Nieuwe Elektriciteitstarieven i.p.v. de subsidie-explosie dank zij de Digitale Meter

Het prosumententarief met “teruglopende teller” werd op 14 januari 2021 onwettig verklaard door het Grondwettelijk Hof. Een nieuw eerlijk tarief met terugkoop van de overtollige zonne-energie is gestart start op 1/1/2021. Hiervoor is een digitale meter nodig voor de “prosumenten” (dat zijn eigenaars van zonnepanelen die ook energie op het net willen exporteren).
Het princiep is logisch, eenvoudig en eerlijk. Burgers zonder zonnepanelen draaien niet meer op voor degene met zonnepanelen via de hoge distributietaksen op hun factuur.

Princiep tarieven:
1. Ieder E-verbruiker betaalt een de energieleverancier voor ieder opgenomen kWh uit het net via een standaard AANKOOPTARIEF voor elektriciteit (zelfde voor iemand met of zonder zonnepanelen). De toegepaste coëfficiënten verschillen naargelang de energieleverancier. Daarom regelmatig controleren of je bij de goedkoopste leverancier zit.
2. de geproduceerde kWh van zijn zonnepanelen kan de eigenaar ten alle tijde GRATIS verbruiken.
3. de teveel geproduceerde kWh door de zonnepanelen (groter dan het verbruik op dat moment) moeten kunnen geïnjecteerd worden op het distributienet en hiervoor kan de leverancier een TERUGKOOPTARIEF betalen (=de nieuwe Opkoopverplichting. Hiervoor zijn reeds een 15 tarieven van energieleveranciers door de VREG goedgekeurd)
4. indien de investering voor zonneënergie nog niet rentabel is kan de Vlaamse overheid hiervoor een eenmalige investeringssubsidie toekennen in het kader van zijn engagementen in het Vlaams gedeelte van het Belgisch Energie en Klimaatplan 2021-2031.

Eenvoudig en eerlijk. Met bovenstaande regeling zijn correct gedimensioneerde zonnepanelen momenteel te rentabiliseren op 6 á 9 jaar. Dit is vooral dank zij de enorme daling in de kostprijzen van zonnepanelen.
Het verworpen prosumententarief met “terugdraaiende teller” of de aftrek van totaal bruto jaarverbruik – zonneproductie = netto jaarverbruik gegarandeerd op 15 jaar was een “pure politieke belofte” volledig in tegenspraak met de adviezen de VREG en de Raad van State.Er waren er meerdere duidelijke verwittigingen maar de politiek deed verder juist voor de val van de Vlaamse Regering.

Zal de politiek nu zijn kemels oppoetsen door 500 milj compensatievergoeding uit te keren met het geld van de belastingbetalers???

1. Te hoge subsidiëringen

1.1. Groene stroomcertificaten
Sinds 2003 (met toenmalig minister Steve Stevaert (sp.a)) zwaait de Vlaamse Regering zwaait met allerlei voordelen voor de promotie van zonnepanelen. Eerst veel te dure “groene stroomcertificaten” die de distributienetbeheerders niet aangepast werden en die ze niet verkocht kregen op de vrije markt.
Lees: Subsidies voor hernieuwbare energie

1.2. Teruglopende Tellers
Ook “teruglopende tellers” waarbij de export van zonne-elektriciteit vergoed wordt aan de prijs van piekenergie (niet alleen op dagbasis maar ook op jaarbasis. Men verbruikt in de winter zonne-energie die men in de zomer geproduceerd heeft!). Men moet weten dat de aankoopprijs van elektriciteit door uw energieleverancier sterk varieert van uur tot uur en van dag op dag. Men misbruikt de energieleverancier als batterij.
Lees: De kostprijs van de elektriciteit is op ieder moment anders

Inderdaad we waren de voorhaantjes in Europa met die hoge groene stroomcertificaten waarvoor we nu nog altijd betalen. Maar het heeft gelukt, de burgers hebben veel geïnvesteerd in zonnepanelen, maar het heeft ons ongelooflijk veel geld gekost. Volgens minister van Energie Zuhal Demir (N-VA) zou dat voor de Vlamingen alleen zowat een kostenpost van 30 miljard € vertegenwoordigen.(meestal van mensen zonder zonnepanelen naar mensen met zonnepanelen). Hier spreken we nog niet van de federale subsidies uit het verleden o.a. ook te hoog voor het eerste windmolenpark op zee. Maar we waren van de eersten. Intussentijd zijn de investeringskosten voor grote windmolens op zee enorm gedaald (voor het tweede windmolenpark voor DP, het “Princes Elisabethpark”, zouden de eventuele subsidies niet meer op de elektriciteitsfactuur komen maar uit de algemene begroting).
Het speciaal Prosumententarief met “teruglopende teller” werd door het Hoger Gerechtshof op 14 januari 2021 ongrondwettelijk verklaard werd. De gewone burgers zonder zonnepanelen moesten teveel ophoesten voor degene met zonnepanelen. Lees Vernietiging door het Grondwettelijk Hof van het Compensatiemechanisme en het Prosumententarief
LeesVernietiging door het Grondwettelijk Hof van het Compensatiemechanisme en het Prosumententarief 
Nu roepen de 110.000 eigenaars van zonnepanelen luid omdat de Vlaamse regering de belofte van “terugdraaiende teller voor 15 jaar” niet mag standhouden. Ook niet de aftrek “jaarverbruik-jaar zonneproductie” voor de 570.000 nieuwe zonnepaneeleigenaars reeds met een digitale meter.
In 2019, vlak voor de val van de Vlaamse regering, hadden het VREG en meerdere andere organisaties gewaarschuwd dat dit systeem niet eerlijk is t.o.v. de andere burgers zonder zonnepanelen (ook de toenmaligeoppositie Groen en sp.a hebben niet tegen gestemd maar onthouden). Eind 2019 werd reeds een klacht ingediend bij het Grondwettelijk Hof door de VREG en nog 4 andere organisaties. Maar toch bleven de politiekers beweren dat ze hun beloftes zouden houden (via het ministerieel besluit die ze gestemd hadden maar die nog niet goedgekeurd was).

Dit arrest is vooral tegen het feit dat dat 3 miljoen Vlamingen, die geen zonnepanelen hebben, mee moeten betalen aan de voordelen van degene die wel zonnepanelen hebben.

