Doktersweg en Albert Dumont

Voortaan worden de huisnummers toegevoegd aan de villanamen zodat ze juist kunnen bekeken worden op “Streetview” van Google,
Doktersweg

Villa Gilberte van dokter Ver Eecke. Vandaar de naam Doktersweg. Vooraan rechts Villa Nelly waar na de Tweede Wereldorlog Marcel Rossey zich vestigde,

We bevinden ons in de Dokterweg op een rustige plaats ter hoogte van de imposante koppelvilla Gilberte-Torenhof [nr 4-6]. We zullen nu één van de mooiste “Beschermde Dorpsgezichten” van Vlaanderen bezoeken: nl. de DUMONTWIJK.
De wijk werd voor het eerst beschermd in 1995,  toen was De Haan ons vóór, want daar was men reeds ruim 10 jaar vroeger begonnen met de bescherming van de “Concessie van De Haan“. 

De hoge waarde van de bescherming van het “dorpsgezicht” is te wijten aan de EENHEID VAN TIJD en de EENHEID VAN BOUWSTIJL (alleen de gevels en de tuinen zichtbaar vanaf de openbare weg zijn beschermd + enkele villa’s op de Zeedijk).
TIJD:  “Belle Époque” periode (grotendeels gebouwd tussen 1892 (aanleg Zeelaan) en de Eerste Wereldoorlog.
STIJL: bakstenen cottage architectuur van een zeer BEPERKT aantal architecten: hoofdzakelijk Albert Dumont en zijn zoon architect Alexis Dumont, architect Georges Hobé en de, later bekendste architect van Vlaanderen, Jos Viérin. 
Ook uniek is het romantisch STRATENPLAN, ontworpen door Albert Dumont, die zoveel mogelijk het natuurlijk duinenreliëf gerespecteerd heeft. 
Vandaar dat men de wijk ter ere zijn naam NU de DUMONTWIJK noemt.

Beschermde zones (Dumontwijk = blauw) + vastgesteld bouwkundig erfgoedrelicten (rode bolletjes)

Parcours Dumontwandeling

Aanleg volgens Alexis Dumont 1902-1904

1. Basisdocumenten:
Tweede bescherming Dumontwijk van 28 januari 2008 Lees>> 
Waarom werd eerste bescherming van 9 juni 1995 vernietigd? Lees>>>
Plan met de al dan niet beschermde gevels van gebouwen  (2008) Kijk>>>

Uit de plannen valt op te merken dat de huidige omgrenzing van de “Administratieve Dumontwijk” iets afwijkend is t.o.v. de oorspronkelijke privéverkaveling. In meer: “Mont Blanc” (Witte Berg), deel Witteberglaan. In minder: de 4 commerciële huizenblokken tussen de Zeedijk-Duinkerkelaan-Zeelaan-Suzanneweg). (Voor de juiste westelijke kadastergrens zullen we verder illustreren op die plek in de Blondéweg).

2. Dumontwandeling:
Gedurende de wandeling zal ik voornamelijk verwijzen naar de HISTORIE en de ARCHITECTUUR van deze privéverkaveling.  Ook zal ik proberen enkele aspecten van de VAKANTIEBELEVEN in de “Belle Époque” periode (= tussen 1880 en Eerste Wereldoorlog) te evoceren.
De architecturale invulling van de wijk gebeurde door 3 soorten gebouwen:
1)  aaneengesloten villa’s op de Zeedijk
2) aaneengesloten bebouwing langs de stedelijke assen Duinkerkelaan en Zeelaan, langs de “rampen” naar de dijk toe en in de overgangszone Koning Albertplein-Bonzellaan
3) vrijstaande duinhuizen of “cottages” in de verkaveling.
Zone 1 en 2 zijn te druk voor een rustige wandeling in het toeristisch seizoen. Vandaar dat ik de wandeling beperk tot zone 3 nl het residentieel gedeelte met hoofdzakelijk open villabouw. Voor het commercieel gedeelte in de Zeelaan verwijzen we naar de vervolgwandeling “Architectuurbad in De Panne Bad”. Deze wandeling bekijkt hoofdzakelijk gebouwen daterend van vóór de Eerste Wereldoorlog. De tweede wandeling maakt u zich vertrouwd met  Interbellum architectuur in de Zeelaan en de Houtsaegerwijk. (zie verder in DE BLIEDEMAKER).

