De Belgische windmolens voor De Panne

Goedgekeurde zones Marien Ruimtelijk Plan

Ook in de Belgische Noordzee komen windmolens vlak vóór De Panne. Maar deze molens zullen quasi niet zichtbaar zijn want de dichtste molens zullen staan op een afstand van ongeveer 40 km. 
Dit is een tweede reeks molens (2.000 MWe) volgend op de eerste reeks vóór Knokke die gepland zijn om dit jaar volledig in bedrijf zullen komen (ook ongeveer 2.000 MWe).
Voor de nieuwe windmolenzone zijn nog geen concessievergunningen uitgeschreven. Dus inspraak en beroep zijn hier nog eventueel mogelijk maar de inspraakprocedure op de locatie is reeds voorbij (zie hiervoor het Openbaar Onderzoek van het Marien Plan)

Mogelijkheden volgens het Marien Ruimtelijk plan. Zones voor windmolens zijn rood gearceerd

1.Waarom offshore windfarms?

Iedereen geraakt stilaan overtuigd dat de wereldwijde klimaatopwarming een feit is. Om deze opwarming tegen te gaan is een lagere CO2-uitstoot dringend nodig. Onder meer de elektriciteitsproductie is hierin een belangrijke factor. Het vervangen van fossiele energiebronnen (kolen, olie, aardgas,…)  door hernieuwbare energie, oftewel de energietransitie, krijgt hierdoor logischerwijs veel aandacht.
Het met deze transitie verbonden beleidsdoel is door de internationale gemeenschap neergelegd in het Klimaatakkoord van Parijs van 2015 nl de toename van de wereldgemiddelde temperatuur houden tot ruim onder 2°C boven het pre-industriële niveau. Het verdrag betekende een doorbraak. Onder druk van de Europese Unie hebben alle deelstaten in Europa klimaatdoelstellingen vastgelegd. Zie verder het Belgisch Klimaaatplan voor 2030.
Reeds vroeger in 2010 had de Europese Unie via de  Europese Richtlijn “Hernieuwbare Energie” bindende regels opgesteld voor alle EU-lidstaten. De doelen waren dat de EU 20% hernieuwbare energie bereikt in 2020 en dat de transportsector tegen dan 10% hernieuwbare energie gebruikt.

In 2010 werd in België het eerste windmolenpark (165 MWe) van Belwind in gebruik genomen op 46 km van de kust. Daarna volgden er velen, allemaal in het oostelijk grensgedeelte van de Noordzee (totaal België eind 2020: ongeveer 2.200 MWe). Nederland bleef lichtjes achter.
Lijst van de windmolenparken>>>>

2. Toekomstige offshore windfarms?

Op de laatste ministerraad in 2018 van de regering Michel I werd op de valreep dank zij minister De Backer nog een nieuw Marien Ruimtelijk Plan goedgekeurd. Dit plan legt de krijtlijnen vast voor de verdere ontwikkeling van activiteiten op ons klein stukje vande  Noordzee in de periode 2020-2026. Met het plan komt er meer ruimte voor wind op zee. Zo wordt er plaats voorzien om de capaciteit van offshore wind op te trekken naar totaal 4.400 MWe  (x utilisatie 40% = 1.760 MW_effectief). Dus ongeveer het dubbele van hetgeen tot heden, dit wordt ongeveer het vermogen van 4 kernreactoren (cf. Gravelines nl 6×910=5.460 MWe x utilisatie 77%=4.200 MW_effectief. Dus Gravelines is meer dan dubbel). Hiervoor komt naast een bestaande zone van 225 km² komt er een extra zone van 281 km² bij (zie de rode windmolentjes op de bovenste kaart). Deze extra windmolens zijn cruciaal om onze klimaat- en energiedoelstellingen voor 2030 binnen bereik te houden.
Dit tweede “marien ruimtelijk plan” ging in 20 maart 2020 (begin van de coronacrisis).
Lees de prachtige brochure>>>>

