De Groene Gordel Wandeling -Deel 1 van 3

De Panne-Bad en zijn natuurgebieden. Eigen plan

In 3 delen werd onlangs een fotoreportage op “Fb Jose Decoussemaeker” gepubliceerd over de fameuze “Groene Gordel Wandeling” van De Panne. Menig Pannenoar hebben via deze foto’s stukjes natuur van De Panne ontdekt waar ze nog nooit geweest waren. Sommige hadden problemen omdat er geen plannetje bij was, temeer dat ook enkele delen in afgesloten gebieden waren. Dus hier volgt plan, evenals de knooppunten die het best de officiële “Groene Gordel Wandeling” benaderen (werd me meermaals gevraagd)

Volle lijn is traject met gids. Dunne lijn is variante via openbare wandelpaden van het WANDELNETWERK WESTKUST

De “Groene Gordelwandeling” start aan de oostkant van de Zeedijk van De Panne op het Canadezenplein. Het is een dagwandeling van ongeveer 16 km. Ik zal met jullie de oude gemeentegrenzen afwandelen van De Panne. We vertrekken vanaf de Zeedijk en zullen toekomen aan de andere zijde van de Zeedijk aan de Esplanade. Onderweg zullen jullie overtuigd worden van de mooie natuur rond De Panne die slechts door 3 banen doorstoken wordt. Geniet van de wandeling!

Wandelplan WESTKUST Nieuwpoort tot Leffrinkhoeke)

Indien men het traject zonder gids wil afleggen schaft men best nevenstaand Westtoer plan aan  Bestel>>>
(of in de Toeristische Diensten of het Provinciaal Bezoekerscentrum de Duinpanne in De Panne).
en noteer op een blaadje de opeenvolgende knooppuntnummers: 24-25-26-28-29-30-21-20-12
“..Je zal de aankoop van deze kaart niet beklagen.
Westtoer en de Conseil Général du Nord verbonden ruim 160 km verkeersluwe en meestal onverharde wandelpaden tussen Leffrinkhoeke en Nieuwpoort tot een samenhangend wandelnetwerk. Het ontsluit strand, duinen en bossen en brengt je naar wellicht onbekende plaatsen. Een gezonde mix van natuur en cultuur aan zee.
Stippel je eigen wandeling uit aan de hand van genummerde knooppunten.
Kies je startplaats en wandel net zolang je wil.
De knooppuntenbewegwijzering bestaat uit witte bordjes met rode opdruk en werkt in twee richtingen aan beide kanten van de grens…”

Vertrekplaats: het Canadezenplein (met proper toilet)

Storm op zee (toch 1 moedige windsurfer)

We starten via het strand. Bij strandwandelingen moet steeds rekening gehouden worden met de meestal stevige wind (steeds met wind in de rug wandelen; tegen windrichting met De Lijn of de DK-Bus). Op 11 mei 2020, toen ik deze wandeling gestart ben was het storm met wind uit N-NO. Om een slechte start te omzeilen, met tegenwind voor het eerste gedeelte tot de grens met Baaldje, nam ik de binnenkant van de zeereepduinen van de vroegere camping Zeepark.

Hier komt het C-Wheel van het C-Lodge project, zoals voor het eerst in 2019

In de camping beschut van de N wind. Aan de horizon het groot appartementencomplex: de Zilt Residences

Bemerk rechts hoe snel de duinen zich opnieuw spontaan ontwikkelen op de camping sinds 2 jaar.
In het goedgekeurd GRUP ZEEPARK (nog geen bouwaanvraag) wordt ook achter deze zeereepduinen een publieke wandelweg voorzien op privaat terrein.

“View of the artist” in het kader van een toekomstige bouwaanvraag [arch EL architects]

Basisplan nieuw ONTWERP Gemeentelijk Ruimtelijk UitvoeringsPlan (! misschien niet laatste versie)

Deze mooie zeereepduinen liggen zeewaarts van het project Zeepark en zullen dus blijven. Intussen zijn die mooi aan het aangroeien.

Aangroei van de zeereepduinen waar vroeger caravans stonden. Ieder jaar werd hier veel zeezand weggevoerd.

Op het einde van de weg is de doorgang voor de Beach Endurance.

