Het Artiestenpad

Ward De Brabandere aan het Artiestenpad. Foto Saskia Meysman Nieuwsblad

Iedereen in De Panne kent het Artiestenpad tussen Moeder Lambic en het Sportcentrum. Één van de meest romantische wandelpaden tussen duin en polder. Zeer goed bewandelbaar, ook voor senioren, want vlak. Maar Ward De Brabandere maakt zich zorgen. Niet alleen als natuurliefhebber (immers Ward is een tijdje boswachter geweest in DP) maar veeleer als dichter. Hij vreest namelijk dat de charme van het pad voor een lange tijd zal verdwijnen wegens de boomkap.

Artiestenpad van Moeder Lambic naar Sportcentrum (geel pad) is ook mountain-bike pad. Het paardenpad werd ten zuiden heraangelegd in de drassige weiden.

1.De ANB kapping

Immers ANB (=Agentschap voor Natuur en Bos) zal binnenkort serieus zijn kapprogramma verder zetten langs det pad. In september 2017 was er reeds een eerste kapactie, kant Sportcentrum. Dat was een dramatisch zicht. Precies oorlog geweest. Maar er moet wel gezegd worden dat nu, 3 jaar later, de natuur zich weer snel hersteld heeft. Op de plaats van de hoge bomen schieten de struiken uit de grond. Natuurlijk werden ook nieuwe boompjes geplant met plastieken netjes tegen de konijnen vraat.

2.Motivatie

Deze kap zou nu verder gezet worden richting Moeder Lambic. Deze duinen zijn sinds 1973 eigendom van de gemeente als compensatie door de Brusselse Westhoekverkavelaars Lees onder “verdere ontwikkelingen”>>>.
Later werden deze duinen in beheer gegeven aan ANB. Zij doen dat nauwgezet en dan nog gratis volgens het grote beheerplan “VNR de De Duinen en de Bossen van De Panne” o.a. ook goedgekeurd door de gemeente DP in mei 2013, het begin van vorige legislatuur. Voor de kaartenbundel>>>>

In het beheerplan: “..Gericht verwijderen van invasieve exoten, kappen van populieren, abelen en esdoorns.
Motivatie. De exoten bedreigen de natuurlijke duinvegetatie. Zeker de volgens de habitatrichtlijn( prioritaire) habitats 2130 en 2190. Verbossing van het duin is niet gewenst, oppervlakte duinbos wordt daarom beperkt in tijd en ruimte …”
(Hier bedoeld als éénmalige maatregel)

Bruine lijn is het Artiestenpad met Hakhoutbeheer

“..Ook zijn “dunningen” voorzien om de veiligheid van recreanten en van het verkeer (Kerkstraat, Artiestenpad) te garanderen. Indien bepaalde bomen acuut gevaar opleveren, kunnen deze verwijderd of ontkroond worden;
Opmerking: dunnen met als doel houtoogst is in het natuurreservaat niet aan de orde. Indien het hout dat afkomstig zal zijn van de andere kappingen kan verkocht worden (bv. samen met andere beheerproducten), zal dit uiteraard gebeuren.

Dunningen dienen ook te gebeuren om gewenste soorten zoals hier aan het Artiestenpad om Fladderiep,,… vrij te stellen en dus te bevoordelen..”

Inderdaad de Fladderiepen in dit pad (kant Oosthoek) zijn op Vlaams niveau wel bekend. Het is een zeldzaam overblijvend boomras in Vlaanderen (“iep”=”olm”). Deze inheemse boom wordt niet aangetast door de overal verspreide en fatale “olmenziekte”. Vandaar dat men in De Panne de zaden van deze olmen gerecupereerd heeft om verder uit te zaaien in het binnenland. Ook in het Calmeynbos kant IWVA staat een groot exemplaar wellicht aangeplant door landbouwingenieur Maurice Calmeyn (zie bomenwandeling>>>).

In het Nieuwsblad van woensdag 9 december verdedigt ANB deze kap vooral uit reden van veiligheid alhoewel hier de meeste bomen staan in de luwte van het duinmassief. Er zijn altijd risicobomen maar die doorstaan al jaren elke mogelijke storm en laatst ook Odette. Meestal ver van het wandelpad waar geen wandelaars en fietsers kunnen komen (is immers ook mountainpad). Enkele holle bomen aan het pad zijn niet persé gevaarlijk. De kern van een boom draagt niet bij tot zijn sterkte, het is de restwand die dat bepaalt. Als de restwand van de boom dik genoeg is doorstaan ze nog meerdere decennia. (Een gezonde restwand moet 1/3 van de diameter of meer zijn en de holte binnen in de stam mag zo oplopen tot 70% van de doorsnede; onderzoek van Mattheck, Waegner, e.a).
Daarbij wordt bij storm de natuurgebieden en parken afgesloten voor bezoekers. Het veiligheidsargument is hier dus zeker niet relevant.