3. Vader Dumont:

Zo zagen de duinen(kant Zeelaan) eruit rond de jaren 1900. Bemerk helmaanplantingen. L. Villa Les Airelles (1900). R. Villa Kykhill (1897)

De aanleg van die verkaveling was een zuiver privaat initiatief. Het romantisch wegenpatroon is naar het ontwerp van “papa Albert Dumont”. Een grote verdienste is dat hij het natuurlijk duinreliëf behouden heeft. Vastlegging van het zand was nodig en gebeurde met helm.

Onderweg zal regelmatig verteld worden over de familie Dumont maar laat ons de wandeling starten met zijn foto.

Als gids toon ik graag deze foto  aan de dames omdat ik weet dat ze dit een mooie man vinden. Tijdens een Franstalige gidsbeurt zei een dame “Qu’il a des beaux yeux bleus! On voit que c’est un Flamand”. Waarop ik antwoordde dat ik ook blauwe ogen heb en dat ik ook een echte Vlaming ben.
Albert Dumont heeft immers zijn jeugd doorgebracht in Gent. Of hij thuis Frans sprak weet ik niet maar hij was wel gehuwd met een Vlaamse dame Hebbelinck, dochter van een groot aannemersbedrijf. Zijn vader was van franse afkomst, geëmigreerd uit Fontainebleu. Meer over Albert Dumont Lees>>>

doktersweg - 1

Van L naar R, de Doktersweg vanaf Schoolweg richting Zeelaan. L Villa Star. Midden Villa Beau Séjour, R Villa Gilberte (eerste fase) met terras vóór de uitbreiding. De foto is genomen tussen de  Schoolweg en het Wilgenpad (naarj Lindenlaan)

4. De Doktersvilla

Villa Gilberte

Vooraleer de wandeling aan te vatten bewonderen we eerst de imposante koppelvilla Gilberte-Torenhof. Het oorspronkelijk gedeelte (kant Zeelaan) werd gebouwd in 1904 voor dokter Ver Eecke (meer hierover in vorige db Lees>>>) . Wellicht kort vóór de Eerste Wereldoorlog werd de villa een eerste maal uitgebreid met het westelijk gedeelte (links). Hierdoor verdwijnt de oorspronkelijke zijgevel met balkon, die waarschijnlijk zicht had op zee. Bij latere verbouwingen wordt in plaats daarvan wordt op de zuidwestelijke hoek een torentje gebouwd. Het torentje bovenaan bood 2 mooie vergezichten: ééntje pal naar het westen voor zicht naar Duinkerke, het tweede pal naar het noorden voor zicht op de villawijk nu Dumontwijk genoemd.
Door het gebruik van identieke gele baksteen zijn de diverse uitbreidingen vrijwel niet te onderscheiden. In 1975 koopt het echtpaar Karl en Cecile Vieren-Depuydt het te restaureren linkse gedeelte van de villa en geven deze helft van de villa de nieuwe naam “Villa Torenhof” [6]. Het volledige dak, ook dat van de toren, wordt dan vernieuwd en later geïsoleerd. Ze bouwen het interieur smaakvol om tot een comfortabele moderne woning.


De oorspronkelijke woning was voorzien van gasverlichting, er was immers nog geen elektriciteit in deze wijk van Adinkerke.  De woning was voor zijn tijd zeer vooruitstrevend, er was zelfs centrale verwarming met warme lucht buizen. De ketel werd gestookt op kolen.  De installatie is nog altijd aanwezig aan de binnenkant, nog altijd ongewijzigd en nog steeds in eigendom van de nakomelingen.
De naam Doktersweg kwam er omdat dokter Ver Eecke zijn private weg afstond aan de gemeente (het weggetje in klinkers dat er nu nog is).
Onlangs werd de tuin met bouwvallige garage (of koetshuis (?)), tussen De Doktersweg en Villa Torenhof, verkocht door de eigenaars van Villa Gilberte aan het Torenhof. Immers er was geen verbinding meer tussen de Villa Gilberte en zijn oorspronkelijke tuin. Deze tuin werd mooi opgekuist. Op de hoek een oude garage (of koetshuis (?)) [nr 8] is bouwvallig, niet beschermd. Herstelling nodig of afbraak?

