gecreëerd werd met minder pijlers. Het kerkschip werd kort gemaakt en de dwarsbeuken ook kort en breed, alhoewel de maatverhoudingen gerespecteerd bleven.. Dus meer een open zaal dan een kerk, waar bijna iedereen het altaar kan zien. De moderne gelovige krijgt dichter contact met de priester.
De voorschriften van de Liturgische Beweging waren er vooral op gericht het belang van het altaar te benadrukken en een beter zicht van de gelovige op het sacrale gebeuren toe te laten.

Vandaar dat men deze vernieuwende stijl eerder MODERNROMAANS noemt i.p.v. “neoromaams”.

2. Grondplan
Zeer belangrijk in de romaanse kerken is het grondplan. Het is het zuivere plan van hetgeen een “basiliek” genoemd wordt: dit is meestal een driebeukige kerk waarvan de 2 zijbeuken lager zijn dan de middenbeuk zodat in de hoge middenbeuk bovenaan vensters kunnen gebouwd worden (“lichtbeuk” genoemd). Een kerk met een lichtbeuk noemt een basiliek, in tegenstelling tot een hallenkerk (vb Sint Pieterskerk). De O.L.V. Kerk is een “kruisbasiliek”: door de dwarsbeuken (transept) heeft de plattegrond de vorm van een Latijns kruis: bestaande uit het 3-beukig schip, het “transept (dwarsbeuk)” en het koor tussen transept en “apsis”. Door het feit dat deze kerk jong is en geen uitbreidingen ondergaan heeft, in tegenstelling met de grote middeleeuwse kerken, is hij nog zuiver van vorm gebleven. Er zijn slechts 2 kleine zijabsissen met altaren die niet meer gebruikt worden (links H. Hart altaar en rechts O.L.V. altaar). Bij oude basilieken ontstaan meerdere straalkappellen achter het hoofdabsis die bereikbaar worden via een kooromgang. Dit was vooral ingegeven door de toename van de geloofsgemeenschappen en vooral van de toename van het aantal monniken/priesters die dagelijks het misoffer moesten opdragen (zie tekeningen hieronder). Ook de relikwieënverering werden daar opgesteld! Deze uitbouwingen werden later overgenomen in de gotische kerken.
Al deze zaken zijn niet van toepassing  in onze moderne kerk O.L.V. Kerk. Dus hij pronkt uit in de eenvoud van het “gebonden stelsel“.

Er is 1 grote hoofdapsis vroeger voor het hoofdaltaar en 2 kleine zijapsissen. Het koortravee was geschiedkundig bedoeld voor de zeggers van het koorgebed.  Samen met het apsis vormt dat het koor een paar treden hoger dan de middenbeuk. Normaal staat in de halve ronding van de apsis het altaar. Zo ook oorspronkelijk in onze kerk maar een nieuw marmeren altaar werd geplaatst in de koortravee gericht naar de gelovigen.

