Vlaanderens kustduinen zonder grenzen (deel 2/2)

4 stylo’s voor het ondertekenen van het Memorandum

Vrijdagnamiddag 14 februari 2020 was er een belangrijke plechtigheid tussen Vlaanderen en Frankrijk  om onze duinen te beheren als één groot grensoverschrijdend Europees beschermd natuurgebied. En waar kon dat beter dan in het Groot Moerhof op de grens en op een tunnel-afstand van “Les Dunes Fossiles de Ghyvelde”. 
Dit belangrijk evenement had een dubbel doel. Enerzijds het afsluiten van het “LIFE+ Natuurproject FLANDRE”  en anderzijds het ondertekenen van een memorandum voor de bescherming en het beheer van de “Duinen van de Vlaamse Westkust -Les Dunes de Flandre” voor een periode van 20 jaar.

1. Inleiding
In het voorjaar van 2015 werd in de toenmalige Nachtegaal (nu de Duinpanne) een memorabele persconferentie gegeven om het Europees “LIFE + Natuurproject FLANDRE” te lanceren (= FLemish And North french Dunes REstoration met een budget van 4.066.454 €, waarvan 50% mede wordt door de Europese Unie).
Lees uitgebreide Deel1/2 op de oude DE BLIEDEMAKER >>>>
Juist zoals 6 jaar geleden was er een grote opkomst van Fransen, zowel autoriteiten als anderen (wellicht ongeveer 3/4 Fransen). Langs Vlaamse zijde geen provinciale en ook geen gemeentepolitiekers (in onze gemeenten is de burger weinig geïnteresseerd in “Natuur” en is dat dus geen politiek thema). Wel op  RTBF>>>
Langs Franse kant een hele reeks deputés en ambtenaren.
Toch belangrijk want het gaat niet alleen over natuurbeheer maar ook over de recreatieve toeristische ontsluiting van onze duinen (mijn stokpaardje sinds ik 20 jaar natuurgids ben).

2. Speeches

Links Jean Louis Herrier rechts  Stefan Borry.

Na de verwelkoming door ir. Jean Louis Herrier (project manager LIFE+Nature FLANDRE) heeft Stefan Borry  (hoofd entiteit Terreinbeheer van ANB )  het grote belang onderlijnd van deze wederzijdse samenwerking. De ervaringen met ANB van de voorbije 6 jaar waren zeer positief (zie verder samenvatting)

Links Jean Louis Herrier = rechts de heer X van de prefectuur Hauts-de-France

Daarna volgden 3 zeer eloquente speeches van de Franse vertegenwoordiging: de heer X van prefectuur “Region Hauts-de-France” (6 milj inwoners); de heer Matthias Bigorgne (?) van de “Conservatoire du Littoral” en de heer Patrick Valois van de “Département du Nord” (2,6 milj inwoners).

– De heer X van de Region Hauts-de-France beklemtoonde dat de reeds gedane investeringen van 3,4 milj euro een serieuze aanloop zijn om deze regio te laten erkennen  als 1 van de 18 “Grand Site de France”. “Een grote opportuniteit voor de beleving en ontdekking van de natuur“. Hierover een uitgebreid artikel in DE BLIEDEMAKER>>>

-De heer Bigorgne van de Conservatoire du Littoral wenste de samenwerking sinds 2014 verder uit te breiden naar de volgende 15 jaar (zie verder memorandum). Hij was ook fier aan te kondigen dat 65 ha duinen onteigend worden in de Dunes du Perroquet hoofdzakelijk om de wandeldoorgang vrij te maken tussen de Dunes du Perroquet en de Westhoekduinen. Dit zou een volgende stap zijn naar 1 groot grensoverschrijdende natuurgebied in de komende 5 jaar.

– De heer Valois van de Département du Nord is een buitengewoon getalenteerde spreker. Hij heeft het memorandum protocol ingeleid voor de toekomstige verlenging van samenwerking voor 15 jaar. (het 6 jarig project LIFE+Nature FLANDRE is immers ten einde). De nadruk lag op het behoud van de BIODIVERSITEIT maar ook een grote klemtoon op het MAATSCHAPPELIJK NUT van deze duinen o.a, door betere toegankelijkheid, ook voor gehandicapten. Wandelen in de duinen heeft voor hen een helende werking.
Zijn droom is 1 groot “Parc Nature Transfrontalière“.
Ook om het maatschappelijk nut in de kijker te stellen is hij voorstander de begrazing in de natuurgebieden te proberen met lokale rassen.
Men heeft langs Franse zijde ook beslist konijnen aan te kopen om uit te zetten in de duinen. Zij waren destijds de belangrijkste begrazers die voor een groot deel de morfologie van onze duinen bepaalden. De heer Valois zou volgende week hieromtrent een belangrijke ontmoeting hebben op het jaarlijkse “Salon de l’Agriculture 2020” te Parijs.