Waarom zijn kort geleden al de bomen van het scoutsterrein “De Kwinte” gekapt?

3.Bezorgdheid van Ward

Maar de bezorgdheid van Ward, die ook landschapsarchitect is, gaat niet alleen naar de natuur maar ook naar zijn belangstelling voor cultuur. Ward is een romantische figuur die zeer mooie gedichten schrijft over de schoonheid van onze natuur. Dat is wellicht hetgeen Ward het meest pijn zal doen aan zijn hart wanneer men de kaalslag zal aanvatten. Dit pad ligt immers uniek TUSSEN de duinen en de velden. Aan 1 kant ziet men de koeien (nu Schotse Hooglanders) langs de anders kant de rijke bloemenflora die tussen de bomen door geniet van de zon. Dus een wandelpad dat op de emoties kan werken.

Mooie weilanden in de Duinzoom Oosthoek (ten tijde van burgemeester Versteele bestemd om TRP (Toeristisch Recreatief Project) te worden).

In 2003 werd reeds een 100-tal meter ontbost ter hoogte van het “Uitkijkplatform” (destijds aangevraagd door DE BLIEDEMAKER ). De bedoeling van het “Inrichtingsplan Oosthoekduinen” van de VLM was om van daaruit een grandioos panorama te hebben vanaf de abdijhoeve “Ten Bogaerde” tot de Vlaamse Bergen. Om in het bladseizoen ook van dat zicht te kunnen genieten moesten dus deze bomen gekapt worden. De inrichtingswerken vingen aan in het najaar van 2002 en werden beëindigd in 2005

4. Historische waarde pad

Dit pad heeft ook een historische waarde. Het is eeuwenlang de scheiding geweest tussen de eigendommen van de boeren en de graven van Vlaanderen. Vandaar ook tot 1799 de scheiding tussen gemeente Adinkerke en de vissersenclave “Kerckepanne” of “Jozefsdorp”op grafelijke gronden. In de middeleeuwen behoorden quasi alle duinen aan de kust tot de graven die het gretig gebruikten als jachtgebied, wat een ongecontroleerde groei van het wildbestand voorkwam. Een ander deel van de duinen stelde de graaf ter beschikking van de bevolking die zich aan een streng reglement moesten houden. Dit impliceert dat de graaf zelf geen grote plannen had in het duingebied. De bevolking daarentegen kon er wel zijn vee laten grazen of een akkertje aanleggen, maar de grond bleef van de graaf. Een ongebreidelde exploitatie van de grond in het duingebied was bij deze dus niet mogelijk alhoewel de bouwaannemers wel zand kwamen “roven” aan de zuidrand (in de duinen waren quasi geen wegen). Vandaar de DRIFTWEG die vanaf de Mol tot aan Knokke liep op de grens duin-polder (bestaat nog onder die naan in De Haan). Dit waren zeer geëerde locaties om zand te scheppen omdat de duinen aan deze rand overal zeer hoog waren. Immers de boeren hadden enorm veel last van zandverstuivingen op hun akkers en van het voortschrijden van het duinfront telkens na zware stormen.
Voor Adinkerke valt veel hierover te lezen ib de publicatie ‘Terrier van alle de hofsteden ende lopende landen der prochie van Adinkercke (1769-1776)” voorgesteld in ons gemeentehuis op 30 mei 2017. Dit is wellicht het oudste document om de geschiedenis van onze gemeentegrenzen te situeren. Dan was er alleen nog maar sprake van de “Parochie Adinkerke”. De duinen van De Panne, met het gehucht Kerckepanne pas gesticht in 1783, waren toen nog steeds grafelijk bezit. Pas in 1799 is de Kerckepanne administratief bij de gemeente  Adinkerke gevoegd. Lees meer>>>>
Daar valt te lezen hoe die oude grenzen geëvolueerd zijn naar onze huidige gemeentegrenzen.