3. Wie zal dat betalen?

Naast nieuwe zones voor wind op zee, keurde de regering ook de krijtlijnen goed voor een nieuw financieringssysteem. De bouw van de nieuwe windmolens zal na 2020 gebeuren via een openbare aanbesteding (“tendering” genoemd). De regering keek daarbij naar Nederland als voorbeeld. Onder andere door te werken met een tenderprocedure kan men nu in Nederland windparken bouwen zonder subsidie. Dit was nog nergens gebeurd in de wereld. Windmolens op zee zijn immers beduidend duurder dan op land, vanwege de moeilijkere omstandigheden en de afwezigheid van infrastructuur. Zo vormt het E-transport van de opgewekte energie tot aan land een niet te onderschatten kostenplaatje (circa 1/3 van de investeringen).

De huidige windmolens op zee in België zijn gebouwd en worden uitgebaat met zeer hoge subsidies. Deze worden verrekend door taksen aan de E-verbruikers. De Belgische overheid mikt nu voor de nieuwe windmolens ook op een zo laag mogelijke subsidieringskost. Ze wil ook de nieuwe concessies voor windfarms op de internationale markt  “tenderen”. In het verleden werden de domeinconcessies in B verleend zonder dat er met het vereiste subsidieniveau rekening werd gehouden. Voortaan zullen de domeinconcessies toegewezen worden door  “concurrerende inschrijvingsprocedure”  die dus internationaal in mededinging uitgeschreven zal worden.
De overheid zal ook zelf instaan voor de nodige voorbereidende studies (bodemstudies, windstudies, stroomstudies, studie van de golfhoogte, studie van de meteorologische omstandigheden, enz., evenals kabelstudies en kabelvergunning ..) en voor de kosten van de E-aansluitingen naar het HS-net. De verschuiving van de kost van dergelijke studies van de projectontwikkelaar naar de overheid betekent een significante kostenbesparing voor de projectontwikkelaar zodat hij een gunstiger prijs kan insteken.
Daarnaast is de Belgische CREG (=Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas) van oordeel dat een zekere mate van coördinatie tussen de Belgische domeinconcessies nodig is om schaalvoordelen te behalen.
Het oude wettelijk kader in B was niet bevorderlijk om de meest actuele marktprijzen te behalen. Aanbieders van windmolenparken maakten vaak identieke studies  voor  hun project. Dit waren onnodige kosten die men met dit nieuw wetgevend initiatief in de toekomst tracht te beperken.
Ook kan men door gebruik te maken van de nieuwe “concurrerende inschrijvingsprocedure”  grotere kavels in de mark zetten.
Men zal ook voorbereidende studies onder de coördinatie van de administratie ter beschikking stellen aan potentiële inschrijvers met als doel om de kosten voor elektriciteitsofferten aanzienlijk te verlagen.
Al deze maatregelen moeten ervoor zorgen dat de taks die door de Belgische elektriciteitsverbruiker wordt betaald via zijn factuur significant zal dalen. Tegelijkertijd is het de ambitie dat de duurtijden van de verschillende vergunningsprocedures wordt verkort en op elkaar afgestemd (deze procedures waren vroeger een zware kost voor de exploitanten en ook een risico).
Ook zal men de domeinconcessies  verlenen voor een hernieuwbare duur van maximum 30 jaar voor de exploitatie van installaties. Dus langere termijn horizon.

Op initiatief van ministers De Backer en Marghem  werd dus de beslissing genomen om vanaf 2020 nieuwe hernieuwbare energieprojecten op de Noordzee voortaan te gaan tenderen, zoals dat ook in de buurlanden gebeurt en overeenkomstig de Europese staatssteunregels. Daartoe werd reeds door het Belgische parlement op 4 april 2019 een wet aangenomen waarin de algemene principes van de concurrerende inschrijvingsprocedure worden vast gelegd.