1.3. Te hoge Distributiekosten in stroomfactuur
Men heeft tot heden veel weggemoffeld in de taksen op de stroomfactuur (momenteel alleen in Vlaanderen 700 M€/jaar voor: zonnepanelen, windmolens op land, groene warmte, biomassa.. (ook in de Netkosten federaal voor de Belgische windmolens op zee voor een totaal van 13.200 M€ subsidies over zo’n 25 jaar (waarvan 8.700 M€ voor Vlaanderen).
Volgens minister Zuhal Demir zou dat aan de Vlamingen alleen zowat een kostenpost van 30 miljard € uit te smeren vanaf 2003 tot ongeveer 2034. Niettegenstaande de subsidies voor zonnepanelen in Vlaanderen stopgezet zijn vanaf 2015 tot begin 2021 slepen we de engagementen uit het verleden nog zeker meer dan 10 jaar mee. Men schat dat die momenteel oplopen tot 1 miljard €/jaar (vanaf 2022 zouden die langzaam beginnen dalen).
Tot heden werden deze subsidies grotendeels doorgerekend op de E-factuur van ieders elektriciteitsafnemer via de “distributie- en netkosten” evenredig met de grootte van het E-verbruik. Dus iedereen arm of rijk betaalt mee maar het zijn alleen de rijken, die zonnepanelen kunnen betalen, en die dus genieten van de subsidies. Dus het Vlaamse energiebeleid is dus uitgedraaid tot een gigantische geldtransfer van arm naar rijk.
Vandaar dat onze overheden zoeken naar andere financieringsbronnen voor de grote energietransitie. Zowel Vlaams minister Zuhal Demir (N-VA) als federaal minister Tinne Van de Straeten zouden dat voortaan doen met “algemene middelen”, nl de begroting gevoed door de algemene belastingen. Dus deze kosten komen ook terecht bij de gewone consument maar toch enigszins beter herverdeeld. (rijken betalen meer belasting dan armen). Dus beter.

Nu betalen alleen private verbruikers en KMO’s mee in deze distributiekosten via hun elektriciteitsfactuur. Vlaams minister Zuhal Demir “belooft” hiervan een speerpunt van haar beleid te maken. Ze heeft inderdaad reeds 1 stap gezet door “distributie netwerkkosten” uit deze taksen te halen. Ze belooft ook binnenkort de kosten van de OV (= Openbare Verlichting) uit de Distributiekosten te halen en te verschuiven naar de gemeente?


Federaal dit zou ook gebeuren voor de CRM-kosten (=CapaciteitsRenumeratieMechanisme) nodig voor de nieuwe gascentrales en ander de technologieën nodig voor de kernuitstap (lees De Standaard van 30 jan + vorige DE BLIEDEMAKER ).Op de onderstaande grafiek ziet u in ’t blauw dat we bijna de helft van onze elektriciteitsfactuur dient om de hoge Distributie en de Transmissiekosten te betalen hoofdzakelijk ingevolge bovenstaande energiesubsidies (vandaar dat we één van de hoogste totale elektriciteitsprijzen hebben in Europa alhoewel dit in tegenstelling is met de lage E-prijzen die onze energieleverancier kunnen aanbieden. Daarvoor zijn we veruit de goedkoopste van Europa.
Gelukkig zijn de prijzen de laatste tijd DALEND en dat voel je ook in uw elektriciteitsfactuur (althans als je een geïndexeerd E=contract hebt bij uw E-leverancier).

De elektricititsprijzen zijn dalend de laatste jaren maar toch zijn de distributie taksen nog ongeveer de helft van onze factuur (de 21 % BTW zit in de “heffingen:). Bron VREG

1.4. Compensatie voor belofte teruglopende teller
Momenteel heerst er een grote woede bij de burgers die recentelijk geïnvesteerd hebben in nieuwe zonnepanelen omdat door de politiek beloofd werd dat men nog – voor zonnepanelen geplaatst vóór 1 januari 2021- nog 15 jaar zou kunnen genieten van de terugdraaiende teller.
Wat is het verschil tussen een terugdraaiende teller en de digitale meter? Lees>>>

Dit was een valse politieke belofte “Vals” omdat de politiekers zeer goed verwittigd waren door de VREG en de Raad van State dat er een grote kans was dat die belofte van de “terugdraaiende teller” niet voor 15 jaar kan gegarandeerd worden (stond ook vanaf 2019 uitdrukkelijk op de website van het VREG).
In ieder geval zijn de terugdraaiende tellers voor zonnepanelen verboden vanaf de publicatie in het Staatsblad eerstdaags en MOETEN vervangen worden door “digitale meters” daar het prosumententarief afgeschaft wordt.
Netbeheerder Fluvius is reeds 2 jaar gestart met de Europees verplichte uitrol van de digitale meters. Er staan er ongeveer reeds 460.000 (ruim 4 keer zoveel als bij de eigenaars van zonnepanelen). De oude terugdraaiende Ferraris teller installeert Fluvius niet meer. Ze worden in de toekomst alle vervangen (idem aardgasmeters). Vóór 2023 zou dat moeten zijn voor alle verbruikers met zonnepanelen.

Nu erkent de politiek eindelijk dat ze de massa nieuwe zonne-energiegebruikers feitelijk valse beloften voorgesteld heeft en ze maakt er geen probleem van om zomaar een gedeeltelijke compensatieregeling om een deel van de verwachte rentabiliteit tot de 5%/jaar te garanderen. Zomaar 500 milj.€ in 2021 te voorschijn toveren. De enige troost is dat ze dat geld niet zullen laten betalen via de elektriciteitsfactuur maar gewoon via de belastingen (Stel 5 milj. Vlamingen. Dit betekent 100 €/persoon eenmalig in 2021. Dus voor mijn gezin 2 personen = 200 €).
Dit wordt zomaar beslist met als argumentatie: “de investeerders gedeeltelijk paaien, die de politieke belofte geloofd hebben, om aldus het vertrouwen in verdere beloften van de overheid te herstellen want er zullen in de toekomst nog veel burgerinvesteringen nodig zijn om de Vlaamse Energiedoelstellingen te halen“.
Ik denk dat de 400.000 zonne-investeerders zullen kwaad blijven en de 3.000.000 andere Vlamingen ook geschokt zullen zijn door zo’n sinterklaas-energiebeleid.
Ongeloofwaardigheid is het slechte dat de politiek kon doen om de investeerders voor de energietransitie te motiveren.
Zal men met dit cadeau het vertrouwen herstellen?