Klein stukje op het strand ter hoogte van het vroegere Strand Motel (nu het Zilt).Meerdere surfers.

Tussen het complex ‘t ZILT en het strand groeien nieuwe duinen dankzij 2 plantjes: het biestarwegras en de helm (“biezen” in het Pannes).  Hier geen duinafslag integendeel: sinds de jaren 1950 zeker een 100 tal meter duin zeewaarts bijgekomen. (waar vroeger het STRAND MOTEL was).

De Zilt Residences. Bemerk de geweldige aangroei van de zeereepduinen.

De witte villa Semiramis is gebouwd bovenop een bunker.

Destijds vervolgde de wandeling dwars door het privé-eigendom van het Strand Motel (mits toelating). Dit was de ideale locatie om de pioniersplantjes te bekijken en te zien hoe de embryonale duintjes ontstaan. Nu kan dat niet meer en zullen we zeer uitzonderlijk een klein stukje op Koksijde grondgebied moeten wandelen, via de KYC (=Koksijde Yachtclub van Koksijde) en de Allemeeschlaan. De hoek van het grondgebied van Koksijde is de villa Semiramis. Deze  werd gekocht door de gemeente Koksijde in 2011. Deze locatie kan dienst doen als lesruimte voor de yachtclub KYC of als ruimte voor kunstexpo’s. (aankoopprijs: 240.000€).

De Zilt Residences waar vroeger het STRAND MOTEL (later STRANDPARK)

De befaamde Brusselse architect Corbiau is de ontwerper van dit complex met 72 luxeappartementen

We dwarsen de Koninklijke Baan en de sporen van de Kusttram (opgepast: boetes op “spoorlopen” zijn zeer hoog). Dit is de eerste toegangsweg naar De Panne. Vroeger, vóór het doortrekken van de E40, de belangrijkste toeristische inkom. In 2013 werd de herinrichting van de Koninklijke Baan vastgelegd van De Panne tot Knokke. Lees (ook de geschiedenis van de baan)>>>
AWV heeft beloofd aan de gemeente De Panne om binnenkort het nog niet heringericht gedeelte tussen De Panne en Koksijde aan te vatten. Ook zal De Lijn de tramsporen moeten vervangen tussen het Canadezenplein en het station van Adinkerke.
Aan de overzijde van de baan komen we in een volledig andere omgeving: nl de Houtsaegerduinen. Plots geen wind meer. Ook een volledig andere plantengroei. Daar is een mooi wandel- en ruiterpad juist op het einde van De Panne.
De grens van Baaldje was, ten tijde van de graven van Vlaanderen, de grens van de Abdij ter Duinen. Dus hier de plaats om het ontstaan van De Panne toe te lichten. De Panne is niet ontstaan op het grondgebied van het reeds lang bestaande Adinkerke. Maar wel op de staatseigendommen (nl. de woeste duinen) ten tijde van de Oostenrijkse keizer Jozef II. Dan werd onder zijn impuls, maar gefinancierd door Veurnenaars, een vissersenclave opgericht nl de Kerckepanne ook Josef II dorp genoemd (23 juni 1783). Pas later op  15 januari 1799 werd onder het Franse regime de enclave administratief bij Adinkerke gevoegd   Lees>>>

Het pad loopt van N naar Z en heeft gevarieerde vegetatie. Eigendom en onderhoud ANB. De ezeltjes komen niet op dit pad, dus honden aan de leiband toegelaten.

Plots was de wind volledig “gevallen”. Dan de kiezen spoelen van het zand met een beetje whisky. Mijn vader had ook zo’n veldflesje. Zeer praktisch.

Prachtige villa’s met uniek panorama op de Houtsaegerduinen.

Men zou ook dergelijke mooie villa’s met “eeuwig” zicht op het natuurreservaat kunnen bouwen in De Panne door herbouw van bestaande villa’s in de Prins Albertlaan. (reeds 1 op de hoek van de Marktlaan en de Gebroeders Roosenmontlaan).

Het padje met op het einde het panorama van ‘t ZILT.