Het is bijna niet te geloven dat men vanaf nu windmolenparken op zee zal bouwen waarvan de E-productieprijs in concurrentie staat met de E-prijzen van de Europese elektriciteit spotmarkt. Dergelijke scherpe prijzen, zonder subsidies, waren enkele jaren geleden nog ondenkbaar. Lees historiek Belgische van de subsidies voor de offshoreparken  Lees>>> 

Dat gebeurt via de hoogspanningsbeheerder Elia, die zijn kosten ook op onze stroomfactuur aanrekent. Omgerekend zal een gemiddeld gezin ongeveer 725 euro bijdragen aan de offshoreparken in het totaal gespreid op de levensduur van deze parken. Momenteel is dat ongeveer 40 €/jaar/gezin. Voor de nieuwe parken met de nieuwe tenderingprocedure zal die subsidie wellicht veel minder zijn, waardoor de druk op onze stroomfacturen lichter moet worden. Maar voor de reeds vergunde parken C-Power, Belwind, Northwind, Nobelwind, Rentel en Norther blijft de situatie wat ze is: de regering kan heel moeilijk terugkomen op gemaakte jaarlijkse subsidie afspraken. Dat zou contractbreuk betekenen en honderden miljoenen euro’s schadeclaims van de benadeelde partijen. Schadeclaims waarvoor ook wij als belastingbetaler uiteindelijk zouden moeten opdraaien.

4. Nieuwe Belgische windmolens voor onze kust.

Na 2020 zou gestart worden met de bespreking van de aanleg van nieuwe parken in een zone tegen de Franse grens. Die zullen wat verder van de kust liggen en daardoor minder belastend zijn voor het zicht van de mensen vanop de kust. Concreet komt er een extra zone van 221 vierkante kilometer voor nieuwe windmolens. De zone komt diep op zee, op zo’n 35 tot 40 kilometer afstand van de kust. Samen moeten al deze windmolenparken op zee tegen 2025 ongeveer ,,% van de Belgische elektriciteitsvraag dekken (tegen 2030 liefst 4.000 MWe groene windfarmstroom vermogen).

Een eerste studie werd besteld en wordt uitgevoerd door het KBIN Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen). Deze richt zich specifiek op de milieuimpact van windmolenparken op dit natuurgebied en deze moet nu ongeveer klaar zijn.
Daarnaast wordt er een coördinator aangesteld worden om, naar Nederlands model, een aantal offshore voorstudies uit te voeren die de toekomstige windparken kandidaten toelaat om met minder risico, en dus goedkoper een windpark te bouwen en te exploiteren. Deze studies nemen enige tijd in beslag.
Daarnaast moet de afstemming op het offshore E- transmissiesysteem met het Belgisch hoogspanningsnet gegarandeerd worden.
Gezien al deze stappen wordt volgens het Klimaatplan de eerste tender verwacht in 2023, zodat dit eerste park van maximaal van 700 MW operationeel kan zijn 2025. De tweede tender wordt verwacht te worden uitgevoerd in 2025, met in 2027 1050 MW bijkomend vermogen.
Met 2261 MW geïnstalleerd vermogen in 2020, en 1750 MW bijkomend vermogen in de periode 2020-2030, zal er op het eind van deze periode 4011 MW geïnstalleerd vermogen bestaan in de Belgische Noordzee. Zo staat het in het Belgisch Klimaatplan >>> 

5. Nieuwe Hollandse windmolens vóór Cadzand

België was eerder pionier in de windfarmindustrie op zee maar nu zijn de Hollanders ons snel aan het inlopen. Rond eind 2020 staan we ongeveer gelijk alhoewel Nederland  alhoewel zij met 17 milj inwoners zijn t.o.v. B 11 milj.
Maar zij hebben voor de komende jaren 2 grote windfarms aanbesteed.
1. “Noord- en Zuid-Hollandse kust” of ” (1.500 MWe 18,5 km vóór Den Haag en Zandvoort) getenderd zonder subsidie. Deze zouden in 2023 operationeel zijn en geëxploiteerd worden door Vattenfall en Shell-Eneco.
2. Ook bij de tenderen van “Borssele” (het spiegelbeeld op de grens van het Belgische park fase 1) is gebleken dat door de ondersteuning van de overheid de winnende inschrijvers merkelijk lager lagen dan in België.
Aldus voorziet Nederland om in 2030 het zeewindmolenverrmogen op ca 11.000 MWe te brengen t.o.v. B 4.000 MWe. De bijdrage van de windturbines in zee zou dan substantieel zijn, namelijk 40% van alle elektriciteitsverbruik van Nederland.