1.4.1Voorstel overgangsregeling implementatie  digitale teller
De Vlaamse regering is een compensatieregeling aan het uitwerken voor zonnepaneleneigenaars die recent zonnepanelen gekocht hebben voortgaand op de valse politieke beloften. De regeling moet nog nog voorgelegd worden aan de VREG en de Raad van State. Mogelijk wordt dese afgekeurd want er is duidelijk discriminatie tussen de prosumenten die nog geen digitale teller hebben t.o.v. degenen die er wel 1 hebben. De regering stelt een eenmalige compensatie in het vooruitzicht die een rendement van 5 procent op 15 jaar moet garanderen. Deze premieregeling houdt onder meer rekening  met het piekvermogen van de installatie, de gemiddelde kost van de zonnepanelen in het jaar van installatie en de al ontvangen overheidssteun, bijvoorbeeld via groenestroomcertificaten. Ook het al ontvangen voordeel van de terugdraaiende teller wordt in mindering gebracht. Een doorsnee-installatie uit 2020 zou zo een smartvergoeding van 1.308 euro krijgen.

Ook zou de Vlaams minister van Energie ­Zuhal Demir (N-VA) met Fluvius afgesproken hebben dat prosumenten (=eigenaars van zonnepanelen) worden geschrapt als prioritaire doelgroep bij de uitrol van de digitale meter. Deze 470.000 gezinnen kunnen tot 2025 uitstel vragen. Dat geldt niet voor nieuwe prosumenten en voor prosumenten die al 15 jaar lang een terugdraaiende meter hebben gehad.

1.5 Nieuwe zonnepanelen-investeringssubsidie vanaf 1/1/2021

Deze nieuwe tarieven met een duidelijk investeringssubsidie zijn pas de zuivere en transparante methode om deze groene investeringen een duwtje in de rug te geven voor zover ze niet rendabel zouden zijn. Een eenmalige subsidie is voor iedereen transparant, kan jaarlijks aangepast worden aan de dan heersende economische marktcondities en wordt niet betaald door de elektriciteitsfactuur van iedereen. Zo gebeurt het ook in de ons omringende landen. Ook in Wallonië wordt het prosumententarief afgeschaft.
Om de beloofde objectieven van het Milieu en Energie Beleidsplan 2021-2031 te behalen zal nog veel meer steun nodig zijn zeker bij de sociaal zwakkeren. Hier denken we vooral aan de isolatie van oude woningen.

2. Voordelen van de Digitale Meter

De nadelen van de slimme meter zijn al goed in de verf gezet in de media na het debacle met de terugdraaiende teller. Maar hoe zit het met de voordelen? 
2.1. Nieuwe opkooptarieven voor zonne-energie vanaf 1/1/2021 (injectietarieven)
Voor de zonneenergie kan je vanaf nu een opkoopcontract aangaan bij je energieleverancier (moet niet per se dezelfde als uw E-leverancier).
De VREG heeft reeds een 15 tal van die contracten goedgekeurd en een 10 leverancier bieden die aan op hun website (vb hieronder Engie.
Belet dat deze opkoop kWh prijs (3,044 c€/kWh) veel lager is dan de jaarlijkse gemiddelde levering prijs (6,325 c€/kWh) . Hoofdreden is dat de zonetarieven in de zomer laag liggen. Op de terugkoop zijn wel geen taksen en BTW.
De zonneprijs die de energieleverancier betaalt voor injectie hieronder ongeveer de helft van de leveringsprijs. Voor de totale leveringsprijs moet men nog de Distributekosten, Netwerkkosten en BTW bijvoegen (die betaalt de staat niet terug bij injectie). (hetgeen wel het geval was met de teruglopende teller. Dit was 1 reden om het terugkerende tellersysteem te vernietigen door het Hoger Gerechtshof).
Maar juist is juist en dank zij de digitale teller zullen de zonnepanelen hun export kunnen verkopen aan weliswaar een lage kWh prijs afhankelijk van energieleverancier.
Het zijn de eigenaars van zonnepalen die een terugkoopcontract moeten aanvragen bij een energieleverancier.

Fiche gedownload op 30 januari 2021

2.2. Verbruiker bewust maken van zijn afnamepatroon

Met de digitale meter is het de bedoeling dat men als gewone stroomconsument ook bewuster omgaat met het stoomverbruik. Er zijn reeds Vlaamse ondernemingen die toepassingen ontwikkelen om met de digitale meter het energienet slimmer te maken. via apps die het actuele stroomverbruik weergeven.
Nu kan je reeds op de website van Fluvius, op een gepersonaliseerde pagina, uniek voor jou alleen, uw stroomverbruik per kwartier aflezen als je een digitale teller hebt. Lees hoe>>>>

2.3. Nieuw Capaciteitstarief verplicht vanaf 2022

Volgend jaar vanaf 1 januari 2022 wordt de tarifering van de Distributiekosten principieel en drastisch hervormd en verplicht voor iedereen. Dat betekent dat de distributiekosten die tot 31/12/2021 enkel berekend worden op basis van het aantal verbruikte kWh per gebruiker in 2022 slechts 20% zullen uitmaken van het distributietarief. De overige 80% zal afhangen van de gegenereerde verbruikspieken. Hoe hoger de pieken, hoe hoger de rekening. De bedoeling is om de Vlaamse verbruikers ertoe aan te zetten nieuwe gewoontes aan te nemen en hun verbruik meer te spreiden in de tijd. De totale hervorming zou geen effect mogen hebben oude totale geïnde distributiekosten in Vlaanderen. Alle gegevens zijn te vinden op de VREG site onder het CAPACITEITS-tarief Lees>>>

2.4 “Slim” maken van de digitale meter

Door die nieuwe tarieven zal men zijn “piekverbruiker” beter kunnen regelen (eventueel door de digitale meter SLIM te maken via een kleine schakelsoftware achter de meter (er zijn 2 digitale uitgangssignalen hiertoe voorzien).
Hoe uw meter slim maken?>>>>
Op die manier zal men het deel van de distributienetheffingen kunnen verminderen. Er zijn apps die huishoudtoe­stellen automatisch kunnen aansturen als de zonnepanelen voldoende energie leveren.
Hiervoor zijn nog geen investeringspremies voorzien.
En zo’n slimme spreiding van de piekvermogens zal het algemene distributienet minder belasten en het algemene stroomverbruik doen dalen. Minder en slimmer verbruik brengen de distributiekosten naar beneden. De overbelastingen van het net worden vermeden en men zal minder snel moeten investeren in nieuwe kabels en netversterkingen. Dus ook een bonus voor de gewone verbruiker zonder zonnepanelen.

2.4. Huisbatterijen
Door dit systeem men ook verder kunnen besparen door een huisbatterij te gebruiken. Dan kan je nog een groter aandeel van de geproduceerde zonneenergie zelf verbruiken. Het exacte zelfverbruik hangt uiteraard af van het verbruiksprofiel, de grootte van je zonnepaneleninstallatie en de capaciteit van je batterij.
Momenteel is er ook een investeringspremie voor huisbatterijen.Het is interessant om de rentabiliteit geval per geval te bereken.