Veel over de dynamiek van de zuidelijke rand van de duinen. Het is zeer boeiend om te zien hoeveel die duinen de polders overstoven hebben. De Duinhoekstraat en het Artiestenpad ligt momenteel op meerdere plaatsen nu 10-tallen meters meer ten zuiden. Deze weg bestond ook reeds en is vermeld op de “Atlas der Buurtwegen” van 1841 (ook digitaal op geopunt.be). (vooral ter hoogte van Tropiflora en aan de begraafplaats zijn de duinen verschoven. Vandaar die bochtige Duinhoekstraat)

In het boek “Belgique” van Victor Hugo (1837) schrijft Victor in één van zijn brieven aan Adèle:
…toen hij op 1 september uit Veurne wou vertrekken met “De Diligence” was deze propvol. (de 6 binnenplaatsen waren bezet door 6 “zeer welgedane Vlaamse bilpartijen”. Er is zelfs nog een incident geweest met een dame toen hij zijn bagage tussen haar voeten wilde schuiven. Vandaar boden ze hem een postkoeriersdienst aan over een weg die in zeer slechte toestand was (“afgrijselijk warboel van modderpoelen, afgronden,plassen, putten, voetangels en klemmen”) . Hij had zijn keuze vlug gemaakt en is te voet door de duinen van Veurne naar Duinkerke gegaan over het zand tussen ebbe en vloed. Met wat hulp van onze bibliotheek heb ik nog een Franse tekst kunnen vinden in de bibliotheek van Gent. Lees pagina1 >>;pagina 2>>pagina 3>> Deze zeer geromantiseerde beschrijving bewijst duidelijk dat 6 jaar nadat de prins hier toegekomen was de hoofdweg van Veurne naar Duinkerken via het strand liep en dat de vissers hier ongelooflijk arm waren. (wordt vervolgd)…”
Bron DE BLIEDEMAKER van 30 september 2005 Lees>>>. Dit waren de allereerste De BLIEDEMAKERs, volgens de oude layou,t om aan te tonen hoe prins Leopold van Calais naar De Panne gekomen is. Al deze oude pagina’s zijn nog steeds te consulteren via de link “oude DE BLIEDEMAKER” in de rechter marge en dan “Archief” in het Menu bovenaan of  het zoekvenstertje. (ongelukkiglijk zijn sinds 2005 reeds veel personen gestorven).
Die oude DE BLIEDEMAKERs beginnen historisch waardevol te worden, alhoewel ook veel roddel genoteerd werd o.a. over politiek.

5. Waarom naam “Artiestenpad”

De naam Artiestenpad is de benaming die werd gegeven aan het pad dat sedert jaar en dag door de echte Adinkerkenaars gekend is als ‘ t est ‘ ( met lange West-Vlaamse ‘e’ uitgesproken ( zoals de e van ‘eke’ als je iets vies vindt)
De naam is een verbastering van het woord ‘els’ , omdat het pad liep langs de aldaar tientallen elzenbomen .
De tuin van de befaamde bloemist Braem gaf sedert jaar en dag uit op die dreef totdat het toenmalig gemeentebestuur het subliem idee kreeg de tram achter de huizen in De Pannelaan te laten rijden.

Braem was gespecialiseerd in reukerwten , lathyrus odoratus, en werd de koning der reukerwten genoemd. Hij begon tevens met het kweken van dahlia’s waarmee hij nationale en internationale prestigieuze wedstrijden won.
Hij zette naderhand de traditie verder, hoewel hij zich beperkte tot dahlia’s, waarmee hij tevens vele nationale en internationale prijzen won
(wordt wellicht vervolgd)

Taf Wallet uit Baaldje was o.a. één van die artiesten die via die ingang meermaals grootvader van Alain Braem kwam bezoeken, omdat aan het pad de enorme dahliatuin was gelegen.

De villa van Taf Wallet in de Veurnestraat in Baaldje. Links zijn hoog schildersatelier.

Besluit
Kaalkap van het Artiestenpad betekent een groot verlies voor de natuur, voor het landschap, voor zijn gebruikers en voor het milieu. Evenwichtig ecologisch en duurzaam bos is de echte rijkdom voor mens, natuur en milieu, het beheer moet je daarnaar richten.
Deze ANB beheerswerken vallen onder het goedgekeurd beheerplan door de gemeente. Toch hopen we:
1. dat onze boswachter Johan met Ward zal overeenkomen om ook de landschappelijke waarde van bepaalde bomen te respecteren en deze te vrijwaren van de kap. Ze hebben reeds contact met elkaar opgenomen. Het pad is behapt met een hoge dosis aan picturale, aan poëtische, aan gezonde recreatieve, aan spirituele en aan educatieve waarden. Het is uitgeroepen tot het mooiste natuurplekje van De Panne en omstreken.
2. spijtig dat ANB niet beter hierover informeert naar de bevolking. De natuurgidsen worden regelmatig goed gebriefd. De communicatie kan eventueel via onze gemeentelijke kanalen.