 

 

In januari 2018 werd de wilde begroeiing tussen de koppelvilla Torenhof-Gilberte en het parkje voor het gemeentehuis opgekuist zodat deze villa nu mooi zichtbaar wordt vanaf de Zeelaan-Dorp

5. Wijk is ontworpen voor de zomervakantie
Deze villa is één van de enige in de Dumontwijk die reeds vóór de Eerste Wereldoorlog permanent bewoond werd en die dus voorzien was van verwarming. Immers alle villa’s in het residentieel gedeelte waren gebouwd uitsluitend voor de zomervakantie. De “Beau Monde” kwam hier alleen maar in de zomer. Het toeristisch seizoen was beperkt tot de 2 vakantiemaanden juli en augustus. Voordien kwam het personeel 1 week om de villa’s te verluchten, te kuisen en het opgewaaide zand weg te scheppen. De reiskoffers werden dan ook opgestuurd met de spoorwegen en met vrachtwagens ten huize gebracht. (zie verdere artikels).

Vraagje: hoe kun je zien dat Villa Gilberte geen vakantievilla was? (dus een uitzondering)
Antwoord: de villa is nooit voorzien geweest van vensterluiken (immers ook nooit gietijzeren “ventjes” geweest om de luiken open te houden). Alle andere villa’s hadden die wel want deze werden dicht gemaakt voor de winterstormen.  Zelfs de buitendeuren werden op het einde van de zomer met panelen dichtgetimmerd tegen het opstuivend zand. Bij quasi alle andere villa’s zijn nog vensterluiken of nog sporen terug te vinden van de gietijzeren “ventjes” (nu in staal)

6. Start wandeling
Nu kunnen we verder wandelen op het mooi geplaveid pad. In het kader van het “Herwaarderingsplan” (download-link) werden gebakken bruine klinkertjes gekozen voor de heraanleg van die paadjes op lange termijn (zie ook wandelpaden in het Duinpark Kykhill en voor de nooduitgang Crypte Onze Lieve Vrouw Kerk. (warme bruine kleur en niet glad)).
In vroegere tijden kwam men hier vlug terecht in de zandpaadjes tussen de duinen. Op onderstaande foto zie je hoeveel zand en duinen er nog waren op de plaats waar nu de Schoolweg.

thiriarweg - 15

Zicht naar het westelijk gedeelte van de eerste verkaveling. De daken aan de horizon zijn v,l.n.r. Villa Les Sablines, Villa Kykhill, Villa Star en Villa Beau Séjour. De villa’s beneden zijn de achterkant van de villa’s in de Thiriarwg (zie verder)

We pakken niet de flauwe bocht naar links voor de Schoolweg maar draaien 90 graden naar rechts verder op de Doktersweg: dit is namelijk ter hoogte van de “Villa Christientje” [nr 1] (<1912). De latere aanbouw “Fré-Jos” is niet geslaagd. Wellicht konden dezelfde gevelstenen niet meer gevonden worden en werd de aanbouw wit geschilderd. Ook de bouwstijl is waardeloos.
In het oud gedeelte zou Jacques Dumont nog een tijdje gewoond hebben en het plan is wellicht van Jacques Dumont.

Helaas zijn veel  de gemeentelijke archieven verloren gegaan wegens een brand in het gemeentehuis tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ook van vele villa’s hebben we geen gegevens van bouwjaar en architect maar via postkaarten en bouwstijl kunnen we meestal veronderstellen wanneer en welke architect de villa’s gebouwd hebben.

De grootste bouwwoede is gebeurd tussen 1900 en de eerste wereldoorlog. Dan zijn de meeste typische cottage-stijl villa’s gebouwd.

Rechts zien we het romantisch houten huisje “Pimpajoentje” (=lieve heer beestje) [nr 10]. Voordien “Villa Guillaumette” en nog voordien “Villa Les Violettes” (<1912)

Pimpajoentje

Links Villa ???(overschilderd) Rechts “Villa Les Arondes” (de zwaluwen)

Positief: pseudovakwek aan zijkant mooi geschilderd. Negatief: uitheemse Yucca’s passen niet in deze wijk.