Schets van DE BLIEDEMAKER

Zeer belangrijk is het gedeelte tussen de middenbeuk en het transept: de “VIERING” genoemd (van het Duits “Vierung”). Meestal ,zoals bij ons ook, een perfect vierkant met zijde a. Het is als het ware de maateenheid van de kerk. De middenbeuk heeft totale lengte = 2a. Het koor is een rechthoek a x a/2. De transepten idem a x a/2. De zijbeuken a/2 x a/4. De nartex a x a/2. Deze maatrepetering bezorgt het gebouw een eenheid. Dit systeem wordt het “gebonden stelsel” genoemd. De vierkante travee van de kruising is de MODULE.
Nog een oriëntatiefout: het evangelie (het heilig woord) wordt gelezen vanuit het noorden en gaat naar het zuiden. Het noorden is de kant van de heidenen en dient gekerstend. Het zuiden is het symbool van licht, warmte van het bovennatuurlijke. De preekstoel staat in onze kerk dus verkeerd (in het zuiden; wel OK in de St. Pieterskerk). Dit is nu niet meer van toepassing want een profeet zit in de preekstoel (oor Monique Mol) en het evangelie wordt nu zonder preekstoel afgelezen ten noorden van het nieuwe witmarmeren altaar.
Aan de ingang van de kerk werd in de beginperiode soms een “atrium” gebouwd, een overdekte rondgang zoals mooi bij de Sint-Niklaaskerk te Oostduinkerke. Dit is dan duidelijk geïnspireerd op de vroegchristelijke kerken en doet denken aan het binnenhof van Romeinse huizen. Dit was bedoeld als verzamelplaats voor de doopleerlingen en de penitenten (biechtelingen, boetelingen). Dat hebben we dus niet bij in onze kerk maar wel hiervoor een “binnennartex” (voorhal of vestibule). Deze had verschillende functies:
– doden werden er neergelegd om gezegend te worden vooraleer ze de kerk werden binnengedragen.
– plaats voor catechumenen (doopleerlingen)
– plaats voor penitenten
– plaats om zich klaar te maken voor een processie
– plaats voor de pelgrims om te overnachten
In de O.L.V. kerk is de nartex ook gebruikt om bovenop het “oksaal” te bouwen, voor het orgel en het zangkoor. Deze nartex wordt nu ook nog gebruikt om de doden te begroeten bij begrafenissen. Op deze plaats mag ook het niet gedoopte kind komen om gedoopt te worden in doopvontkamer in de voet van de toren (dan pas mocht het in de kerk binnen)
Nieuw is dat De Panne tussen de nartex en het eigenlijke kerkschip een glazen muur heeft moeten toevoegen (ook in de St. Pieterskerk) om de toeristen toe te laten het interieur van de kerk te bewonderen met minder risico van kerkdiefstallen.
Tenslotte helemaal aan zijde van de Zeelaan-Bad bevindt zich het “portaal”. Daar zit nu soms wel een goedaardige, vriendelijke bedelaar.


3. De opbouw
Onze kruisbasiliek heeft 2 lagere zijbeuken, 1 hogere middenbeuk en een half hoge dwarsbeuk. Boven die zijbeuken zijn er 2 lessenaarsdaken (cf een oude Griekse lessenaar), Boven de middenbeuk, de dwarsbeuk, het nartex en het koortravee 4 verschillende zadeldaken. De achterzijde van de basiliek is vrij complex ingevolge de 3 apsissen en het afzonderlijk zadeldak van het koortravee. De bakstenen steunberen zijn goed geprononceerd. (zie mooie foto hierboven)Sommige romaanse kerken hebben boven de viering een toren (zie schets hierboven). Hier niet maar de toren staat aan de voorgevel. In Normandië worden bij veel romaanse kerken het middenschip afgesloten door een wand met een groot portaal geflankeerd met 2 hoektorens, die als het ware in het verlengde liggen van de zijbeuken. Dit schema wordt later de grondvorm van voor de klassieke gotische dubbelgetorende ingangsgevels. (vb Notre Dame te Parijs). Dan wordt de ingangs-rondboog uitgewerkt met rijkelijk beeldhouwwerk. Te De Panne geen versieringen maar alles zeer sober met een eenvoudige klokkentoren (wel kunstige metselwerkmotieven).  Immers torens zijn zeer belangrijk voor een romaanse kerk. Ze bepalen mee het volume, trekken de aandacht en maken het geheel monumentaal. (zie mooie oude foto’s hieronder).

Het  was de eerste grote kerktoren te De Panne (1932), de St.Pieterskerk was pas in 1936. Het is een sobere balkvormige toren met een piramidaal dak. Hier geen toren boven de viering.
Van de klokken tot heden geen gegevens.
Het spel van de volumes in een romaanse kerk is zeer belangrijk. Het geheel lijkt op een blokkendoos met ruimtelijke figuren (balk, kubus, piramide, kegel..). Het is een rustig geheel. De horizontaliteit primeert. Het maakt het geheel evenwichtig, rustig en eenvoudig. Het is niet overdadig. Men gebruikt stenen van ter plaatse (hier de gele Nieuwpoortse baksteen in grote harmonie met de aangrenzende Dumontwijk waarvan alle eerste cottages bakstenen gevels hadden).
Eénzelfde mooi, maar zeer sober fries, loopt horizontaal de ganse kerk rond.  Dezelfde decoratie wordt ook gebruikt om de rondbogen van de zijapsissen te decoreren. Zeer romaans maar ook zeer mooi.
Samengevat: we spreken hier best niet van neo-romaanse bouwstijl maar van MODERN-ROMAAMSE BOUWSTIJL.