2.5 Elektriciteit uitwisselen met buren
“..Vermijd hoge pieken in je verbruik, ­verbruik elektriciteit wanneer je ze produceert, verkoop overtollige elektriciteit en verbruik elektriciteit wanneer die het goedkoopste is.’ Dat adviseert de Vlaamse energieregulator VREG om ons elektriciteits­verbruik efficiënter en goedkoper te ­maken. De digitale meter is het instrument dat dit zowel binnen het eigen huis als in het netwerk mogelijk moet maken…” Uit de Standaard van 1/1/21
In 2021 hoopt men de wetgeving aan te passen zodanig dat men zijn teveel aan zonneelectriciteit kan “verkopen” aan de buren indien bij zelfde E-leverancier

3. Digitale meter is Europees verplicht

In het kader van de Green Deal Europa heeft Europa veel macht gekregen om deze energietransitie te sturen temeer doordat ze hiervoor beschikking heeft over reusachtige budgetten. De lidstaten zullen hiervan vooral kunnen van genieten als ze de Europese directieven tijdig opvolgen met hun duurzame investeringen.
Om de burger in de goede investeringsrichting te duwen hebben zij de Digitale Meter verplicht (moet uiterlijk bij alle gezinnen ten laatste in 2027). Dank zij die nieuwe meters zullen nieuwe tariefstructuren op de markt kunnen komen om maximaal te profiteren van de centrale hernieuwbare energieopwekking en ook de decentrale zonne energieproductie op een verantwoorde wijze te vergoeden (zie hierboven).
Deze meters kunnen perfect tellen hoeveel zonne-energie op het net geïnjecteerd wordt op elk moment. Sinds begin 2021 heeft de VREG de eerste 15 afkooptarieven door elektriciteitsleveranciers goedgekeurd.
Helaas heeft men in Vlaanderen deze digitale meter misbruikt door een prosumententarief goed te keuren waarbij E-verbruiken van verschillende economische waarde van elkaar afgetrokken worden. Een opgenomen kWh heeft op ieder moment een andere kostprijs evenals een geïnjecteerde kWh in het net.
De kostprijs van de elektriciteit is op ieder moment variabel
Het is dus nonsens om zomerproductie in kWh af te trekken van winterverbruik. Het is precies alsof de producent zijn geproduceerd energie op het net zet en het er in de winter ervan af haalt, precies zoals het net een batterij zou zijn voor de klant. Iedereen moet toch weten dat dit niet kan en een systeem dat daarop steunt ineen zal stuiken. Toch heeft de Vlaamse regering vlak voor de val van de regering zo’n tarief beslist. Hun eigen regulator de VREG heeft zeer negatieve adviezen gegeven aan de regering en het parlement om zo’n onrealistisch tarief niet in te voeren. Helaas nu zit deze regering nu met de gebakken peren. Het was te schoon voor waar te zijn. Met zo’n irrealistisch systeem hebben veel burgers zich tot zware investeringen in zonnepanelen laten verleiden. Wonderen bestaan niet.
Zoiets was te schoon om waar te zijn. Digitale Meter is een cruciale bouwsteen voor de energietransitie gekoppeld aan de nieuwe E-tariefstructuren. Exacte meting en juiste economische waardering van die hernieuwbare elektriciteitsproductie is essentieel.
Hetgeen de Vlaamse regering heeft uitgespookt door de zonneproductie af te trekken van de totale elektriciteitsafname was een grote absurditeit helemaal niet in het kader van de nieuwe tarieven die nu reeds bestaan voor zonne-energie.
De eigen Vlaamse energieregulator de VREG heeft dat vanaf het begin onzin genoemd maar toch heeft de politiek niet willen luisteren.
De E-tarieven moeten zoveel als mogelijk een weerspiegeling zijn van de economische waarde zowel van de geleverde of als van opgenomen elektriciteit en de rentabiliteit van de burgerinvesteringen moeten gestuurd worden door verantwoorde subsidies. Twee gescheiden zaken.

Er zijn 4 redenen waarom Europa de digitale meter verplicht.

  1. Er zal een actieve vraagsturing nodig zijn om optimaal gebruik te maken van het wisselende aanbod van groene stroom op het net. Hierdoor kunnen stromen die op verschillende plaatsen en in verschillende grootte ontstaan, geregeld worden. Door de technologische vooruitgang op het vlak van metering bieden er zich nieuwe kansen aan om de marktwerking en de dienstverlening aan de klanten te verbeteren, zoals bijvoorbeeld een beter inzicht in eigen verbruik zowel voor prosumenten als voor gewone klanten.
  2. Een efficiënt beheer van het E- energiesysteem vraagt dan ook een veelomvattende set data. Om er voor te zorgen dat investeringen in het net op een zo efficiënt mogelijke manier gebeuren moeten we kunnen ‘ meten ’ waar de problemen zich dreigen voor te doen. Dit geeft ook de mogelijkheid om snel te kunnen ingrijpen voordat de problemen zich daadwerkelijk voordoen, onafhankelijk van investeringen of in afwachting van investeringen.
  3. De energiewaarde van de zonne-energie moet door de energieleverancier verplicht opgenomen worden en vergoed. Begin 2021 worden in Vlaanderen reeds 15 verschillende terugleveringscontracten (of injectie contacten) aangeboden, tot heden telkens door dezelfde leverancier als degene die het afnamecontract verzorgt. Maar binnenkort komt een wetgeving om dat te versoepelen. Men zou bijvoorbeeld aan zijn gebeur mogen zonne-energie leveren.
  4. Door het veranderende energielandschap (meer zonnepanelen, meer elektrische auto’s, meer warmtepompen,..) zullen we echter meer en meer blootgesteld worden aan grote, gelijktijdige piekbelastingen in het distributienet. Nieuwe netinvesteringen en hierdoor hogere nettarieven zijn dan onvermijdelijk, tenzij een stimulans ingebouwd wordt om hoge pieken – en de extra kosten die daarmee gepaard gaan – te vermijden.