Rechtover de interbellum koppelvilla met rechtse gedeelte  Villa Les Arondes [nr 3-5, van links gedeelte geen naam grevonden]. Duidelijk Art Deco invloed. Zeer typisch voor deze stijl zijn de trapeziumvormige bovenste delen van de ramen alsook de gevelversiering met blote bakstenen gecombineerd met gepleisterde crépi zones als sobere versiering (dit wordt gedetailleerd toegelicht in de wandeling “Architectuurbad in De Panne Bad”). De linkerhelft is nog voorzien van houten vensterluiken. Destijds waren alle villa’s hiervan voorzien, zodat alles goed kon afgesloten worden tegen de zandverstuiving gedurende de lange winterperiode. Indien alle villa’s in de Dumontwijk terug zouden voorzien worden van deze luiken zou dat een totaal ander uitzicht geven. De “financiële tegemoetkomingen” -aan te vragen bij Onroerend Erfgoed- stimuleren de bewoners om de luiken terug te hangen of nieuwe te maken (zie straat verder).
Veel villa’s zijn ook voorzien van pseudo-vakwerk, zoals hier aan de zijgevels. Dit vakwerk is meestal in beton en heeft geen dragende functie. Het is dan ook spijtig dat bij veel villa’s dit siervakwerk wit overschilderd werd. Zelfs mooie medaillons, soms met de namen van de villa’s, zijn gewoon overschilderd. Zonde! Het effect van het al dan niet overschilderen kunt u zelf bij die 2 villa’s beoordelen. Terloops weze vermeld dat de originele Dumont villa’s nooit geschilderd waren. Gelukkig begint men nu de gevels te reinigen om terug de mooie Nieuwpoortse bakstenen te tonen en de villa’s te herstellen in hun vroegere grandeur. Het is evident dat men niet kan genieten van subsidies voor het voluit wit schilderen van de gevels. Verzachtende omstandigheid is dat we hier niet lopen in de “historische Dumontwijk” maar in een stukje addenda toegevoegd ingevolge het Beschermingsbesluit van 1995 (zie vooraan dit artikel).

Villa Green Cottage

Daarentegen ligt de grote “Villa Green Cottage” (Villa Holvoet) [10] aan de overzijde van de straat wel in het historisch gedeelte (juiste grens wordt uitgelegd in artikel van volgende straat nl de Blondéweg). Hier woonde één van de “Albertides” (afstammelingen van Albert Dumont. Ze hadden 11 zonen en 2 dochters). Spijtig is ook deze historische villa gans wit geschilderd. Hierdoor valt de villa minder op, maar verliest hij zijn grandeur, typisch voor de Dumontvilla’s. Alhoewel we hier ons  juist buiten de historische verkaveling bevinden stappen we toch nog wat verder  via Villa zonder naam [7; >1912] tot volgende koppelvilla “Rayon de Soleil”-“Graziella” (vroeger “les Muguets” -“Resedas”) [9-11; <1912]. Erachter Villa Butterfly

Collectie Velghe537

Van L. naar R: Villa Francoise -Camelia, Villa Nino, met erboven Koppelvilla met rechts Les Arondes (erachter Villa Christientje; dan rechts Villa zonder naam (bestaat nog maar aanbouw garage en volledig wit geschilderd), Villa Royon du Soleil-Graziella; Villa Butterfly (laatse villa nog in Dumontwijk) ; Villa Stella Polaris (naast de Dumontwijk)

De Panne: villa's Rayon de Soleil en Graziella in de Doktersweg

Bron DEPANNEVEREELDT. Dus openklikken.

Zoals te zien is op deze foto bevinden de duinen van Bortier-Calmeyn (de Kleine Westhoek genoemd) zich tot vlak tegen de achtergevel van deze villa’s. Het verder verloop van de Doktersweg was een zandweg in de duinen welke later de Witte Berglaan zou worden. Daar was vóór de Eerste Wereldoorlog nog geen enkele villa op uitzondering van de 2 villa’s aan de “Avenue de la gare” (de latere d’Arripelaan) nl de 2 spookachtige “Villa les Flots” en “Villa les Houx”.
Pas na de oorlog begint hier de bebouwing. Begin de jaren 20 wordt dit stukje villawijk, aanleunend aan het “Dorp” aardig volgebouwd (klik de onderstaande beelden open).