Op het einde van dit wandelpad gaan we rechts de Houtsaegerduinen binnen en komen aldus op 1 van de 2 wandellussen nl het Houtsaegerpad (indien zonder gids dienden links de knooppunten …te nemen tot baan de enige publieke ingang van de Houtsaegerduinen aan de Noorddreef).
Een 50 tal meter ten westen van het wandelpad komen we aan de “Achte”. Allom gekend door de Pannenoars. Men heeft zelfs een wijkcomité hiernaar vernoemd Lees>>>

Één van de 2 vijvers van d’Achte. Hier kwamen we bijna elke vakantiedag spelen in de periode van het lager onderwijs. Dan mochten de kinderen nog buiten spelen.

De tweede vijver van d’Achte.

Beide vijvers werden fel vergroot met zacht aflopende hellingen voor de amfibieën. Geslaagd. De grond van de verruiming werd gebruikt om het fietspad aan te leggen langs de Koninklijke Baan.
Deze plaats is de aangewezen locatie om over het grondwater in de duinen te spreken en als te verklaren waarom er zoveel pannen zijn in De Panne.
 Lees water onder de duinen >>>

Ontwerp Ringpad. Fase 1 = Marktlaan tot de Frans Beerlantlaan (met voorlopige ingang aan de Frans Beerlantlaan).

Op deze plaats krijg in natuurlijk steeds dezelfde vraag; “Waarom kunnen we niet meer wandelen van de Markt naar Baaltje” (vroeger veel gebruikte wandelverbinding).
Lees hiervoor artikel uit 2011>>>>
Na wat genieten van deze idyllische locatie kunnen we doorwandelen om de Ollevierlus af te wandelen (de mooiste van de 2).Dan komen we dicht bij de bebouwde kom van De Panne-Bad, dus doorsteek zou maar kleine stukje zijn (naast de omheinde Marktpanne)

Sinds een paar jaren zijn ook deze wandelpaden niet alleen opgenomen op google Maps maar ook op STREETVIEW. Als je geen tijd hebt kan je dus ook deze wandelingen vanuit uw zetel doen Lees Streetview in de duinen>>>>

Mei is een ideale wandelmaand voor het mooie Houtsaegerpad. De vele meibomen staan in volle bloei. Prachtig.

Vissershuisje

Onderweg zien op de grens van het reservaat een mooi onderhouden vissershuisje. Meteen de gelegenheid om hier over te vertellen. Hoe werden die gebouwd? Zeer interessant dat de Veurnestraat hierdoor perfect Oost-west gericht is.  Lees>>>>

Het is wenselijk dat iedere kustgemeente zijn specialiteit heeft: De Panne natuur (vb “Groene natuurgordel” en mooi strand). Koksijde heeft veel faam verworven met zijn cultuur (schilders, Delvaux, Abdij..); Nieuwpoort zijn jachthaven etc….
De opkomst van ons  toerisme rond de jaren 1900 was vooral te wijten aan onze uitgestrekt strand en onze mooie duinen. (“La Panne Reine des Dunes”). Maar ook het vissersverleden was een grote attractie van De Panne. (nu alleen nog Pier Kloeffe). Weet je dat op het hoogtepunt, op het strand van De Panne ongeveer 100 vissersbootjes lagen, dat wij meer dan 500 vissers hadden en veel visverwerkingsbedrijfjes (haring- en sprotrokerijen). Wij waren de tweede vissersgemeenschap aan de kust, veel groter dan Nieuwpoort. Na de Eerste Wereldoorlog is er dan een tweede groei begonnen o.a. door het oorlogstoerisme.  De Panne zou ook een vissershuisje kunnen integreren in hun natuurpatrimonium. De vissershuisjes lagen immers her en der verspreid in de duinen vooral aan de noordzijde van de Veurnestraat (tussen immaculataschool en Oosthoek). . Wij -met zo’n roemrijk vissersverleden- hebben praktisch geen oude vissershuisjes meer. Vandaar dat een paar Pannenaars reeds in 2001 voorgesteld hebben om één van de enige, weliswaar bouwvallig, vissershuisje in het woonuitbreidingsgebied te restaureren en te laten bewonen met openstelling en te integreren in de duinen. U kent het wellicht, dit huisje tussen het oude voetbalveld en de Houtsaegerduinen in de bufferzone van het duinendecreet. Er is daar geen dreiging van immobilia en AMINAL (nu ANB) heeft onlangs de volledige bufferzone aangekocht waarin dit vissershuisje gelegen is. In 2001 stelde ANB zelf voor om aan de kant van het natuurreservaat de relicten van de duinakkertjes opnieuw in hun vroegere staat te brengen, zodat de toerist zich kan inbeelden hoe hier 100 à 200 jaar geleden geleefd werd.

