De “Rampen-Oost”

Kruispunt Zeelaan-Nieuwpoortlaan. De paardentram naar Adinkerke-station.. Foto genomen van ongeveer Hotel Terlinck

Na de “Rampen” Oost vervolgen we onze “postkaartenwandeling” naar de Nieuwpoortlaan. Dezelfde geschiedenis als voor de “Rampen-West” met dien verstaande dat de bebouwing hier wat trager verlopen is. Zeker voor wat de eerste blok betreft aan de kant Zeelaan evenals de laatste blok (beide waren eigendom van Ollevier uit Veurne).
Ook hier heeft de noordelijke kant van de Nieuwpoortlaan al een grote vernieuwbouw doorgemaakt onder ander door dezelfde bouwverordening als in de Duinkerkelaan (zie Gemeentelijk Structuurplan in vorig artikel). Wel een groot verschil is dat de zuidelijke kant niet gelegen is in de beschermde Dumontwijk.

Zicht vanaf de Zeedijk naar de Nieuwpoortlaan (ongeveer vanaf Albert I)

Van R. naar L.
– kruidenier Delhaize
– Villa Starlight
– Café/bakkerij St.-Antoine
– Familiepension Villa Félicité
– Villa Godelieve
– paardenstallen van de paardentram
Pedro Ollevier heeft de verkaveling van de eerste blok lange tijd uitgesteld omdat hij plannen had om daar een casino te bouwen.   Lees Zeedijk Oost>>>
Vanaf het strand keek men vóór WO I op de zuidelijke gevels van de Nieuwpoortlaan.
Pas op 28/8/1910 werd de “Société anonyme du Tramway de Saint-Idesbald” opgericht om de paardentramlijn tussen De Panne (Hotel Terlinck) en Baaltje te bouwen en te exploiteren.

Pas NA WO II , in het interbellum, is daar alles snel volgebouwd.
De onderstaande “duo-foto’s” van Freddy Penel kunnen in grotere resolutie bekeken worden via zijn “Foto-duo montage” site. (zie ook link in de linker marge onder “Foto’s-Huizen”. Hieronder worden voornamelijk postkaarten uit het interbellum vergeleken met vandaag. (vóór WO I was daar nog niet veel bebouwing op uitzondering van de eerste blok).

Bebouwing 1912. Toeristisch Plan bij “Plage de La Panne” van A. De Vriendt

Nieuwpoortlaan-Zeelaan

En Vandaag?

Nieuwpoortlaan

Nieuwpoortlaan

Express bar

Untitled

Een zeer gekende plaats was het “trammetje”. Vele Pannenoars hebben hierover souvenirs.

Gelukkig op de hoek nog een mooi hoekhuis in Art Decostijl LA TERRASSE , een geïnventariseerd bouwkundig erfgoed van architect Oscar Vermeesch. Mooi getrapte fronton-elementen en schragende elementen. Gevelritmering d.m.v. erkervormige traveeën met bekronend fronton, onderling gescheiden door lisenen met mooi topstuk. (!  is niet beschermd).
Zeer mooi op de onderstaande foto zijn 3 bouwstijlen naast elkaar. Rechts Art Deco, midden zeer mooie Neo-Art Nouveau met zeer gezwierde balkonbalustrades en helemaal links de hedendaagse zeefront-appartementsgebouwen (Albert Premier).

In dit eerste deel van de Nieuwpoortlaan 2 vastgestelde erfgoed-relichten nl :
1- “Venezia” in 2017 leegstaand (vroeger Hotel Neptune). Zeer mooie Art Deco gevel. Uitgesproken verticalisme tengevolge hoger, trapsgewijze uitstekende lisenen; Art Deco invloeden vnl. merkbaar in decoratieve elementen (bloemmotieven).
“Hotel Neptune” werd uitgebaat door oud-renner Odiel Defraeye, de eerste Belg en tweede niet-Fransman die in 1912 de Ronde van Frankrijk won.