De Panne: zicht op Dokterweg

Bron DEPANNEVERBEELD. Dus openklikken

3036615-e06d061a77a7bde916b8a91163029d41

witteberglaan - 5

Vooraan de Donnylaan. Links Villa Graziella-Rayon du Soleil, Villa Butterfly en Villa Stella Polaris

Collectie Velghe531

Zicht naar de MontBlanc. Vooraal links Villa Stella Polaris, Beneden loopt de Donnylaan (achter garage), Verder rechts  aaneengebouwde Villa Villa Val Fleuri en  Villa Y-a-bon.

Untitled

Villa Y-a-bon op kruispunt Blauwe Weg Witte Berglaan.

Aan het begin van de naamsverandering Doktersweg-Witte Berglaan stta ook nog een laatste villa in ge beschermde gedeelte nl Villa Y-a-Bon. Deze villa vergt hoogst dringend restauratie, maar naar ’t schijn is dit dossier gestart.
Wat verder aan de rechtse kant is nog wel een mooie Villa La Garenne die verstopt ligt achter de nieuwere villa’s van de Witte Berglaan. Dat is de enige villa van vóór 1912 langs de Witte Berglaan, die dan nog een zandweg was Deze villa staat op veel panoramafoto’s genomen vanaf de “Mont Blanc”. Men zal ook deze mooie villa restaureren.
Wel zeer eigenaardig dat deze villa gebouwd is midden op de scheidingslijn van de 2 duinen Ollevier-Bonzel en Bortier-Calmeyn. (wordt verder uitgezocht)

witte berglaan 5680425

Villa La Garenne

De westelijke eigendomsgrens van de privéverkaveling Ollevier-Bortier is fel afgebakend van de Bortier-Calmeyn duinen. Op veel postkaarten zien we een “stekkerdraad” als scheiding. Hieronder zien we niet alleen de afsluiting vertrekkend van de geitenweg maar ook een rij electriciteitspalen juist op de lijnrechte grens (zie meer volgend artikel)

De Panne: elektriciteitspalen op de historische grens van Ollevier- en Bortierduinen

Bron: DEPANNEVERBEELDT. Foto genomen op de N-O hoek van de “Mont Blanc”. Vooraan de achterkant van de witte “Villa Le Terrier” (verbouwd) . Midden achterkant “”Le vieux logis” en “Le Riant Logis” (oorspronkelijk Charly-Les Cocorlis) (bestaan nog). Ervoor loopt links de Bortierlaan, een zandwegel.

Hieronder nog een mooi beeld waar te zien is dat de privéverkaveling Ollevier-Bonzel zeer duidelijk afgebakend was oon de westkant. Uitzondering de 2 imposante villa’s rechts (na elkander) Villa Les Flots en de toren van  Villa Les Houx.

De Panne: erfgenamen bemoeilijken bebouwing en verkaveling naar het westen

Bron DEPANNEVERBEELDT. OpenklikkeAan het eerste kruispunt draaien we rechts af naar de rustige Blondéweg. (naar visser Blondé die volgens een “cafélegende” prins Leopold  zou op zijn schouders gedragen hebben door de branding. (Dus niets te maken met een blonde madam).

Volgend artikel: Blondéweg

Op de oude tweetalige site met  ongeveer een 500-tal foto’s en postkaarten wordt via een volgende reeks DE BLIEDEMAKER vernieuwd. De oude blijft voorlopig on-line Lees>>>

Voor verdere info over de wandelingen kunt u best terecht bij Johan Dhaenens ( GSM: 0479 61 98 50).

Het is voor mij ook een groot genoegen indien u aanvullende gegevens over de Dumontwijk zou kunnen laten geworden Jose.Decousemaeker@gmail.com

Meer postkaarten van de Doktersweg-Blondéweg Dorp op Flikr (1 pagina  met links naar 45 postkaarten) Klik>>>

Advertenties

Over DE BLIEDEMAKER

"Teruggespoelde" echte Pannenoar sinds 1993. Vroeger burgerlijk ingenieur bij ELECTRABEL, nu zelfstandig natuurgids. Het e-mail krantje DE BLIEDEMAKER is gestart in september 2005
Dit bericht werd geplaatst in Erfgoed, Geschiedenis. Bookmark de permalink .

Een reactie op Doktersweg en Albert Dumont

  1. Rudy zegt:

    Prachtig artikel, fantastisch gedocumenteerd!
    Proficiat!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.