4. Interieur
Tussen de zijbeuken en de middenbeuken hebben we rondboogarcaden die rusten op pijlers. Alleen vooraan tussen viering en het koor evenals achteraan tussen hoofdbeuk en de nartex hebben we tweemaal 2 witmarmeren zuilen, met meest eenvoudig kapiteel bovenaan (terlingkapiteeel) evenals onderaan een basis. Alhoewel het interieur van een romaanse kerk meestal donker is, kunnen we dat niet zeggen van onze modern-romaanse basiliek. Alleen de hoofsapsis ruimte is donker met een mooi beschilderde koepel. Deze plaats, origineel voorzien om de mis te vieren, was dus in een godsdienstige duisternis. Nu wordt daar geen mis meer opgedragen en het mooie nieuwe witmarmeren altaar staat in volle daglicht via de grote nieuwe zijglasramen van de dwarsbeuk.
De Viérins hebben duidelijk eigen stijlaccenten gelegd. Binnen is het kerkgebouw een grote open ruimte (ideaal voor concerten). De vroegere smalle romaanse middenschepen is hier overweldigend breed uitgebouwd en van beperkte lengte met veel lichtinval. De zijbeuken, het koor met apsis zijn niet diep uitgewerkt, zodanig dat de gelovigen van op gelijk welke plaats in de kerk het altaar goed zien tijdens de eredienst en als het ware om de priester heen geschaard zijn. Dankzij de toepassing van de moderne bouwmethodes (beton) overspant het gewelf van de viering het grootste gedeelte van de kerk zonder tussensteunen. Zo’n bolvormig gewelf noemt men een “Boheemse Gewelf” en is zeer typisch voor deze kerk. (is geen tongewelf. Een Boheems gewelf overspant een vierkant of rechthoek, waarbij de bolcirkel buiten de hoeken en de ruimte valt). Zeer mooi die gewelven en witte kleur is zeer goed voor het licht in de kerk.

ALLE gewelven zijn moderne witte  Boheemse gewelven

5. Kunstwerken
De zeer mooie schildering van de koepel boven het hoofdaltaar (Maria ten hemel opgenomen) en de tekening van het brandvenster boven het Onze Lieve Vrouwaltaar (de goede herder) zijn van de hand van kunstschilder H. de Falloise uit Luik. De tweede engelen van links op de apsiskoepel is naar Veronique Vandevoorde wiens vader de engelen geschilderd heeft.

Het hoofdaltaar is uit Marokkaanse onyxsteen, het Onze-Lieve-Vrouwealtaar uit dageraadsrozenmarmer en het Heilig Hartaltaar uit alpengroen marmer, zijn van de kunstschool van Maredsous. Het witmarmeren altaar uit Carrara is van de hand van kunstenares Monique Mol en stelt de meeuw voor die de Blijde Boodschap verkondigt.
Kopergravure met de voorstelling van Christus, duif, Petrus en Paulus op het kruis op de predikstoel en het deksel van de doopvont zijn zeer mooi
De Brugse beeldhouwer Michel Poppe maakte het Heilig Hartbeeld (boven het HeiligHartaltaar) en de zittende Madonna (boven het Onze-Lieve-Vrouwealtaar).

De fijngetekende kruisweg, evenals het mozaïek achteraan rechts, dat de biddende Sint-Antonius voorstelt en het brandvenster in de doopkapel (het doopsel van Christus) werden vervaardigd door de Franse kunstenares Valentine Reyre.
Het hoogkoor bevat drie schilderijen van de Oostendse kunstenaar Bob Van de Weyer. In het kruisschip bevinden zich tien schilderijen van zijn leerlinge Marie-Louise Cools.

6. De Orgel

We kunnen in onze kerk ook genieten van een uitstekende orgel die een zeer goede akoestiek heeft. Het werd gebouwd in 1937 door de wereldberoemde, nog bestaande firma “Orgelbau Klais” uit Bonn. Het instrument werd recent volledig gerestaureerd door orgelbouwer Jan Lapon uit Diksmuide (aan de autokeuring). Het heeft een electro-pneumatische tractuur, bevat 23 registers, 2 manualen en 1 pedaal. Het is een voorbeeld van Duitse neo-barokke stijl waarop vooral intiem laat 19-eeuwse en 20-eeuwse muziek ten volle tot hun recht komen.
Erfgoedfiche van onze orgel uit de Vlaamse “Inventaris van het Bouwkundig Erfgoed” Lees in pdf>>>