Neptune

2- “De Coconut” (vroeger ‘A la Confiance” later “The Club“). Vergelijkbaar in stijl met de “Venezia rechtover. Architect was  Oscar Vermeesch evenals het links aanpalend gebouw “Press Shop” (niet op erfgoedinventaris). De gecementeerde gevelwand is volledig overschilderd (nu in lichtblauw en wit: cf “wedding cake”) maar de decoratieve Art Deco elementen blijven goed zichtbaar. ; Verticale accenten komen zeer goed tot uitdrukking worden bovenaan bekroond een uiterst mooi getrapt fronton. De geprofileerde lisenen met medaillon. Ook gietijzeren balkonleuningen.
Deze 2 unieke gevels recht, tegenover elkaar, vormen en mooi duo en verdienen echte bescherming.

Coconut

De tweede verkavelingsblok (vroeger eigendom Bonzel) was reeds vóór WO I snel volgebouwd althans aan zee + de “rampen”.  Recent zijn daar gelukkig ook veel verkrotte panden afgebroken en herbouwd volgens de bepalingen van het Gemeentelijk Structuurplan (zie artikel “Rampen West”).

De Panne: de Walckierstraat, circa 1909 slechts aan één kant bebouwd

Walkierstraat circa 1909 (begin tweede blok). Bron: DEPANNEVERBEELDT dus OPENKLIKKEN

Walkiersstraat

Fox

Benelux

10634080_10204244812594718_2380588822359109697_o

De welbekende fietesenverhuur vRoger in de jaren 50

In het begin van de 20ste eeuw werd op de hoek met de Koninginnelaan Villa les Vagues en op de hoek met de Sloepenlaan Villa Stella (Nu Caves d’Artois). Verder rechts op de hoek Hotel du Littoral (later restaurant ‘La Renommée’. voordien frituur Picadilly toen uitbater Denise Brysse).Caves d'Artois3-SuissesLouagiePradoPhoebus

Hier komen aan een mooi kruispunt met de Mijnstraat. Op de hoek de modernistische “Rotonde” (nu Pamier/ vroeger “Chris-Pat“), ook een “geïnventariseerd vastgesteld erfgoed-relicht”.
UntitledAfgeronde hoek geaccentueerd d.m.v. hoektoren met zichtbepalende koepel. Horizontaliteit beklemtoond tengevolge doorlopende raampartijen. Zware betonnen, overkragend luifel boven het terras maakt duidelijke scheiding handelsgelijkvloer met hoger woongedeelte.Op de andere hoek staat ook een mooi Art Deco gebouw van arch Oscar Vermeesch nl “Le Pergola” (de pergola op het dak werd door soldaten afgeschoten in WO II). Speciaal zijn de gekleurde tegeltjes.
Pergola


Aan de overzijde van de straat zien we het Art Deco “Hotel des Princes” (naar ontwerp van Myriam Dumont en haar echtgenoot Gustave Remy, gebouwd in 1928). Natuurlijk ook opgenomen als erfgoed-relicht. Mooi symmetrisch ontworpen baksteenbouw met cementbepleistering voor constructief belangrijke en decoratieve elementen.

Rechts achter de Sint-Jozefskapel naar ontwerp van Georges Hobé. Deze kapel lag aan de Meeuwenlaan ter hoogte van café “In de Klokke” in de Leopold II laan. Het was oorspronkelijk een protestants kapelletje gebouwd  door een Engelse dame ter nagedachtenis aan haar zoon Ruppert Edw. Inglis die in de oorlog gesneuveld tijdens een reddingsoperatie van gewonde soldaten op 18 september 1916. Zij heeft dit kapelletje laten optrekken in Normandische stijl. Na de oorlog laten de Britten dat kapelletje over aan de gemeente De Panne. Deze kapel wordt in 1923 opgeknapt en krijgt een nieuwe naam: de Sint-Jozefskapel.