Het begin van het Houtsaegerpad

De ezelstal waar nooit ezels komen. Ze verkiezen de natuur, zelfs in de winter

De sympathieke schapenherder

Eigenaardig dat ik de kudde ezeltjes niet tegengekomen heb. Er grazen er een 20-tal. In functie van de evaluatie van het natuurbeleid zullen deze op termijn vervangen worden door Schotse Hooglanders (ezeltjes zijn te lui). De laatste 2 jaar is er ook een herder besteld met een 100-tal schapen. Een franse schapenhouder hoed de kudde (er zijn er 100) en zij overnachten in de duinpanne aan de Frans Beerlantlaan. Rond 15 juni aanstaande verhuizen ze naar de Westhoekduinen, een transhumance dwars door De Panne.

Meer over de natuurbeheerswerken in de Houtsaegerduinen Lees>>>>

Zo verlaten we de Houtsaegerduinen langs de enige in/uitgang nl. aan de Noorddreef in de Oosthoekaan het Kerkepannebosje.
Nu volgt het meest vervelende deel van de wandeling want plots druk autoverkeer, nl de Veurnestraat oversteken en via de Sportlaan naar de Oosthoekduinen. Na het sportcentrum passeren we het COC. Hier was in de jaren 50 het uitgebreid ondergronds Commando Center van het NATO vliegveld van Koksijde. Momenteel afgesloten ANB gebied.

Het Artiestenpad, de zuidelijke grens van de gemeentelijke Oosthoekduinen. Ook mountainbike pad.

Links de drassige graslanden (Duinzoom Oosthoek). Rechts de tegengehouden duinen (Oosthoekduinen)

Het Artiestenpad op de plaats waar in de Middeleeuwen de DRIFTWEG liep achter de ganse kustduinen.

Trap naar het zogenaamde “panoramaplatform decoussemaeker” naar de naam van de aanvrager zo’n 20 jaar geleden bij eerste het Natuurinrichtingsplan van de VLM. Daar uitzicht van de Bogaerde tot de Rode Berg.

Mooie weilanden in de Duinzoom Oosthoek (ten tijde van burgemeester Versteele bestemd om TRP (Toeristisch Recreatief Project) te worden).

Gemeentelijk Calmeynbos en speelduinen Oosthoek (waar mannetje)

Privépaarden van villa Elzendamme.

Halte Moeder Lambic

Daar kan men de tram nemen naar het Centrum om eventueel de wandeling in 2 delen te splitsen. In de vroege “Groene Wandelingen” werd wat vroeger in het Artiestenpad het mooie Sleedorn wandelpad naar het Bezoekerscentrum De Nachtegaal genomen (nu de Duinpanne). Dat was de ideale locatie voor de middagpicknick.

Eventueel kan de middagpauze genomen worden in het Provinciaal Bezoekerscentrum de DUINPANNE (zoals bij de gegidste gemeentewandelingen). Dan moet aan knooppunt 20 rechts afgestaan worden en via het mooie Sleedoornpad naar 19 komt men in DUINPANNE nummer 18. Na de Picknick via het Calmeynbos 14 naar de normale route in 13.

De laatste “Groene Gordelwandeling” die ik gegidst heb was op 6 januari 2013. Dan ben ik gestopt als natuurgids aan 70 jaar (na 12 jaar intensief gidsen)

Een mooie fotoreportage van deze wandeling is te herbeleven op LEES>>> 

Op stap door de duinen van het Strand Motel

Door de Oosthoekduinen naar de Nachtegaal

En dan waren er 4 wintervaste schaapjes aan de grote vijver in de Oosthoekduinen (2013)

En extra veel water in de vijver (2013)