De pastoor tijdens de jaarlijkse zeewijding op de laatste zondag van juni naar ontwerp van Joost Caen uit Antwerpen

7, Crypte

Onder het koorgedeelte van de kerk is de “crypte”. Hier niet voor begraafplaatsdoeleinden, maar deze ruimte werd na WO II (1947) succesvol ingericht voor de verering van Onze Lieve Vrouw van Fatima  naar een ontwerp van de Koksijdse architect Gryson. Dat gebeurde als dank voor het vrijwaren van de O.L.V. kerk van het oorlogsgeweld tijdens de Slag om Duinkerke in mei 1940 en van de vernielingen aan de kust tijdens de bezetting. De 6 mooie brandvensters in de Crypte- aan de 6 verschijningen van O.L.Vrouw gewijd- werden ontworpen en getekend door de heren Jean Kellens en M. Gryson. Het Huis Etienne Pintelon van Brugge zorgde voor de uitvoering.
Op de vraag “welk mirakel in De Panne gebeurd is” antwoordde pastoor Doom destijds: “Het mirakel is dat niettegenstaande hier nooit een mirakel gebeurd is er toch zoveel bedevaarders naar De Panne blijven komen”.

In 1961 werd die ruimte uitgebreid onder de hoofdbeuk om voldoende ruimte te creëren voor de Fatima bedevaarders (foto hieronder)

8. Omgeving van de Kerk

Ook te Nieuwpoort hebben ze hun neo-romaanse kerk bloot gezet.

Enkele weken geleden is men begonnen de “wildernis” van struiken rond de mooie Kerk te verwijderen (zie 2 foto’s hierboven). Hopelijk is dit een stap in de richting van het “open trekken” van de kerkomgeving. In het goedgekeurd Herwaarderingsplan van de Dumontwijk staat dit als tweede prioritair pleintje, na het park, en vóór het Albertpleintje. De bedoeling was om die ruimte open te maken (geen struiken en bomen meer) zodat de mooie modern-Romaanse kerk tot zijn recht komt (cf Bernarduskerk van Nieuwpoort). Langs weerszijden van de kerk (Bortierlaan en Dumontlaan) plant men dure wegenwerken. Zal men die kerkomgeving daar troosteloos bij laten liggen. Kost dat zo veel? Is ook een opwaardering van de Zeelaan.

 

Figuur uit het Herwaarderingsplan

“De ruimte rond de kerk was (en is gedeeltelijk nog) zo dicht aangeplant met sierheesters dat zowel de beleving van de kerktuin als de beleving van het gebouw niet optimaal is. Dit doet afbreuk aan de potenties die deze ruimte heeft als poort voor de Dumontwijk. Een herinrichting van deze ruimte dringt zich dan ook op. Het zou een verlengstuk van de kerk moeten zijn met zijn typische serene sfeer. Door met enkel gazon aangevuld door enkele opgaande solitaire bomen te werken zou een neutraal beeld ontstaan dat past bij de serene sfeer van een kerktuin. Het is bovendien ook wenselijk om in te spelen op het bestaande hoogteverschil en dit verder te versterken waardoor een nog meer besloten ruimte ontstaat. Daarmee zou de kerk ook de nodige ruimte krijgen die het nodig heeft om zijn positie als monument niet enkel in de Dumontwijk te vervullen maar zich ook kwalitatief te richten naar de Zeelaan. ..” Uit het “Herwaarderingsplan Dumontwijk
Het geheel zou tenslotte toegankelijk gemaakt met twee tuinpaden in de authentieke gebakken klinkers”.

9. Monumentenverlichting
Wat natuurlijk ook niet mag ontbreken is een professionele monumentenverlichting. Het huidig geklummel is een toeristische gemeente onwaardig. Enkele” uplighters” uit de grond aan de voorkant!

Dergelijke verlichting moet natuurlijk rondom zijn zodanig dat de kerk als 1 geheel geaccentueerd word. Hiervoor moet een belichtingstudiebureau ingeschakeld worden (vb Philips). De projecturen voor de toren en de voorgevel zullen wellicht aan de gevels gemontererd moeten worden aan de overzijde. Naar ’t schijnt zijn er speciale kabels voorzien in de Zeelaan-Bad voor “monumentenverlichting” (schakelt af om middernacht). 