Wetentjes:
1. Maandag 14 december wordt de nieuwe benaming van het Wieltjespad nl het “Marcel Lassencepad” definitief vastgesteld.
2. er zijn nog altijd mensen die het “Ezelpad” tussen de J-Club en het Sportcentrum verwarren met het “Artiestenpad”. Dit pad op de gemeentelijke gronden van de Oosthoekduinen mag volgens het Beheerplan aangelegd worden als fietspad evenwijdig met de drukke Veurnestraat. Waarop wacht de gemeente?

Over DE BLIEDEMAKER

"Teruggespoelde" echte Pannenoar sinds 1993. Vroeger burgerlijk ingenieur bij ELECTRABEL, nu zelfstandig natuurgids. Het e-mail krantje DE BLIEDEMAKER is gestart in september 2005
Dit bericht werd geplaatst in Varia. Bookmark de permalink .

13 reacties op Het Artiestenpad

  1. denorme christine zegt:

    Mooie naam
    en zeker terecht de nieuwe naam het Marcel Lassencepad!

  2. Johny RECOUR zegt:

    Toen ik opgroeide nabij wat nu het Artiestenpad wordt genoemd had die wegel nog geen naam maar werd veelvuldig gebruikt als doorsteek naar Adinkerke, te voet of met de fiets, hetgeen niet altijd evident was door het mulle zand op sommige plaatsen.. Zelf heb ik die wegel regelmatig afgewandeld of gefietst, en ook met mijn kinderen wanneer we voor een namiddag naar Moeder Lambic trokken. Ooit nam het Gemeentebestuur een biologe in dienst die een soort inventaris zou opmaken van fauna en flora. Zij vond één blijkbaar zeldzame bloem ergens langs die wegel en vroeg prompt dat de wegel zou afgesloten worden voor voetgangers, fietsers en toen nog ruiters ook.

    • Dat van die biologe weet ik niet. Was voor mijn tijd (<2000). Zou niet weten welke zeldzame bloem?
      De ophoging en verharding (met klei) is gebeurd in 2002-2003 tijdens het natuurinrichtingsproject Oosthoekduinen van de VLM. Nu goed bewandelbaar daar geen paarden meer, alleen nog soms storende mountainbikers als ze geen fietsbel hebben.

  3. Patrick Joos zegt:

    Behoud dit pad in zijn huidige vorm!

  4. noelhoste zegt:

    Mooi verhaal, José, dank je wel. Het Artiestenpad hebben we vaak bezocht, de voorbije jaren nog met de wandelingen vanuit de Nachtegaal in de Oosthoekduinen.

  5. Ward De Brabandere zegt:

    Mij ligt zeker niet alleen de charme van het Artiestenpad aan het hart. Ook de biodiversiteit is in zo’n duinzoomgebied erg belangrijk, en ook het welzijn van de gebruikers mogen we niet vergeten. Momenteel is het een zeer afwisselend pad, redelijk biodivers, met uitzichten en schaduwgedeeltes, met meer dan 100 jaar oude Marilandica-populieren en andere mooie bomen, en dan ook goed voor een heel verfrissende wandeling tijdens de jaarlijks terugkerende hittegolven. Kaalkap brengt veel schade aan en vernietigd ook heel veel biodiversiteit, ook al ga je daarna herplanten. Voor er iets substantieels terug staat ben je vele generaties verder, en dat zal dan nog niet eens kunnen tippen aan waarden van de huidige toestand.
    Voor mij is het namelijk onbegrijpelijk dat je een bestaand en zeer waardevol bosecosysteem, dat daarnaast nog zovele andere waarden heeft, en dat een heleboel opportuniteiten heeft om zonder kaalkap verbeterd te worden, wilt vernietigen. Vooral als je daarna iets veel minder waardevols gaat krijgen, dat zelfs nooit volwaardig tot stand kan komen gezien de lange en jaarlijkse hittegolven, die op die duinzoom na kaalkap zullen branden. De resultaten ervan zijn nu al te zien in het reeds gekapte gedeelte aan de kant van de Sportlaan: 80 à 90 % van de nieuwe aanplant is dood. Maar als je houdt van subtropische verzengende wandelingen moet je zeker gaan kaalkappen.
    Ik heb mijn voorstellen voor een langetermijnvisie voor een duurzaam bosbeheer overgemaakt aan ANB en de gemeente De Panne in de hoop dat men terugkomt van de keuze voor de kaalkap…….hoop doet leven. Maar elke steunbetuiging is natuurlijk welkom.

  6. Patrick Joos zegt:

    Beste Ward De Brabandere, bij deze mijn volle steun voor uw voorstellen aan ANB!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.