“In De Klokke” hier kwamen de verpleegsters van het Hospitaal l’Océan graag voor een theetje? (Leopold II laan)

Rechts van Hotel des Princes op de plaats van het vroegere kapelletje het vroegere Hotel Mon Voeu (nu Hotel Europe)
Het monument, uit 1948, vooraan het hotel is ter nagedachtenis van de 10 ontmijners die hier na WO II, tussen 18 april 1945 en 29 maart 1946, om het leven zijn gekomen.
Deze 3 gebouwen vormen een mooi ensemble van de interbellum architectuur. Hopelijk wordt geen enkel van de 3 afgebroken want het is een mooie getuigenis van de grote bloeiperiode van “De Panne Plage” rond de jaren 30. Twee van de drie staan  opgenomen als “vastgesteld bouwkundig erfgoed-relict” Lees>>.
Maar het beschermen hiervan is sinds 1 januari 2017 een louter gemeentelijke bevoegdheid.
Aan het volgende kruispunt “Rue des Arts” (nu Depagelaan) komen we aan de achterzijde van het vroeger Hotel Océan.

Untitled

In 1962 werd achterste gedeelte volledig verbouwd. Nu Residence Chevalier

 

Dit gebouw samen met het hoekgebouw Zeedijk heeft geen bouwkundige waarde maar wel een grote historische waarde. Vandaar het gedenkteken op de Zeedijk Hospitaal Océan-Koningin Elisabeth en vooral ook gedenkteken in de Depagelaan van Antoine Depage (=wereldoorlogserfgoed).

In het kader van de herdenkingsplechtigheden rond de Groote Oorlog heeft de gemeente gezorgd voor  een grondige onderhoudsbeurt. (maart 2015)

Na en voor restauratie

Eertijds verrees hier het fronthospitaal L’Ocean waarin Hare Majesteit Koningin Elisabeth aan de zijde van dokter Depage haar toegewijde zorgen besteedde aan onze gekwetsten”.
Meer weten over het Rode Kruis Hospitaal l’Océan Lees>>>

In het kader van de herdenking van WO I heeft De Panne meerdere activiteiten georganiseerd rond deze geschiedenis Lees>>>

De klassieke cijfers zijn dat hier meer dan 24.000 geallieerde militairen verpleegd werden en zo’n 2.000 mensen aan hun verwondingen bezweken (= sterftepercentage van 8,4%). Er wordt ook gezegd dat Depage zo’n 7.000 burgers verzorgde. Van de grote hospitalen opgericht in de Westhoek, verwierf vooral dat van De Panne enorme bekendheid. Het bleef open tot 15 oktober 1919, vooral omwille van de Spaanse griep.
Meer op de WIKI DE BLIEDEMAKER over de geschiedenis van het hospitaal Lees>>>

Aan de zuidelijke zijde waren er ook vóór WO I reeds enkele villa’s. Bemerk op onderstaande kaart hoe De Nieuwpoortlaan doodliep op de duinen van de familie Ollevier tussen Baaltje en De Panne. Wel was er al een spoor voor de stoomtram maar nog geen weg.

Van R. naar L. Pension Gaston-Eughénie, Antoine Depagelaan (vroeger Kunsstraat), Villa waar dentist Pelgrim was (nu Bistro Merlot), ..op het einde het 4 villacomplex “Rose Thé”, “Bouton d’Or”, “La Cigale” en “Les Libellules” , Aan de zeezijde van de straat Pension Marie-José


Van de villagroep “Rose Thé”, “Bouton d’Or”, “La Cigale” en “Les Libellules”  (<1905) in het einde van de Nieupoortlaan (hoek Kunstenaarslaan) vinden we niets meer terug. Ze werden in 1905 gehuurd door Aartshertogen van Oostenrijk, Franz-Salvator van Habsburg-Toscane en Marie-Valerie (4de kind van keizer Franz-Jozef en keizerin “Sissi”) en hun 10 kinderen

Nog vóór het kruispunt met Kunstenaarslaan stond eenzaam reeds vóór 1912 het pension Marie-José nl de achterkant van de mooie Zeedijk tweelingvilla Morgenster-Yran. Ook hier niets meer van terug te vinden.