Borssele in symmetrie op het Belgisch bestaand windmolenpark

Besluit
De offshorewindmolenparken hebben hun ontwikkelingsstadium achter de rug,  zowel technisch, financieel als op gebied van milieukennis. De komende 10 jaar zal hierdoor een grote stap gezet worden in de verdere industriële toepassing zowel in Frankrijk, België en Nederland (natuurlijk ook VK, D, DK,…)
De geplande realisaties zijn evenwel ruim onvoldoende om de kerncentrales in België en Frankrijk  massaal te kunnen sluiten. Er zullen steeds een back-up installaties nodig zijn voor de dagen dat er zeer weinig wind is. 
Nieuwe windmolenparken zijn rendabel geworden (op 30jaar) maar deze back-up energie zal onrendabele investeringen vergen, zowel in België als in Frankrijk.
Dat probleem is nog niet opgelost evenals het probleem voor een vergunning voor de berging van hoog radioactieve afval.

Lees DE BLIEDEMAKER over de toekomst van Gravelines>>>>

Opmerkingen

1. Hoewel verschillende wetenschappelijke studies wijzen op een negatieve impact op de bestaande natuur, zoals het bodemleven, de zeevogels en zeezoogdieren zoals zeehonden en bruinvissen (vooral tijdens de installatie van windmolens), blijkt tegelijk dat nieuwe natuur z’n weg vindt naar de geïntroduceerde structuren op zee, zoals wrakken, artificiële riffen en windmolens. Windmolens kunnen kansen bieden voor nieuwe natuur en een thuis vormen voor mosselen, zachte koralen en zeeanemonen, wat dan weer garnalen, kreeftachtigen en vissen aantrekt. Zo ontstaat een compleet nieuw ecosysteem in de windmolenparken. Door nieuwe vormen van natuur te realiseren in windmolenparken kan dit een bonus worden voor de natuur.

Zie zone voor schelpenkweek 2,09 km ten zuiden windmolens.

2. In de huidige Belgische windparken geldt een algemeen visverbod. Bij de Franse wordt daar weinig over gesproken.  Op 2,09 km ten zuiden van het park tussen Bray-Dunes en Leffrinkhoeke is nu ook een grote zone uitgebaat door 2 grote mosselkwekerijen.
Het is immers in de Belgische windparken niet toegestaan om contact met de bodem te maken. Bijvoorbeeld om voor anker te gaan of met sleepnetten over de bodem te slepen.
Bij het vissen in de windmolenparken kunnen met name de elektriciteitskabels beschadigd worden, waardoor de windmolens voor onbepaalde duur stilgelegd zouden moeten worden.
Dit heeft zeer hoge kosten tot gevolg!

Groene energie door BBL (2020)>>>

Alle artikels over “Marien Ruimtelijk Plan” door  KW.be

Duinkerke eerste energieplatform van Europa (o.a. met Gravelines)>>>

RECLAME

Over DE BLIEDEMAKER

"Teruggespoelde" echte Pannenoar sinds 1993. Vroeger burgerlijk ingenieur bij ELECTRABEL, nu zelfstandig natuurgids. Het e-mail krantje DE BLIEDEMAKER is gestart in september 2005
Dit bericht werd geplaatst in Nieuws, Stedenbouw. Bookmark de permalink .

5 reacties op De Belgische windmolens voor De Panne

  1. Godfried Onraedt zegt:

    Duidelijk beschreven. Dank je, José!

  2. Johny RECOUR zegt:

    Nu wordt het toch stilaan eens tijd dat ons verteld wordt wat de alternatieven voor propere elektriciteit zijn want naast windmolens en zonnepanelen ter vervanging van kerncentrales zie
    ik alleen maar eveneens vervuilende alternatieven zoals gascentrales, biomassa, bruinkool , …

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.