Links Florence Vanhille (gemeente Zuydcoote). Midden Partick Valois (Département du Nord) en rechts Sandrine Deroo (Conservatoire du Littoral).

Links Florence Vanhille (Maire de Zuydcoote). Rechts Myriam Van den Putte (Krant van West-Vlaanderen)

3, Memorandum “Duinen van de Vlaamse Westkust – Dunes de Flandre”

Dan volgde de plechtige ondertekening van het memorandum om de duinen van de Vlaamse Westkust te beheren als één grensoverschrijdend Europees beschermd natuurgebied. Lees tekst>>>

De 4 partners van L naar R: Conservatoire du Littoral, ANB, Département du Nord  en Region Hauts-de-France. Helemaal rechts Jean Louis Herrier  van ANB, project manager LIFE+Nature FLANDRE, leidt het ondertekeningsprotocol van het “memorandum”.

4. Receptie

Een kleine receptie met het bier van De Panne “Leopold I”

Gedurende de receptie heb ik kennis gemaakt met de sympathieke Sandrine Deroo van de Conservatoire du Littoral. Het is zij die belast is met de procedure voor de aankoop van totaal 65 ha duinen in Dunes du Perroquet ten westen voor de ontsluiting van de Dune Calvaire maar vooral ten oosten voor de aansluiting met onze Westhoekduinen (tussen de 2 campinggedeelten).
De onteigeningen zouden reeds in een ver gevorderd stadium zijn evenals de besprekingen met de eigenaar van de camping voor de doorgang. De volgende fase wordt een Openbaar Onderzoek. Deze dame zal mij op de hoogte houden.

Ook de vroegere ANB verantwoordelijke Marc Leeten bevestigde dat hij destijds met het uittekenen van het huidige Helmpad reeds het tracé getekend heeft met in het achterhoofd  dit pad op de goeie plaats te doen aansluiten in de Dunes du Perroquet.

Het Leopold I bier van de receptie

 

 

 

 

 

 

 

 

5. Excursie in de Dune Fossile de Ghyvelde.
Na deze interessante uiteenzettingen volgde nog voor de amateurs een wandeling in de nabije “Dune fossile de Ghyvelde” (aan de overzijde van de E40 via de voetgangerstunnel).

Sympathieke Franse gidsen verzorgden den uitleg

Volle aandacht

Maar die verzwakte tot de kudde schapen ons kwam bezoeken

Achterzijde van de herder

De wandelaars

De schapen met 2 lammetjes. Mooi om te zien hoe de hond de kudde bijeen hield.

Foto: Wilfried Laforce

De “oude duinen” waar de konijnen een grote invloed hebben op het terug “verzanden” van deze duinen.

Plots was er bij de kenners een zeer grote interesse voor een minuscuul klein bloempje: de Boheemse geelster. De herkomst van deze zeer zeldzame plant is onduidelijk, maar in Vlaanderen wordt deze soort niet als inheems beschouwd. Ze is wél opgenomen als aandachtssoort en is verleden week voor het eerst in Vlaanderen gevonden door Arnout Zwanepoel. Dit bloemetje  is moeilijk te inventeriseren omdat het opgegeten wordt door de grazers. De overblijvende  grasspriet-achtige blaadjes zijn te klein om opgemerkt te worden.
Zullen we via het gemeenschappelijk natuurbeheer dit plantje ook terugvinden in de Caboouduinen. De konijnen zijn er alvast overgewaaid van de “Dune Fossile”.

De Boheemse Geelster. Foto: Wilfried Laforce

Marjan heeft nog één van die zeldzame Boheemse geelsterren gevonden

EINDE van een belangrijke namiddag

6. Persmap  “Samenwerking voor de grenzeloze duinen van Vlaanderen”
“…De kustduinen tussen de Franse havenstad Duinkerken en de Belgische badplaats Westende hebben een totale oppervlakte van 3.280 hectare, waarvan 2.200 hectare op Belgisch en 1.080 hectare op Frans grondgebied.  Zij vertonen een bijzonder groot landschappelijke en biologische verscheidenheid en zijn dan ook aan beide zijden van de landsgrens opgenomen in het Europees Natura 2000-netwerk.  Hieronder valt de meest bijzondere Europese topnatuur.
De biodiversiteit van de genoemde duinengordel wordt echter sterk bedreigd.  Enerzijds door ruimtelijke versnippering als gevolg van bebouwing en wegen, anderzijds door overwoekering van het open duinlandschap door struikgewas.  Om die negatieve evoluties te keren voerden de belangrijkste openbare eigenaars en beheerders van de “Duinen van de Vlaamse Westkust – Dunes de Flandre” tussen september 2013 en februari 2020 het Europese LIFE + -project “FLANDRE” uit.  