De Panne: pension Marie-José in Nieuwpoortlaan en op de Zeedijk

Kant Nieuwpoortlaan. Bron: DEPANNEVERBEELDT dus OPENKLIKKEN

De Panne: villa's Morgenster en Yran worden Pension Marie-José

Kant Zeedijk. Bron: DEPANNEVERBEELDT dus OPENKLIKKEN

Een beetje verder komen we aan de Kunstenaarslaan, vroeger het einde van de vooroorlogse (WO I) “Panne Plage”. In deze straat stond de verst gelegen villa tot de jaren 1920. Gans alleen stond daar de beroemde “Villa Les Pavots” (=Papavers) die pas gesloopt werd in 2006! Daar was de eerste morse verbinding van MARCONI met de nieuwe luxemailboot “Princesse Clémentine” op 10 november 1900.

Hier werd geschiedenis geschreven, LEES>>>

Hier eindigt voorlopig onze wandeling.

De verdere gebouwen zullen later meegenomen worden in de artikels over “Architectuurwandeling”. Wel was er nog een mooi Art Deco-complex op de hoek van de Kunstenaarsstraat maar dit dateert van na WO I.

Wel van het mooie Art Deco hoekcomplex Albatros-Mon Séjour (na 1912) aan de hand van Oscar Vermeesch. Pas in het interbellum werd de Zeedijk doorgetrokken tot het Canadezenplein en is men hier ook beginnen bouwen. De Koninklijke Baan was pas volledig af in 1932.

De Panne: tijdens het interbellum breidt de gemeente zich naar het oosten uit

Bron: DEPANNEVERBEELDT. OPENKLIKKEN

Evenzo de opmerkelijke zone quasi volledig gebouwd rond de jaren 1930-35 door de bekende Pannese architect Louis Legein. Ik noem dit terecht de “LOUIS LEGEIN WIJK”
(hierover uitgebreid meer later. Aan de 17 “vastgelegde” bolletjes te zien is daar veel te bespreken)

GEOPORTAAL Kaart met aanduiding van Geinvantariseerde Erfgoedrelicten (=rode bolletjes (hiervoor Architectuurwandeling)

 

POSTKAARTEN ALBUM NIEUWPOORTLAAN KIJK>>>

Link naar vorige Postkaartenwandelingen>>>>

Volgend artikel: Van het “Bad” naar het “Dorp” via de Zeelaan.
Later zal de Dumontwandeling starten vanaf het Gemeentehuis gevolgd door de wandeling “Architectuurbad in De Panne “Bad. (volledig overzicht via bovenstaande link)

BE de panne woning albertlaan 59 01 (albertln)

Hierboven een mooie foto in de reeks van architect Klaas Vermaas

Over DE BLIEDEMAKER

"Teruggespoelde" echte Pannenoar sinds 1993. Vroeger burgerlijk ingenieur bij ELECTRABEL, nu zelfstandig natuurgids. Het e-mail krantje DE BLIEDEMAKER is gestart in september 2005
Dit bericht werd geplaatst in Varia. Bookmark de permalink .

2 reacties op De “Rampen-Oost”

  1. piet verstraete zegt:

    Pension Marie-José was na de oorlog ( rond de jaren 1950?) een home voor kinderen uit sociale milieus uit het Brusselse en werd geleid door abbé Froidure . Hij predikte heel vaak in de OLV kerk elke zomer om fondsen te verzamelen voor zijn sociale werken. In het jaar (????) zijn er enkele kinderen uit de home Marie-José verongelukt in de duinen van de latere camping Zeepark door te spelen met munitie van WO II die ze daar gevonden hadden.( Wie weet nog de datum ?) Ben ook nog op zoek naar foto’s van de duitse garages op het einde van de Ollevierlaan waar nu de Vandermeerenlaan is, en van de duitse garage op het einde van de Nieuwpoortlaan (de latere garage Jean-BMW)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.