Filmpjes van Guido Feys

Oud artikel over deze wandeling Lees>>>

De “Groene Gordelwandeling”  werd destijds veel gegidst door burgemeester Versteele. Onlangs vernomen dat de burgemeester dat niet alleen deed voor politiekers van “Brussel” met champagne op het eind van de wandeling maar ook voor Panneburgers. Het startpunt was niet het Canadezenplein maar zijn nieuwe sportcentrum/zwemkom. Na zijn  uiteenzetting gidste hij zelf het grootste deel van deze wandeling en kwam dus terug naar De Panne via de “Romeinse Vlakte”. Daar stond de Toeristische Dienst met een tentje voor de eindreceptie en de uitreiking van de diploma’s. Dan zei hij: “We hebben nu de ganse dag gewandeld door de duinen en het is kijk maar naar dit laatste stukje dat zou de uitbreiding van De Panne worden”.De verdere geschiedenis van deze verkaveling kan je vinden op volgende 4 artikels: LEES>>>

Op het eind van de wandeling reikte burgemeester Versteele aan de deelnemers het diploma uit van DUINENWANDELAAR

Voor degene die geïnteresseerd zijn in de volledige geschiedenis van de “Groene Gordel” van De Panne Lees (17 artikels)>>>

(Uittreksels i.v.m deze wandeling:

  1. …”op 24 aug 1973 werd het tweede gedeelte (35ha) van de Oosthoekduinen aangekocht door de gemeente aan de Westhoekverkavelaars voor 52,4 MBEF (een eerste gedeelte (26ha) was reeds aangekocht door de gemeente op 29 juli 1968).  ((de verkoop van 1973 is juist op het moment de verkavelaars in geldnood zaten voor hun infrastructuurwerken). Dus de gemeente heeft ongeveer 78,5 MBEF betaald voor het Calmeynbos-Oost en de  Oosthoekduinen. Hiervoor heeft Versteele een staatssubsidie gekregen van 46,6 MBEF. …… Tot 1970 waren deze duinen afgesloten voor het publiek. Na 1970 worden ze opengesteld voor het publiek en neemt de recreatie sterk toe. Rond 1969 werd den Armorial gebouwd waar later de Nachtegaal (1995), nu Duinpanne . In 1976 wordt de sporthal gebouwd in deze Oosthoekduinen (ten volle in natuurgebied)…”
  2. …”In 1977 heeft de Jonge Economische Kamer van de Westkust een project uitgewerkt voor het recreatiepark Langeleed-De Panne (TRP op het gewestplan). Het Langeleed zou uitgebaggerd worden tot een grote vijver. Ook een golfterrein, kinderspeeltuigen, een fitometer en een kinderboerderij zijn in het ontwerp opgenomen. Burgemeester Versteele heeft bekomen dat minister Eyskens 70 MBEF in de begroting 1978 geschreven voor de aankoop van de gronden rond het Langeleed (voor de verder uitbouw van de infrastructuur wordt aan 200MBEF gedacht). Ook minister Chabert staat achter dit project. De gemeente had in 68 en 73 reeds 80 ha aanpalend duin- en bosgebied aangekocht voor passieve recreatie (Calmeynbos en Oosthoekduinen). Maar dit recreatiepark dat al was toegezegd werd prijsgegeven voor een prioritair gelijkaardig project in Blankenberge (toeristische compensatie voor de milieuhinder i.v.m. de uitbouw van de haven van Zeebrugge). Burgemeester Content van Blankenberge heeft het gehaald en pas veel later werden deze TRP terreinen met als inkleuring Toeristisch Recreatief Project ten noorden van het Langeleed aangekocht door de Vlaamse regering als natuurreservaat “Duinzoom Oosthoek”..”
  3. ….Op jan 1980 komt de gemeenteraad voor de eerste maal in 8 maanden voltallig bijeen; Raf Versteele werkt verder aan zijn “Groene Gordel idee” maar zijn voorstel om 70 ha Houtsaegerduinen door de gemeente te laten kopen wordt afgewezen.(Gemeente 81 MBEF en staat ook 81 MBEF) (nochtans principiële goedkeuring in nov 78 om de verkavelingspogingen van Georges Houtsaeger definitief af te blokken). De Koning Boudewijnstichting had zich bereid verklaard in de Houtsaegerduinen een wandelpad aan te leggen. Zo zou men allicht van de Marktlaan naar het de “Home Pêcher” ( nu het Taf Wallet centrum ) kunnen wandelen. (tegenwoordig is dit niet meer bespreekbaar met de huidige eigenaar nl de Vlaamse Overheid: ANB). Op het einde van de raadszitting die 9 uur duurde besliste de raad op voorstel van de burgemeester de 70 MBEF die beschikbaar was voor de aankoop van de Houtsaegerduinen te bestemmen voor een vernieuwing van de riolering van de Zeedijk en de Zeelaan. Volgens raadslid Bossuyt zou de  financiële dobber voor De Panne te groot worden als men ook nog de Houtsaegerduinen zou aankopen. Raadslid Johan Degrieck beaamde dit en zou als meerderheidsraadslid tegenstemmen. Twee dagen na deze bewuste gemeenteraad kan een subsidie binnen van 32 MBEF voor het herstellen van enkele straten. Het is dan ook niet uitgesloten dat de beslissing in verband met de gemeentelijke aankoop een andere wending zou gekregen hebben indie 2 dagen vroeger die subsidietoekenning bekend geweest ware. De aankoop van de duinen heeft dus aan een zijden draadje gehangen…)