    Vanaf begin 2022 wordt daarom i.p.v. de Distributietaksen een nieuw capaciteitsverrekening ingevoerd in Vlaanderen voor iedereen met een digitale meter. In dit tarief worden de netkosten verrekend hoofdzakelijk volgens de maandelijkse piekbelasting. De maandpiek is het hoogste kwartiervermogen (ofwel ‘piekvermogen’) dat u in een maand hebt gebruikt. Dit kan alleen maar geregistreerd worden door de digitale meter . Lees>>>>

De elektriciteit heeft een prijs die op elk moment van de dag en het jaar verschillend.
Bij de grote industriële afnemers (hoogspanningsklanten of gelijkgeschakelde) gebeurt de facturering al meer dan 30 jaar via gesofisticeerde elektronische tellers die werken met tariefieringssysteemen volgens de kwartuurafnames. Aldus kunnen zij genieten van zeer lage stroomprijzen wanneer de marktprijs zeer laag is (vb ’s nachts, veel wind. veel zon..). Maar wanneer de prijs hoog wordt schakelen zij grote vermogens tijdelijk af (vb koelinstallaties,…). Dat bedoelt men met “slimme meters”. Deze gebruikelijke verrekening kan men nu ook bij een kleine klant toegepast worden via de digitale teller. De klant kan automatisch zijn afname regelen via door de teller “slim” te maken door een eenvoudige sturing bij te bouwen die gebruik kan maken van de 2 uitgangen van de teller.
Deze slimme tarieven komen nu reeds op de markt voor huishoudelijke klanten. Hier zal de terugverdientijd zeer laag zijn en het beperken van het comfort zeer klein zijn.

Zoals hierboven aangehaald is de uitrol van de digitale dringend en ook opgedrongen door Europa. Voordelen zowel voor leverancier, transmissie en distributienet beheerder en vooral voor de afnemer (ander zou hij de uitsparingsmogelijkheden niet gebruiken). De digitale teller is dus veel meer dan een meter waar men een jaarverbruik kan berekenen = bruto afname-zonneproductie(=nettoafname (=indexverschil van een terugdraaiende teller).

Als je bovenstaande lees kan je niet begrijpen hoe de Vlaamse parlement de energiewende politiek aanpakt. Akkoord men wil meer zonne-energie zoals Europa vraagt maar met een tariefstructuur die helemaal naast bovenstaande doelstellingen is. Het is niet alleen daarvoor dat Europa aandringt om de digitale meter zo snel mogelijk uit te rollen. Die teller is niet gemaakt om eenmaal per jaar (brutoafname-zonneproductie=nettoafname) te berekenen. De mogelijkheden van de meter mikken veel verder. Of was dat een pure politiek stunt juist voor de Vlaamse verkiezingen? De zoveelste.
Op het parlement van woensdag zegt minister Zulma Demir. Er is een fout gemaakt. De Vlaamse regering geraakt niet vooruit met het behalen van haar doelstellingen en zal in 2020 ongeveer een boete krijgen van Europa van 20 miljoen voor het niet behalen van de doelstelling 2020. Nochtans heeft zij van 2012 tot heden reeds 30 miljard in hernieuwbare energie gestopt. Ze zegt dat we hieruit lessen moeten leren en stelt voor om even op de pauzeknop te drukken (ook voor het verplicht uitrollen van de digitale meter). Maar ’s anderendaags staat zij reeds te zwaaien met een “éénmalige compensatievergoeding” van 500 miljoen!
Dit is crimineel om zo snel met geld te gooien zonder een duidelijk politiek naar de toekomst voor de producenten. Men spreekt van een vergoeding voor toekomstige schade maar men weet zegt nog niet welke de nieuwe toekomstige tarieven zullen evolueren. Men spreekt zelfs niet van het nieuw tarief voor de taks op de distributie die reeds begin volgend jaar zal ingevoerd worden volgens de VREG.
Het is zeer onduidelijk hoe die noodzakelijke schadevergoeding zal berekend worden, als het maar poltiek snel beslist is om de terechte woede van de prosumenten te sussen.

4. Bevoegdheden van het VREG

Het is zeer duidelijk dat bij het invoeren van dit Vlaams prosumententarief de VREG zeer hard heeft tegen geprotesteerd. Maar volgens de Europese directieven heeft de nationale of regionale energieregulator (hier VREG) een grote bevoegdheid in de zin dat hij niet onderhevig mag zijn aan enige beïnvloeding van buitenaf, niet alleen tegenover de marktspelers maar ook ten aanzien van alle overheden. Dit is van wezenlijk belang voor het bereiken van de doelstellingen van de Europese richtlijn waaronder de verwezenlijking van een competitieve interne energiemarkt.
“..De regulator heeft met name als taak het « vaststellen of goedkeuren, volgens transparante criteria, van transmissie- of distributietarieven of de berekeningsmethodes hiervoor ». Hij is bevoegd voor de vastleggen van de voorwaarden inzake « de aansluiting op en toegang tot nationale netten, inclusief de transmissie- en distributietarieven of de methode daarvoor »
Maar de Vlaamse politiekers hebben niet willen luisteren naar hun eigen VREG. Het is zelfs niet alleen de VREG maar maar meerdere andere organisaties die afzonderlijk een klacht ingediend hebben bij het Grondwettelijk Hof eind 2019 tegen het decreet van het Vlaamse Gewest over de “Uitrol van de digitale tellers”  van 26 april 2019.
Anderen: FEBEG(= Federatie van de Belgische Elektriciteits- en Gasbedrijven); de Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas en de de federale Ministerraad. Allen hebben de schrapping van hun artikels goedgekeurd gekregen door het Hof. Een goeie jurist moet dus zeker op voorhand hebben kunnen voorzien dat dit Vlaams systeem op een debacle zou uitdraaien.
Het enige positieve is dat zeer veel burgers hierdoor hebben laten misleiden en geïnvesteerd hebben. Ze zijn nu terecht woedend.
Het slechtste wat je moet doen om de geloofwaardigheid in verdere maatregelen van hernieuwbare energie te doen geloven. Het zwaaien met 500 miljoen euro compensatie zal die geloofwaardigheid niet doen vergeten. De zoveelste blunder in de energieconversie.

Besluit:
1. Vlaanderen is voortrekker geweest in de verspreiding van zonnepanelen dank zij grote subsidies. Onze zonne-energie bedraagt in 2020 reeds … van de totale elektriciteitsbehoefte. Vanaf 1/1/2021 kan het teveel aan zonneproductie verkocht worden aan energieleverancier. De E-prijs volgt de marktprijs maar de totale injectie vergoeding is veel lager dan de verbruiksprijs vooral door de vele taksen en BTW die niet mogen gerecupereerd worden volgens het Grondwettelijk Hof.