In het kader van dit project werden verschillende geleverde geleverd en afgerond: 

Aan Franse zijde: 

  • Er werd ruim 24 hectare duinen aangekocht;  
  • Er werd 58 hectare struikgewas verwijderd en begrazing door schapen, geiten en pony’s werd ingevoerd over een oppervlakte van 30 hectare met als doel de habitats vochtige duinpan en grijs duin te herstellen;  
  • Er werden 11 poelen gegraven als voortplantingsbiotoop van de Europees beschermde amfibiesoorten kamsalamander en rugstreeppad.  

Aan Vlaamse zijde

  • Er werd nuim 63 hectare duinen aangekocht: 
  • Er werden struikgewas en populier verwijderd en te humusrijke bodemlagen afgegraven over een totale oppervlakte van 30 ha om de natuurlijke habitats vochtige duinpan en grijs duin te herstellen;   
  • Er wend een natuurbeheerplan voor 295 hectare duinen in eigendom van of beheerd door Natuur en Bos opgemaakt.  Hierdoor is deze oppervlakte nu ook erkend als natuurreservaat.  

Gesamenijk: 

  • Er werd een internationale workshop georganiseerd omtrent het beheer van kustduinen en zandstranden waaraan 143 experten uit 13 Europese landen deelnamen;
  • Er werden een reizende tentoonstelling, een informatiefolder en talrijke geleide wandelingen gecreëerd om de plaatselijke bevolking en toeristen te sensibiliseren rond de waarde en  kwetsbaarheid van de duinen;  
  • Er werd een masterplan voor de gehele grensoverschrijdende  duinengordel uitgewerkt.  Deze bevat wetenschappelijk onderbouwde aanbevelingen  inzake de inrichting en het beheer van dat gebied voor de komende 15 jaar.
  • Er werd werk gemaakt van een memorandum dat na de beëindiging van het project de duurzame voortzetting van de samenwerking van de drie partners moet garanderen.

Dit memorandum werd vandaag, 14 februari 2020, ondertekend.  Het gebeurde symbolisch op de Frans-Belgische grens nabij Adinkerke.  Het partnerschap kan in de toekomst nog uitgebreid worden met meer stakeholders die op heden reeds vertegenwoordigd zijn in het adviserend comité van het “LIFE + -Natuurproject FLANDRE”.  

Vlaams minister bevoegd voor Omgeving en Toerisme Zuhal Demir: “De duinen tussen Westende en de Franse grens scoren, omwille van de habitattypes, landschappen en geschiedenis qua natuurkwaliteit en erfgoedwaarde bijzonder hoog op internationaal niveau. Ze vormen daarnaast een cruciale troef voor het toerisme aan onze Noordzeekust. Ik zie de ondertekening van dit memorandum als een cruciale stap in de blijvende samenwerking voor het behoud en de verbetering van de natuur en natuurbeleving in één grensoverschrijdend Europees beschermd gebied. ”

BESLUIT:
1. Verlenging van het Helmpad in de Westhoekduinen naar de Dunes du Perroquet zal ik hopelijk nog meemaken (in de eerste 5 jaar)
2. De Franse natuurbeheerders zullen konijnen begrazing uittesten. Iets dat ik reeds lange tijd voorstel aan ANB. De overwoekering door de dunekeuntjes was 1 van de redenen waardoor onze vroegere duinen blank bleven. Er zijn nog andere oorzaken van de vergroening Lees>>>
Evenals Lees>>>

Dunes Flamandes>>>

Over DE BLIEDEMAKER

"Teruggespoelde" echte Pannenoar sinds 1993. Vroeger burgerlijk ingenieur bij ELECTRABEL, nu zelfstandig natuurgids. Het e-mail krantje DE BLIEDEMAKER is gestart in september 2005
Dit bericht werd geplaatst in Natuur. Bookmark de permalink .

7 reacties op Vlaanderens kustduinen zonder grenzen (deel 2/2)

  1. Vangheluwe Luk zegt:

    Laat ons hopen dat we dat allemaal nog kunnen meemaken; deze mooie intenties van natuur-“beheer”.

  2. noelhoste zegt:

    Bedankt voor je omstandig verslag José. We zijn duidelijk op de goede weg met het beheer van onze Westhoek/Perroquet. Ik hoop dat het snel mogelijk zal worden om het gebied te bewandelen zonder onder/over de draad te moeten kruipen.

  3. Willy Viaene zegt:

    Zeer lovenswaardig initiatief.

  4. Jan Slootmaekers zegt:

    Zeer mooi grenzeloos initiatief

  5. wilfried Laforce zegt:

    Eindelijk een verbinding in zicht tussen Franse en Vlaamse duinen. Als nu nog een halte komt van de DK-bus aan Delhaize Adinkerke dan is het cirkeltje rond. Dit is een oproep naar het Gemeentebestuur.
    Waar was onze schepen van milieu op deze belangrijke afsluiter!!!!!!!!!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.