Voor het vervolg van de Groene Gordelwandeling, het MOOISTE GEDEELTE, zie volgend artikel. Lees>>>>

VOOR UW PANNEBONs

Over DE BLIEDEMAKER

"Teruggespoelde" echte Pannenoar sinds 1993. Vroeger burgerlijk ingenieur bij ELECTRABEL, nu zelfstandig natuurgids. Het e-mail krantje DE BLIEDEMAKER is gestart in september 2005
Dit bericht werd geplaatst in Geschiedenis, Natuur. Bookmark de permalink .

4 reacties op De Groene Gordel Wandeling -Deel 1 van 3

  1. Etienne Huijghe zegt:

    Proficiat Mr Decoussemaeker met uw prachtig werkstuk – ik woonde in De Panne van 1935 tot 1948((3 tot 16j.) U hebt heel wat herinneringen wakker gemaakt . Zeker enkele pertinente opmerkingen. Zo o.a. ” we speelden elke vakantiedag rond d’Achte” en uw tekst ivm de campingduinen en de Zwienewegel. Institut Pannois en de oorlog !

  2. Pauwels Jean Pierre zegt:

    José, weer een prachtige reportage. Proficiat.
    Heb toevallig vandaag een wandeling gemaakt in de Houtsaegherduinen. Rustig in een mooie natuur. Ezeltjes gehoord maar niet gezien. Wel veel vogeltjes horen fluiten en de fazanten. Wow. Hebt U enig zicht wanneer de ringweg nr 1 zou worden doorgetrokken tot in de Oosthoek.
    Ook jammer dat er ter hoogte van het WAK geen doorgang is van wandeling nr 10 naar nr 11.
    Bedankt

  3. Johny RECOUR zegt:

    Een anecdote in verband met de wegel achter het COC tot aan Moeder Lambic is de volgende.
    Ten tijde van burgemeester Versteele en zijn TRP werd deze wegel veel gebruikt als doorsteek
    van de Oosthoek naar Adinkerke door mensen die van en naar hun werk gingen met de fiets.
    Soms was die wegel echter één grote modderpoel wat het toch wel moeilijk maakte.En op een dag
    werd door het gemeentebestuur een biologe (uit het Leuvense) in dienst genomen om de fauna en
    flora in kaart te brengen, natuurbehoud en milieu avant la lettre. Toen die biologe de wegel verkende ontdekte ze een zeldzame bloem en prompt eiste ze dat de wegel zou afgesloten worden.
    Het is er niet van gekomen. De biologe is niet lang gebleven, de wegel daarentegen is er nog altijd zoals ik die zelf als kind gebruikte in de jaren 50 en later met mijn kinderen toen we met vakantie
    waren op de Oosthoek om naar de speeltuin van Moeder Lambic te trekken.

  4. Pascal zegt:

    De wandeling met burgemeester Verstele deed ik ook mee als tiener. Laatste deel van de Sahara was de beklimming van zijn mont Ventou nu uitkijkpunt.
    We waren blij daar toe te komen. Daarna via Duits weggetje naar Koningsplein en gemeentehuis.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.