Toch blijft het investeren in zonnepanelen een rendabele zaak. Met de nieuwe tarieven, de digitale teller en de kleine Vlaamse investeringssubsidie sinds 2021 is de terugverdientijd ongeveer 7 á max 9 jaar en de jaarlijkse rente op het ingezet kapitaal tussen de 15 á 20 % (voor een correct gedimensioneerde zonne-installatie). Dat lijkt me toch genoeg zeker als je dat vergelijkt met geld op uw spoorboekje plaatsen. Ook de levensduur van zonnepanelen zijn zeer hoog (>20 jaar).
2. Vanaf 2021 zijn geen grote subsidies meer nodig voor de verdere NODIGE uitrol van zonnepanelen. Dit door de fel gedaalde kostprijzen van zonnepanelen. Nu begint de periode van fijn-tuning dank zij het gebruik van de digitale meter als “slimme meter”. Aldus kan o.a. met een batterij de opgewekte zonne-energie ook buiten de zonuren het eigen verbruik grotendeels dekken.

3. Voor warmtepompen is met de digitale teller het niet meer mogelijk met warmtepompen om de overgeproduceerde zomerelektriciteit op de sparen voor hun hoog winterverbruik. Nochtans dragen deze burgers het meeste bij voor de GREEN DEAL door aardgas/mazout te verschuiven naar elektriciteit die in de toekomst meer en meer uit hernieuwbare energie zal bestaan (vb project van de windmolenkabel Denemarken-België). Voor deze verbruikers zou een speciale fiscale regeling moeten bestaan. Het is absurd dat hun elektriciteitsprijs voor de helft uit taksen bestaat. Logisch zou zijn deze tarieven voor een deel van die taksen vrij te stellen die dan bijvoorbeeld zouden kunnen gerecupereerd worden op CO2 taksen op mazout/aardgas voor verwarming.
Maar dit is een discussie voor de (hopelijk nabije) toekomst van CO2 heffingen (voor een volgende DE BLIEDEMAKER )

Over DE BLIEDEMAKER

"Teruggespoelde" echte Pannenoar sinds 1993. Vroeger burgerlijk ingenieur bij ELECTRABEL, nu zelfstandig natuurgids. Het e-mail krantje DE BLIEDEMAKER is gestart in september 2005
Dit bericht werd geplaatst in Varia. Bookmark de permalink .

26 reacties op Nieuwe Elektriciteitstarieven i.p.v. de subsidie-explosie dank zij de Digitale Meter

  1. Luc Mouton zegt:

    Welke is de bron van deze tekst ? In eigen naam geschreven of (deels) overgenomen. ? Zijn de bronnen van de bron officiële stukken of regerings- of EU-beloftes ? Zijn het goedgekeurde regels van instanties ? Je weet dat ze ons van alles hebben wijsgemaakt, wat dan zelfs af en toe nog plots wijzigt. No hard feelings ! 🙂

    • Ik heb vroeger gewerkt bij Electrabel en ken goed de tarieven van de grote E-klanten. Dan waren er 30 jaar geleden al interessante tarieven naargelang het afnamepatroon. Nu komt dat ook beschikbaar voor residentiële klanten. Ik heb mijn ervaring van vroeger proberen te actualiseren met hetgeen op internet komt want ik ben al 20 jaar op pensioen. Men probeert nu ook de tarieven een economische achtergrond te geven, mogelijk door de digitale meter. Er is veel aan het veranderen maar het wordt moeilijk voor de gewone mens denk ik.

  2. wilfried laforce zegt:

    Een mooi en gedocumenteerd artikel. Toch een kleine aanvulling . Het idee van groene stroomcertificaten komt van de VLD en SP.a is op die kar gesprongen, nadien ook geleidelijk aan afgebouwd. Een tweede bemerking: de gezinnen die in die tijd zonnepanelen geplaatst hebben maakten nog geen 1% uit van het totaal aantal zonnepanelen die dan geplaatst werden. Het waren diegene die velden met zonnepanelen aanlegden die met de grote winsten wegliepen (zoals je schrijft: de rijken). Een derde bemerking: Onze distributieleverancier is een van de duurste van het land. Waarom???
    Waarom geen batterijen op de markt brengen, zodanig dat je je eigen geproduceerd energie kan opslaan en om het nadien te gebruiken.

    • Luc Mouton zegt:

      De nu op de markt zijnde batterijen zijn te duur. En hun levensduur is al voorbij twee jaar voor ze zouden renderen. Natuurlijk wordt dat geleidelijk anders. Maar wachten hierop is nu de boodschap.

      • Ik persoonlijk denk dat batterijen momenteel moeilijk te rentabiliseren zijn, zelfs met een investeringsubsidie.
        Ik heb ook bedenkingen i.v.m. de levensduur van batterijen. Ik zit al aan mijn derde fietsbatterij.

  3. Juist Wilfried. In de beginne 2003 waren er nog maar zeer weinig zonnepanelen bij particulieren en de panelen waren nog zeer duur. Maar men heeft te lang gewacht om deze subsidies te actualiseren.
    Kosten intercommunales: een 30 jaar geleden was dat verschil te begrijpen tussen de intercommunales. Een landelijke gemeente had veel meer kosten in het distributienet dan een stedelijke. Ook het massaal ondergronds brengen van het electriciteitsnet heeft veel gekost bij de landelijke gemeenten.
    Ik zou denken dat veel van die kosten intussen afgeschreven zijn. Ik denk niet dat de vergoedingen aan de gemeentebesturen gestegen zijn. Maar wel de kosten voor “slechte betalers” via OCMW maar vooral de subsidies voor premies. Ik ken de details niet meer.

  4. Johny RECOUR zegt:

    Op 7 november 63 voor Christus sprak Cicero tegenover politicus Catilina de historische woorden uit “Hoelang nog zult gij ons geduld op de proef stellen ?”. Dezelfde vraag komt bij mij iedere keer
    opnieuw op als het over stroomvoorziening gaat onder welke vorm dan ook en tot op heden heb ik geen afdoend antwoord gekregen over hernieuwbare energie &&nmaal de kerncentrales gesloten worden, behalve dat ik meer zal moeten betalen.

    • De moderne mens heeft veel energie nodig. Alle fossiele brandstoffen veroorzaken CO2. Wetenschappelijk mogen we aannemen dat dit één van de belangrijkste oorzaken is van de klimaatopwarming. Het Klimaatakkoord van Parijs en de Europese Green Deal hebben beslist om drastisch deze emissie te verminderen. Het meest evidente maar het moeilijkste is onze luxe te verminderen. (Minder mobiliteit, lager verwarmen, minder consumeren…). Maar het mensdom wil dat niet. Dus hernieuwbare energie of kernenergie. Zijn duurder dan de fossiele brandstoffen. Veel van die technologieën zijn zich nog volop aan het ontwikkelen. De vraag stijgt ook en de prijzen dalen maar zullen meestal duurder zijn dan nu. Dus de energiewende zal veel geld kosten en we zullen hierdoor een stukje van onze hoge levensstandaard moeten inboeten.
      Er zijn ook nog een reeks nevenvoordelen.