Volgende DE BLIEDEMAKER : Geschiedenis van de kerk en verdere mogelijkheden tot valorisatie van medegebruik of nevenbestemming.

Over DE BLIEDEMAKER

"Teruggespoelde" echte Pannenoar sinds 1993. Vroeger burgerlijk ingenieur bij ELECTRABEL, nu zelfstandig natuurgids. Het e-mail krantje DE BLIEDEMAKER is gestart in september 2005
Dit bericht werd geplaatst in Geschiedenis. Bookmark de permalink .

10 reacties op Onze Lieve Vrouw Kerk is zeer mooi en waardevol (Deel 1/3)

  1. George Decock zegt:

    De toeristische dienst en de bibliotheek zouden daar mooi gehuisvest zijn . In het toeristisch centrum van De Panne kan het geen enkel gebouw evenaren zo een prachtige ligging ten dienste van iedereen.

    • Hiervoor moet vooreerst een vergelijking gebeuren met de verschillende alternatieven. Vergeet ook niet dat de bisschop beslist voor ontkerking. De locatie is inderdaad zeer goed voor veel zaken.

  2. Christiane Defillet zegt:

    Zeer mooie en waardevolle kerk moet zowel binnen als buiten zijn waarde en bestemming behouden.

  3. Johny Recour zegt:

    Als gids van de Westvlaamse Gidsenkring heb ik geruime tijd rondleidingen gegeven in de OLV
    ter Duinen kerk van Koksijde.die alhoewel daterend van omstreeeks 1955 de moeite waard was
    om toeristen en inwoners eind jaren 60 kennis te laten maken met de architectuur en het concept van het gebouw. Waarom nu niet hetzelfde doen met onze kerk in het kader van de Erfgoeddagen bij vb ? Zelfs al wordt het gebouw na een procedure ontkerkt, toch blijft het een bezoek waard als jaren 30 verwezenlijking van toenmalige architectuur voor De Panne ter aanvulling van de Dumontwijk en aanhorigen. Er een Dienst voor Toerisme en Bibliotheek onderbrengen zie ik niet echt zitten. Een museum over de zeer rijke geschiedenis van De Panne daarentegen wel.

    • De Ter Duinen kerk isinderdaad een pareltje van moderne kerkarchitectuur. Het centraal zichtbaar zijn van het altaar vanuit alle plaatsen is er zeer goed. Deze kerk is derhalve ook zeer geschikt voor grote concerten. Spijtig dat die minder centaal ligt in de gemeente.
      Ook de St’ Pieterskerk in Koksijde Dorp is fantastisch mooi gerestaureerd. Zal zekerlijk beschermd zijn als een polychromatisch versierde gotische hallenkerk (cf onze St. Pieterskerk maar veel mooier).
      Gidsbeurten: daar heb ik zelf reeds aan gedacht en voorgesteld aan de pastoor
      Integratie met de Dumontwijk is een grote troef. Zeker als binnenkort de straten zullen heraangelegd worden.
      Bij hergebruik mag de volumebeleving van de kerk niet aangetast worden. Vaste grote constructies uitgesloten (zoals bib, of dienst voor toerisme). Wel evenementen mogelijk. vb Herdenking Operatie Dynamo. Geen commercieel gedoe.

  4. laforce wilfried zegt:

    Ik sta ook altijd met bewondering te kijken naar deze mooie kerk. Alleen vind ik spijtig dat de overdreven versiering rond het altaar en de elementen die er later bijgevoegd werden de mooiheid van deze kerk een beetje ontsieren. Maar ja, het is een kerk met een actieve geloofsgemeenschap en daarmee moet ook rekening mee gehouden worden. Nu deze week genoten van het klassiek concert. De afwezigen hadden ongelijk.

  5. Hugo Cassauwers zegt:

    Deze kerk is inderdaad een parel in de gemeente! Ontkerken is zeker geen optie. Het zou niet echt goed begrepen worden door de vele kerkbezoekers en de talrijke bedevaartgangers naar O.L.V. van Fatima. Wat extra aandacht voor de buitenverlichting aan de kerk zou een meerwaarde betekenen voor het monument. De goedkoop-ogende feestverlichting d.m.v. de led-slingers aan de toren en inkomportaal heeft geen meerwaarde en mag wat mij betreft gerust verdwijnen.

Laat een reactie achter op Hugo Cassauwers Reactie annuleren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.