  5. Jef Schepers zegt:

    Mijn jaarlijks verbruik is +/- 5000 KWh waarvan de helft voor huishoudelijk verbruik en helft voor mijn verwarming met elektrische accumulatiekachels ( woon nl in een wijk waar geen gasnet voorzien is). Met het vooruitzicht 15j terugdraaiende meter om de zonne-energie van de zomer op te sparen om s’winters ons huis te verwarmen investeerden wij in zonnepanelen. De isolatie van de woning werd verbeterd en de verwarming uitgebreid zodat niet meer met hout moesten bij verwarmen. Door de afschaffing van de terugdraaiende meter is onze investering een fiasco geworden. De hoofdreden om ons huis in de winter te verwarmen met “zomerzonne-uren” kan niet meer. Het resultaat is dat er in feite de helft teveel panelen op het dak liggen. Een beetje comfort op onze oude dag (beide tachtigers) kunnen we ook wel vergeten, er zal opnieuw hout moeten gestookt worden, sorry GROEN en onze spaarcenten zijn we ook kwijt!
    De installatie is van augustus 2020, de niet bekabelde digitale meter is reeds geplaatst waarbij we ons toch zorgen maken over de impact op onze gezondheid wat betreft straling. Mijn vrouw is hartpatient en heeft een pacemaker. Zullen alle niet bekabelde meters ooit bekabeld worden en wanneer. Wij zijn zowieso van deze hele miskleun beide ziek.

    Elft

    • Een zeer spijtige beslissing geweest. Het is zeker nooit de bedoeling geweest om met zonne-energie uw huis in de winter te verwarmen. Dat is het distributienet gebruiken als seizoensbatterij.
      Het vind het ronduit schandalig dat installateurs of politiekers u dat wellicht beloofd hebben zonder zeker te zijn van de garantie van een terugdraaiende teller. Ik vind het zeker crimineel van de installateur die dat toch had moeten weten.
      Momenteel heeft een zonnepanelen installatie, met de verbruik en de opkooptarieven vanaf 1/1/2021 een afschrijvingstermijn van 7 a max 9 jaar. Jaarlijkse interest op uw ingezet kapitaal ongeveer 20%.
      Ik vrees dat uw installatie overgedimensioneerd is. Belet de activering voor uw injectietarief moet u zelf aanvragen bij u huidige E-leverancier of een andere. Deze tarieven zijn zeer veel lader dan de aankooptarieven vooral ook omdat je de distributiekosten en BTW niet kunt recupereren. Dit was te mooi om waar te zijn en zou ten laste zijn van de burgers zonder zonnepanelen (klikt mijn DE BLIEDEMAKER open)

      • 'Jef Schepers zegt:

        Bedankt voor uw reactie. Ik ben niet alleen, onze wijk bestaat uit een 300tal woningen en
        zijn indertijd, 25 jaar geleden, allemaal uitgerust met accumulatie kachels. Volgens de huidige normen zijn ze helemaal niet geschikt om elektrisch te verwarmen met als gevolg dat iedereen bij stookte met hout. Nu liggen er nergens meer zonnepanelen dan hier. Allemaal met de bedoeling in de eerste plaats de woning te verwarmen dank zij de terugdraaiende meter. Gevolg iedereen begint terug vervuilend hout te stoken en we zijn allemaal overgedimensioneerd. Wraakroepend.

        .

        • Ik begrijp zeer goed je kwade reactie. Maar ook onbegrijpelijk dat velen van 300 tal woningen zomaar in de waan waren dat men zomerzonneenerfie zou kunnen verbruiken in de winter. Het GROOTSTE PROBLEEM met elektriciteit is dat het niet stockeerbaar is (alleen maar in dure batterijen of pompcentrales). ‘s Nachts teveel elelectriciteitsproductie omdat kerncentrales hun vermogen niet voldoende kunnen doen dalen. Vandaar accumulatie ingevolge de opkomst van kernenergie 40 jaar geleden. Nu omgekeerd: bij veel zonneelektriciteit teveel elektriciteit. De marktwaarde van elektriciteit is op ieder moment van de dag anders. Dus bij veel hernieuwbare energie en weinig afname niet veel waard. Dezelfde hoeveelheid kWh is in de winter veel duurder. (Zie de bijlagen van laatste DE BLIEDEMAKER).
          Dat is het aspect van de elektriciteitsleverancier. Maar de verrekening via terugdraaiende tellers is vooral oneerlijk geacht door het Hoger Gerechtshof want oneerlijkheid dat zonnepaneel eigenaars veel minder taksen betalen dan verbruikers zonder zonnepanelen. Vandaar dat die oude eenvoudige tellers in gans Europa niet meer zullen kunnen gebruikt worden voor zonnepanelen.
          Het verlengen van terugdraaiende tellers werden 2 jaar geleden reeds zeer fel veroordeeld, maar toch bleven de Vlaamse politiekers iets onmogelijks beloven.

      • Lucia Davids zegt:

        Indertijd werd gepromoot zoveel mogelijk zonnepanelen te plaatsen. Wat ik dan vaststel, degene met de groencertificaten zijn en blijven winnaar.Niet iedereen had daar toen het kapitaal voor. Ik legde op mijn dak enkel hetgeen nodig was,met de belofte die terugdraaiende teller 15j. Moesten de mensen beter geinformeerd zijn geweest hadden er veel minder nu zonnepanelen geplaatst. Tot eind 2020 kon je nog genieten van de terugtellende virtuele meter.

        • Inderdaad mensen werden geïnformeerd meer verkeerd. Ik kon het niet begrijpen. Men had reeds een enorme oversubsidiëring met groene stroomcertificaten tot 2015 achter de rug (is 1 van de hoofdredenen waarom iedereen zulke hoge distibutietaksen met betalen).
          Wie is schuldige van die onterechte promotie: de politiekers? de verkopers? of “fake News” op de sociale media?

        • wilfried zegt:

          In de tijd werd er gevraagd aan de huishoudens om zonnepanelen te plaatsen in functie van je verbruik (zoals je schrijft). Velen hebben dat dan ook gedaan. Die huishouden maken nog geen 1% uit van de totaal geïnstalleerde zonnepanelen. Die gezinnen verwijten dat ze de kosten voor elektriciteit de hoogte ingejaagd hebben omdat de kosten van terugdraaiende teller de distributiekosten de hoogte hebben ingejaagd is larie. Het zijn diegene die velden aangelegd hebben met zonnepanelen die de kosten de hoogte ingejaagd hebben. Dus laat die opdraaien voor de kosten. Het zijn ook de politiekers ( nationaal, regionaal en GEMEENTELIJK) die er alle belang bij hebben via de intercommunales (daar zetelen ze in en worden daarvoor nog soms dik betaald) dat de prijs voor elektriciteit hoog blijft. Het is één pot nat en wij zullen blijven betalen. Kernenergie of groene stroom. De btw op elektriciteit is een paar jaar geleden naar 6% gedaald, maar dat heeft niet lang geduurd.

          • Juist Wilfried. De bedrijven aangesloten op de intercommunale distributienetten hebben
            veel zonnesubsidies ontvangen (ik heb wel geen cijfers) en bijgevolg de Distributiekosten mede helpen doen stijgen (denk vooral groene stroom certificaten). Niet eerlijk. Vandaar nu digitale meter.
            Dat van de 6% BTW was ingevoerd om een indexsprong te vermijden. Was tijdelijk bedoeld vanaf de beginne. Ik denk in de meeste omringende landen ook 21 % wat natuurlijk een fameus inkomen is voor de federale regering.

  6. Luc Mouton zegt:

    “Verkeerd geïnformeerd” is wel een bekaaid woord. Als een regering met een bataljon administratie, studiediensten en ingehuurde juridische raadgevers na plenair beraad een gemotiveerde beslissing (met reden omkleed advies, zoals dat heet) uitvaardigt, dan hebben ze ieder woord in de tekst goed gewogen. Zie maar nu onder meer de wettelijke gronden voor de Covid-maatregelen. En als de overheid in andere gevallen meent dat een verkeerde mening bij de bevolking ingang vindt, (bvb. eetgewoontes, energieverbruik, water in de zomer), dan gebruikt ze een informatiecampagne in de media om dat recht te zetten. Een goed bestuur doet dat toch. No hard feelings 🙂

  7. Jef Schepers zegt:

    Dat we bewust niet correct geïnformeerd werden is nu wel meer dan duidelijk. Wat ik niet begrijp is indien het Grondwettelijk hof bezwaren had over de ongelijkheid in taksen en belastingen tussen mensen met en zonder zonnepanelen. Waarom wordt dan die ongelijkheid niet recht gezet en dan zou er geen bezwaar meer zijn? Te simpel waarschijnlijk.

    • Juist. Als je de bezwaren van het Grondwettelijk Hof leest zou de afschaffing van de terugdraaiende teller moeten gebeuren met terugwerkende kracht vanaf de invoering 2 jaar geleden van het prosumententarief. Dat vonden ze een zwaar probleem om al die herrekeningen te doen en geld terug te vragen. Vandaar hebben ze beslist: in werking treding vanaf invoering van publicatie nu in het Staatsblad.

  8. Jef Schepers zegt:

    Bedankt voor objectieve heldere uitleg. Frustratie blijft wel. Volgens Zuhal Demir zou er nog een aanpassing van de eenmalige subsidie uitgewerkt worden voor de mensen met een warmtepomp omdat die het ergst getroffen zijn. Ik hoop dat ze diegenen zoals wij niet vergeet die door omstandigheden gedoemd zijn elektrisch te verwarmen omdat ze geen alternatief hebben.

  9. Lieven Vancoillie zegt:

    Ik begrijp de argumentatie van degene die zonnepanelen hebben en de argumentatie van degene die geen zonnepanelen hebben. Ik begrijp de consequenties die het afschaffen van de terugdraaiende teller heeft. Ik zie ook de voordelen van een digitale teller. Ik begrijo de VREG en ik begrijp de vroeger gedane beloftes. Jammer echter dat door de diverse partijen juiste argumenten in een niet passende context gebruikt worden. Daarom zou het goed zijn dat de verantwoordelijke partijen hun invloed gebruiken om de collateral damage echt accuraat op te lossen om daarna de meest passende toekomstgerichte opties te volgen. Nu vermoed ik dat dit niet tenvolle gebeurd. Zo blijft onderrhuidse wrevel bij elke partij leven. Jammer.

    • Zeer juist: “… Jammer echter dat door de diverse partijen juiste argumenten in een niet passende context gebruikt worden…” (vooral politiekers, verkopers).
      U bent blijkbaar iemand die het ganse verhaal begrijpt. Maar weinigen zijn echt goed ingelicht en geloven zomaar alles.
      Ik denk wel dat met de nieuwe tarieven vanaf 2021 (1 investeringssubsidie + injectietarief) we nu een eerlijker tariefstructuur hebben. Ook de aanpassing in 2022 voor capaciteitstarief is een verstandige verbetering.
      Ik heb zojuist voor een 1 gezinswoning de rentabiliteit voor nieuwe zonnepanelen berekend. Nu ongeveer afschrijfbaar op 7 jaar of 15 % á 20 % interest op geïnvesteerd kapitaal.

      • Lieven Vancoillie zegt:

        Ik volg u in uw redenering en cijerwerk voor wat betreft de toekomst. Om een goede start te kunnen nemen zijn maatregelen om de collateral damage uit de voorbije jaren te beperken echter zeer nodig.

  10. Johny RECOUR zegt:

    Groene hernieuwbare energie die we nu gaan halen bij de Denen en ondertussen is de energiefactuur stoemelings gestegen.dank zij de windmolens op zee. Sinterklaas komt nog steeds
    op 6 december voor wie er halsstarrig blijft in geloven. En waar blijft het nieuws uit De Panne toch bij aanvang het idee ter vervanging van “Duinengalm” (1954-1957) en een zeer mooi initiatief..
    Misschien opsplitsen in lokaal nieuws en in debatnieuws ?

    • Opwarming aarde door CO2 – klimaatakkoord van Parijs om tegen 2050 geen fossiele brandstoffen meer – afbouw kernenergie. Dus minder verbruiken en zon/windenergie die beide helaas niet stockeerbaar zijn. Dus lange afstand E transport via gelijkstroomkabels. (Vb de reeds 2x 1.000 MW verbindingen Engeland met West-Europa +.2 nieuwe in planning + 2 nieuwe met Duitsland + 1 geplande met Denemarken).
      Nieuws van De Panne?
      Ik heb geprobeerd te beginnen op DE BLIEDEMAKER vis Pannesprokkels maar nu achterhaald door Facebook (waar helaas ook veel Fake Nieuws op komt)

  11. Lieven Vancoillie zegt:

    Ik volg u in uw redenering en cijerwerk voor wat betreft de toekomst. Om een goede start te kunnen nemen zijn maatregelen om de collateral damage uit de voorbije jaren te beperken echter zeer nodig.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.